Những giải Nobel văn học gây tranh cãi dữ dội

Dân trí Kể từ khi giải Nobel văn học được trao lần đầu tiên vào năm 1901, cho đến nay đã có rất nhiều nhà văn lớn được vinh danh. Tuy nhiên không phải tất cả đều nhận được sự ủng hộ, đã có những giải Nobel Văn học gây tranh cãi dữ dội.

Giải Nobel văn học năm 1970

Chân dung nhà văn Alekxandr Solzhenisyn
Chân dung nhà văn Alekxandr Solzhenisyn

Năm 1970 giải Nobel văn học đã được trao cho nhà văn Nga Alekxandr Solzhenisyn (1918-2008) với tác phẩm “Một ngày trong đời của Ivan Denisovich”, tuy nhiên ông đã không thể tới Thụy Điển để tham dự buổi lễ vì sợ rằng sẽ không thể quay trở về quê hương của mình. Tác phẩm đạt giải của ông đã buộc phải ra mắt trong bí mật để tránh sự kiểm duyệt của nhà nước lúc đó. Sau khi chính phủ Thụy Điện từ chối tổ chức buổi lễ trao giải và diễn thuyết công khai tại đại sứ quán Thụy Điển ở Moscow, Solzhenitsyn cũng từ chối nhận giải thưởng.
 
Ông phát biểu rằng các điều kiện do phía Thụy Điển đặt ra (bao gồm cả buổi trao giải bí mật) là "sự xúc phạm đến chính giải Nobel". Hai năm sau, chỉ đến khi bị chính quyền Liên Xô trục xuất Solzhenitsyn mới đến Stockhom để nhận giải thưởng danh giá này. Tại Việt Nam, đã có rất nhiều tác phẩm của Solzheníyn được dịch và xuất bản bao gồm: Một ngày trong đời của Ivan Denisovich, Tầng đầu địa ngục, Vòng đầu địa ngục, Bất ngờ tại nhà ga Krechetovka, Ngôi nhà của Matriona, Quần đảo ngục tù, Khu ung thư…

Giải Nobel văn học năm 1974

Chân dung hai nhà văn Eyvind Johnson và Harry Martinson.
Chân dung hai nhà văn Eyvind Johnson và Harry Martinson.

Năm 1974, ba tác giả nổi tiếng thế giới là Graham Greene, Vladimir Nabokov và Saul Bellow đều được đề cử, nhưng giải thưởng lại lọt vào tay các tác giả người Thụy Điển ít tên tuổi hơn là Eyvind Johnson (1900-1976) và Harry Martinson (1904-1978), vốn cũng nằm trong ủy ban xét tặng giải thưởng này. Dư luận cho rằng hẳn đã có sự thiên vị ở đây và ba tác giả được đề cử đều là những tên tuổi lớn. Tuy vậy, Viện hàn lâm Thụy Điển vẫn tôn vinh Eyvind và Harry như "là đại diện của các nhà văn xuất thân từ công nhân đi vào văn học và làm giàu cho văn học bằng những số phận phức tạp của mình". Thậm chí tác phẩm “Trường ca Aniana” của Harry còn được đánh giá là "một trong những sử thi vĩ đại nhất của thời hiện đại", là lịch sử tượng trưng của loài người đã đánh mất những giá trị tinh thần, và ông được gọi là nhà thơ đầu tiên của thời đại vũ trụ.

Giải Nobel văn học năm 1997

Chân dung nhà văn Dario Fo.
Chân dung nhà văn Dario Fo.

Nhà văn người Ý Dario Fo (sinh năm 1926) đã là người dành được giải Nobel văn học năm 1997 với tác phẩm Cái chết bất bất ngờ của một người vô chính phủ (sáng tác năm 1970). Điều này gây nên nhiều tranh cãi trong dư luận bởi ban đầu ông chỉ được một số nhà phê bình coi là ứng cử viên nhẹ ký. Tác giả này vốn chỉ biết tới như một diễn viên hơn là một nhà văn và thậm chí Giáo hội Công giáo Roma cũng đã từng chỉ trích tác phẩm của Fo.

Theo nhà xuất bản của Dario Fo ở Luân Đôn thì Salman Rushdie và Arthur Miller mới là những người được dự đoán sẽ giành giải, tuy nhiên những nhà tổ chức đã tuyên bố rằng hai nhà văn này là "quá dễ dự đoán và quá phổ biến". Nhà văn Dario Fo đã được trao giải Nobel vì những tác phẩm và hoạt động sân khấu của ông đã góp phần "phê phán quyền lực và uy tín, bảo vệ nhân phẩm của những người bị áp bức".

Giải Nobel văn học năm 2004

Chân dung nữ nhà văn Elfriede Jelinek
Chân dung nữ nhà văn Elfriede Jelinek

Lựa chọn của Viện Hàn lâm Thụy Điển cho giải thưởng năm 2004, nữ nhà văn Áo Elfriede Jelinek (sinh năm 1946), đã bị chỉ trích từ ngay trong thành phần viện sĩ của Viện. Khi trao giải Viện đánh giá cao việc bà là người đã tạo ra những tác phẩm khắc họa một thế giới tàn nhẫn của bạo lực và quy phục, của kẻ đi săn và con mồi. Những tiểu thuyết và kịch của bà mang dòng chảy âm thanh và phản âm thanh đầy nhạc tính, với năng lực tu từ ngoại hạng đã phát lộ cái bất hợp lí của những khuôn mẫu sáo mòn cùng quyền uy chinh phục của chúng trong xã hội. Tuy nhiên, thành viên của Viện Hàn Lâm, ông Knut Ahnlund (người đã không còn thực sự hoạt động ở Viện Hàn lâm từ năm 1996) đã từ chức và nói rằng việc lựa chọn Jelinek đã gây ra những thiệt hại không thể bù đắp được cho danh tiếng của giải.

Tại Việt Nam, đã có 2 tác phẩm của bà được xuất bản bao gồm “Cô gái chơi dương cầm” và “Tình ơi là tình”.

Giải Nobel văn học năm 2009

Chân dung nữ nhà văn Herta Muller
Chân dung nữ nhà văn Herta Muller

Năm 2009 mặc dù không xảy ra biến cố nào trong tiến trình chọn lựa, từ giới phê bình của nhà xuất bản, hầu hết đều đồng ý về quyết định chọn Herta Muller (sinh năm 1953) làm người đoạt giải cho tập truyện ngắn “Niederungen" xuất bản vào năm 1982. Tuy nhiên khi giải thưởng Nobel văn học rơi vào tay Herta Miller đã làm giới phê bình Mỹ bất bình. Họ cho rằng kết quả này là hoàn toàn bất ngờ bởi sách của Herta không hề nằm trong danh sách bán chạy nhất và thậm chí họ còn chẳng biết bà là ai. Herta Muller sinh ra ở Rumani nhưng lại được biết đến là nữ văn sĩ sáng tác bằng tiếng Đức đầy tài năng. Trong bài nói chuyện khi nhận giải Nobel ở Stockholm bà bày tỏ mong muốn được mang toàn bộ sự thẳng thắn và cô đọng vào tác phẩm của mình và lên án chế độ độc tài đã cướp đi nhân phẩm của con người.

Giải Nobel 2012

Chân dung đời thường của nhà văn Mạc Ngôn
Chân dung đời thường của nhà văn Mạc Ngôn

Giải Nobel văn chương năm 2012 được trao cho Mạc Ngôn (sinh năm 1955), nhà văn Trung Quốc. Có thể nói tranh cãi ngay sau khi giải thưởng được công bố là chuyện đã trở nên quen thuộc. Tuy nhiên, lần này, những tranh cãi không tập trung vào chất lượng nghệ thuật mà chủ yếu vào thái độ chính trị của người được giải. Hơn nữa, những tranh cãi ấy chủ yếu là giữa những người Trung Quốc với nhau. Nhiều ý kiến cho rằng Mạc Ngôn không phải là một cái tên xứng đáng để nhận giải thậm chí một số nhà văn trẻ còn tỏ thái độ gay gắt. Bản thân Mạc Ngôn trong bản diễn từ tại lễ trao giải, có nói : “Giải Nobel của tôi gây tranh cãi. Tôi là một người kể chuyện. Kể chuyện đã giúp tôi có được giải Nobel văn học. Nhiều điều thú vị đã đến với tôi sau khi đuợc giải thưởng này, và chúng thuyết phục tôi rằng sự thật cũng như công lý vẫn tồn tại, vững vàng.”

Ở Việt Nam, Mạc Ngôn đã từng làm nên cơn sốt sách. Cách đây chừng 10 năm,độc giả Việt "săn lùng" Mạc Ngôn, sưu tầm Mạc Ngôn với những cuốn sách gây ám ảnh như Đàn hương hình, Cây tỏi nổi giận, Rừng xanh lá đỏ, Báu vật của đời, Cao lương đỏ...

 
 
Phan Hạnh
Tổng hợp
MỚI NHẤT
Quyến rũ bức tranh mùa thu nước Mỹ
Quyến rũ bức tranh mùa thu nước Mỹ

(Dân trí) - Từ những tán lá đỏ rực hay vàng cam của khu vực Đông Bắc đến "chiếc áo" vàng tươi của thành phố Aspen, tất cả đều toát lên một vẻ đẹp quyến rũ của mùa thu nước Mỹ.

Chủ nhật, 06/10/2013 - 04:37

Những tư liệu quý giá về Tướng Giáp
Những tư liệu quý giá về Tướng Giáp

(Dân trí) - Cùng nhìn lại những hình ảnh tư liệu quý giá về Tướng Giáp để thêm một lần cúi mình trước linh cữu vị tướng tài ba của dân tộc Việt.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 01:36

Chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhạc sĩ Văn Cao
Chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhạc sĩ Văn Cao

Hai con người, hai tính cách, hai tài năng luôn dành cho nhau sự trân trọng và quan tâm đặc biệt.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 09:51

Khi về già, bạn nên sống ở đâu?
Khi về già, bạn nên sống ở đâu?

(Dân trí) - Mới đây, một cuộc khảo sát về chất lượng cuộc sống của người già đã được tiến hành tại 91 nước, trong đó có Việt Nam.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 09:16

5 nữ cướp biển khét tiếng trong lịch sử hàng hải
5 nữ cướp biển khét tiếng trong lịch sử hàng hải

(Dân trí)- Trong lịch sử hàng hải có không ít những nữ cướp biển khét tiếng. Dưới đây là những người phụ nữ được biết đến nhiều nhất và từng là nỗi kinh hoàng cho những người đi biển.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 09:10

Câu chuyện truyền thông và “nỗi buồn” quản lý xuất bản
Câu chuyện truyền thông và “nỗi buồn” quản lý xuất bản

(Dân trí) - Hàng loạt cuốn sách bị ngưng phát hành hoặc thu hồi nhưng không vì thế mà biến mất trên thị trường, ngược lại nó trở thành món hàng độc cho những tay in sách lậu. Và kết quả là, sách cấm được nhiều người lùng mua...

Thứ bảy, 05/10/2013 - 08:53

Hang Trinh Nữ - Hang Trống: Truyền thuyết một chuyện tình
Hang Trinh Nữ - Hang Trống: Truyền thuyết một chuyện tình

Hạ Long được biết đến với những đảo đá với muôn hình thù kì lạ, và những thạch nhũ lung linh bên trong các hang động. Nhưng khách du lịch Hạ Long còn biết đến thiên nhiên nơi đây với những truyền thuyết được lưu truyền trong dân gian.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 05:13

Dẫn chương trình truyền hình: “Tự nhiên” quá, hóa... vô duyên!
Dẫn chương trình truyền hình: “Tự nhiên” quá, hóa... vô duyên!

Mấy ngày nay, dư luận đang dồn sự quan tâm về cuộc khẩu chiến “nảy lửa” giữa MC Trấn Thành và MC Thanh Thảo.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 03:00

Chuyện đằng sau hủ tục man rợ "là ngực" phụ nữ
Chuyện đằng sau hủ tục man rợ "là ngực" phụ nữ

(Dân trí) - Hủ tục lạc hậu và man rợ - là ngực bé gái nhằm làm mất đi sự khác biệt về giới khi các em bước vào lứa tuổi dậy thì đã tồn tại từ lâu ở đất nước Cameroon.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 02:10

Chiếu phim về võ Sumo nhân kỷ niệm 40 năm Việt- Nhật
Chiếu phim về võ Sumo nhân kỷ niệm 40 năm Việt- Nhật

(Dân trí)- Bộ phim xúc động về môn võ cổ truyền Sumo mang tên Konshin sẽ được trình chiếu tại Việt Nam nhân kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao Việt-Nhật.

Thứ bảy, 05/10/2013 - 01:29

Hôm nay, cả thế giới trao nhau nụ cười
Hôm nay, cả thế giới trao nhau nụ cười

(Dân trí) - Hôm nay là Ngày Nụ cười Thế giới. Ngày để cả thế giới cùng nhau thực hiện một hành động nhỏ: hãy mỉm cười và giúp ai đó được mỉm cười.

Thứ sáu, 04/10/2013 - 11:35

Thu Phương trở lại Việt Nam làm liveshow đầu tiên
Thu Phương trở lại Việt Nam làm liveshow đầu tiên

(Dân trí) – Tháng 10 tới, Thu Phương từ Mỹ sẽ trở lại Việt Nam thực hiện chương trình “Mùa thu của Phương”. Đây là “live concert” đầu tiên của nữ ca sĩ “Đêm nằm mơ phố” trên quê hương trong suốt 25 năm sự nghiệp ca hát.

Thứ sáu, 04/10/2013 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Một bước thành "sao": Không để tuổi thơ trả giá
Một bước thành "sao": Không để tuổi thơ trả giá

Phát triển tài năng nhưng phải ưu tiên cho việc học văn hóa là con đường mà phụ huynh của một số gương mặt nhí nổi bật tại các cuộc thi ca hát, nhảy múa… định hướng cho con em mình

Thứ sáu, 04/10/2013 - 09:04

Cặp đôi gây ấn tượng với tuần trăng mật dài 650 ngày
Cặp đôi gây ấn tượng với tuần trăng mật dài 650 ngày

(Dân trí) - Cặp đôi Mike (36 tuổi) đến từ Pensylvania và Anne Howard (31 tuổi) đến từ Hollywood đã cùng nhau hưởng tuần trăng mật “khủng” kéo dài... 650 ngày vòng quanh thế giới.

Thứ sáu, 04/10/2013 - 08:33

“Ông Festival”: Việt Nam có nhiều nghệ sĩ “xuất khẩu” được rồi!
“Ông Festival”: Việt Nam có nhiều nghệ sĩ “xuất khẩu” được rồi!

(Dân trí)-Trở lại Việt Nam lần này với vai trò Giám đốc nghệ thuật và sản xuất chương trình “Oh là là”, “ông Festival” Philippe Bouler đã chia sẻ nhiều điều thú vị về chương trình và bày tỏ sự tin tưởng vào thế hệ nhạc sĩ trẻ Việt khi bước vào thị trường âm nhạc thế giới.

Thứ sáu, 04/10/2013 - 08:16

Kịch Lưu Quang Vũ được diễn miễn phí cho học sinh, sinh viên
Kịch Lưu Quang Vũ được diễn miễn phí cho học sinh, sinh viên

(Dân trí)- Vở kịch “Mùa hạ cuối cùng” của Lưu Quang Vũ sẽ được diễn 100 xuất miễn phía cho học sinh, sinh viên Hà Nội.

Thứ sáu, 04/10/2013 - 06:45

Nghe lại ca khúc Cuba từng vang lên khắp Việt Nam những năm 80
Nghe lại ca khúc Cuba từng vang lên khắp Việt Nam những năm 80

(Dân trí)- Những năm 80 thế kỷ trước, một ca khúc của Cuba đã vang lên khắp Việt Nam với một phiên bản chế vui nhộn. Người Việt biết đến ca khúc này giản dị với những ca từ “Va-xi-lô, kè-rí-cố-và-xì-lồ”…

Thứ năm, 03/10/2013 - 04:07

Người Anh phác họa vẻ đẹp điển hình của phụ nữ Việt Nam
Người Anh phác họa vẻ đẹp điển hình của phụ nữ Việt Nam

(Dân trí) - Các nhà tâm lý học ở Anh vừa thực hiện một cuộc nghiên cứu, khắc họa nhan sắc điển hình của các cô gái đến từ những quốc gia khác nhau, trong đó có Việt Nam.

Thứ năm, 03/10/2013 - 02:10

 3 món ăn Hà Nội đón nhận danh hiệu kỷ lục ẩm thực châu Á
3 món ăn Hà Nội đón nhận danh hiệu kỷ lục ẩm thực châu Á

(Dân trí)- Trong 12 món ăn Việt Nam đạt kỷ lục ẩm thực châu Á năm 2012 có 3 món đặc sản của Hà Nội đó là phở, bún chả và bún thang. Lễ đón nhận danh hiệu kỷ lục về ẩm thực sẽ diễn ra tại Cung Thể thao Quần ngựa tối ngày 8/10 tới.

Thứ năm, 03/10/2013 - 02:05

Nữ minh tinh đẹp nhất Hollywood
Nữ minh tinh đẹp nhất Hollywood

(Dân trí) - Ở Hollywood có một nữ diễn viên từng được các nhà nhân trắc học tôn vinh là người có khuôn mặt “đẹp chuẩn” nhất màn bạc thập niên 1930.

Thứ năm, 03/10/2013 - 10:54

Cuộc thi sắc đẹp dành cho các... nữ phạm nhân
Cuộc thi sắc đẹp dành cho các... nữ phạm nhân

(Dân trí) - Trong nhà tù El Buen Pastor ở thủ đô Bogota của đất nước Colombia (một đất nước thuộc Nam Mỹ), đã từ 18 năm nay, năm nào ban quản lý trại giam cũng đều tổ chức cuộc thi hoa hậu dành cho các nữ phạm nhân.

Thứ năm, 03/10/2013 - 10:44

Lễ truy tặng danh hiệu NSƯT cho Văn Hiệp diễn ra ngày 10/10
Lễ truy tặng danh hiệu NSƯT cho Văn Hiệp diễn ra ngày 10/10

(Dân trí) – Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Lễ truy tặng danh hiệu NSƯT cho cố nghệ sĩ Văn Hiệp sẽ được tổ chức long trọng tại Hà Nội vào ngày 10/10 với sự có mặt của đông đảo nghệ sĩ, báo giới.

Thứ năm, 03/10/2013 - 09:18

Giao nộp lại kho báu 7 tỷ tìm thấy khi leo núi
Giao nộp lại kho báu 7 tỷ tìm thấy khi leo núi

(Dân trí) - Một thanh niên người Pháp đã giao nộp lại một kho báu trị giá khoảng 7 tỷ đồng mà anh phát hiện ra ở khu vực núi Mont Blanc cho cơ quan có thẩm quyền.

Thứ năm, 03/10/2013 - 09:13

Thăm khu bảo tồn... bầu trời đêm đầu tiên tại Châu Phi
Thăm khu bảo tồn... bầu trời đêm đầu tiên tại Châu Phi

(Dân trí) - Chỉ một vài nơi trên thế giới có thể cho du khách cơ hội để đi bộ khám phá phong cảnh thiên nhiên hoang sơ cũng như chiêm ngưỡng bầu trời đêm một cách rõ nét. Khu bảo tồn tự nhiên NambiRand là một điểm đến như thế.

Thứ năm, 03/10/2013 - 05:23