Chủ nhật 25/02/2018 - 10:08

Độc đáo tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa

Dân trí Bia Dụ Lăng là hiện vật độc bản mang tính độc đáo, đại diện cho phong cách nghệ thuật của một giai đoạn mới phát triển rực rỡ nhất. Là một pho sử liệu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật trang trí, điêu khắc đá thời Lê Sơ. Hiện Ban quản lý di tích lịch sử Lam Kinh đã có tờ trình đề nghị công nhận Bảo vật quốc gia.

Độc đáo tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa

Pho sử liệu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật trang trí, điêu khắc đá

Tại quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh còn lưu giữ bia vua Lê Hiến Tông (Đại Việt Lam Sơn Dụ Lăng Bi). Bia được dựng trên điểm cao nhất của gò đất hướng Nam, cách lăng mộ vua Lê Hiến Tông khoảng 30m về phía Tây Nam, cách mộ vua Lê Thái Tổ khoảng 500m về phía Tây.

Với kỹ thuật chế tác thủ công, bia và rùa được làm bằng đá nguyên khối hình chữ nhật, màu xanh đen, nhẵn mịn, cao 2,78m, rộng 1,98m, dày 0,27m, nặng khoảng 13 tấn. Trán bia lượn hình vòng cung, chia thành ba ô, mỗi ô trang trí một rồng, thế rồng cuộn bay vút từ dưới lên, đầu ngẩng cao ngậm hạt trân châu.

Tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa
Tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa

Xung quanh diềm bia có hai đường chỉ nổi chạy song song, nối từ đỉnh xuống đế bia. Mặt trước bia khắc chữ Hán. Tên bia khắc theo lối chữ Triện, gồm 7 chữ: “Đại Việt Lam Sơn Dụ Lăng Bi”.

Toàn văn bia khắc theo lối chữ Khải chân, mặt trước có 58 dòng, 3.000 chữ, ghi về thân thế, sự nghiệp của vua Lê Hiến Tông. Mặt sau trán bia chia làm ba ô riêng biệt, chính giữa khắc một rồng ổ lớn, hai bên khắc hai rồng...

Dưới tấm bia có trọng lượng 13 tấn là hình rùa với đầu to, mập ngẩng cao ngay ngắn, dáng rùa thoải mái tự nhiên. Bốn bàn chân rùa lộ 5 móng, đuôi vắt ngang. Bia được lập ngày 8 tháng 12 năm Giáp Tý, niên hiệu Cảnh Thống thứ 7 (1504) nhằm ghi về thân thế, sự nghiệp của vua Lê Hiến Tông.

Độc đáo tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa - 2
Toàn cảnh thân rùa phía trước và phía sau
Toàn cảnh thân rùa phía trước và phía sau

Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, phong cách nghệ thuật chạm khắc ở bia vua Lê Hiến Tông đã có sự chuyển biến rõ rệt so với phong cách nghệ thuật ở bia Vĩnh Lăng (bia vua Lê Thái Tổ). Ở bia Dụ Lăng, kỹ thuật chạm khắc sâu hơn, đường nét sắc nhọn, dứt khoát, trau chuốt tỉ mỉ, khỏe khoắn, thể hiện rõ được các đặc điểm của phong cách tạo hình thời Lê Sơ.

Có thể nói, bia Dụ Lăng với những đặc trưng tiêu biểu, là hiện vật độc bản mang tính độc đáo, đại diện cho phong cách nghệ thuật của một giai đoạn mới phát triển rực rỡ nhất. Đây là một pho sử liệu về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật trang trí, điêu khắc đá thời Lê Sơ.

Vị Vua thả hơn trăm cung nữ khi mới lên ngôi

Theo các soạn giả, vua Lê Hiến Tông là con trai kế tự của Thánh Tông Thuần hoàng đế; mẹ là Trường Lạc Thái Hoàng Thái hậu họ Nguyễn. Vua thông minh, sáng suốt vượt bậc nhưng lại rất nhân từ, ôn hòa, không tỏ ra nghiêm khắc.

Khu lăng mộ Vua Lê Hiến Tông
Khu lăng mộ Vua Lê Hiến Tông

Lúc mới lên ngôi, Vua cho thả cung nữ đến hơn trăm người, sai sứ bãi miễn cứu trợ cho dân bốn phương nghèo khó; những người nghèo khổ già yếu trong quân đều tha và bố trí cho về; những người đi phú dịch công trình thì giảm bớt; tha cho những người lầm lỡ, oan khuất, khôi phục quan chức cho những người trước đây mất chức, khen thưởng người có công, tha bỏ những người trước đây còn mắc nợ nhà nước.

Nhà vua còn cho nới rộng hình phạt trong quân, thi hành tiết nghĩa, giúp kẻ nghèo túng khốn cùng, nâng nhấc những người liêm khiết, tiến cử người hiền tài, làm cho trong ngoài đều vui.

Độc đáo tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa - 5
Mặt trước và sau Khu văn bia
Mặt trước và sau Khu văn bia

Ngày Quý Sửu 24 tháng 5, năm Giáp Tý, niên hiệu Cảnh Thống thứ 7 (1504), vua băng hà, thọ 44 tuổi. Cũng như các vị vua Lê trước đó, sau khi Vua Lê Hiến Tông mất được triều đình đưa về quê hương Lam Sơn - Lam Kinh an táng, xây lăng và lập bia. Ngày Giáp Thìn 18 tháng 11, quan tài Vua được đưa về Tây Kinh. Ngày Giáp Tý mồng 8 tháng 12 làm lễ an táng ở bên hữu Vĩnh Lăng, gọi là Dụ Lăng.

Vua Lê Hiến Tông là vị vua thông minh, nhân từ, giỏi giữ cơ đồ, gìn giữ thành quả dựng nước của cha ông. Vua thường nói: “Thánh tổ ta mở mang tạo dựng cơ đồ, phụ hoàng sửa trong, dẹp ngoài quy mô đã định, ta việc gì phải thay đổi khuếch trương, chỉ tuân giữ cơ nghiệp cũ, bồi đắp mở mang cho rạng rỡ, to lớn để tỏ rõ lệnh đức của tổ khảo ta”.

Độc đáo tấm bia nặng 13 tấn đặt trên lưng rùa - 7
Mặt trước và sau bia Dụ Lăng
Mặt trước và sau bia Dụ Lăng

Sử gia Vũ Quỳnh, người gần cùng thời nhận xét: Vua thông minh, trí tuệ hơn người, nhân từ, ôn hòa, không tỏ ra nghiêm khắc. Khi bãi chầu thường gặp gỡ sĩ đại phu để hỏi han việc hay dở, dùng nét mặt lời nói khơi gợi cho họ nói ra để thấu đạt được tâm tình của kẻ dưới, gạt bỏ sự lấp liếm che giấu. Kẻ thần hạ có lỗi lầm gì, chỉ răn quở qua loa, không nỡ đánh roi làm nhục.

Cách cai trị nhàn hạ ung dung, chưa từng lộ ra lời nói, sắc mặt tức giận mà thiên hạ răm rắp theo lệnh. Ông là người chú trọng đặc biệt đến việc làm thủy lợi, chăm sóc bảo vệ đê điều, đường sá. Mỗi xã cho đặt một xã trưởng chuyên trông coi việc nông trang.

Cũng dưới thời vua Lê Hiến Tông, ông cho phép quân đội và công tượng thay phiên nhau tháng 6, tháng 10 chia một nửa về làm ruộng. Ông cũng chú tâm đến giáo dục quan lại, chống thói quan liêu, tham nhũng...

Vua Lê Hiến Tông trị vì 7 năm nhưng là ông Vua cuối cùng của triều Lê Sơ còn giữ được những thành tựu từ thời Thái Tổ gây dựng. Trong thời gian này, đất nước yên ổn không loạn lạc.

Hình rồng trên trán bia
Hình rồng trên trán bia

Theo đánh giá, bia Dụ Lăng không chỉ là hiện vật có giá trị đối với Quần thể khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh, mà đây còn là một báu vật mang nhiều giá trị trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Văn bia là một chứng tích lịch sử, góp phần cho công tác nghiên cứu khoa học, giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cho hậu thế.

Từ những giá trị đó, Ban quản lý di tích lịch sử Lam Kinh quyết định chọn bia Đại Việt Lam Sơn Dụ Lăng bi (Bia Dụ Lăng vua Lê Hiến Tông) trình các cấp có thẩm quyền đề nghị Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.

Trước đó, tại Khu di tích Lam Kinh đã có 3 bảo vật quốc gia, gồm: Bia Vĩnh Lăng - Lam Sơn Vĩnh Lăng bi; Bia Hoàng Thái Hậu Ngô Thị Ngọc Dao - Khôn Nguyên Chí Đức Chi Lăng và Bia “Đại Việt Lam Sơn Chiêu Lăng bi”- Bia Vua Lê Thánh Tông.

Duy Tuyên

MỚI NHẤT
Khán giả mỏi cổ vì show diễn thời trang… “lơ lửng”
Khán giả mỏi cổ vì show diễn thời trang… “lơ lửng”

(Dân trí) - Khách tới xem show diễn đã phải chờ đợi 45 phút so với giờ ghi trên giấy mời, bởi ban tổ chức cần đảm bảo rằng tất cả các vị khách đều đã tắt Wi-Fi trên các thiết bị di động của mình.

Thứ hai, 26/02/2018 - 04:46

Cú ngã bàng hoàng của diễn viên xiếc từ độ cao 6m
Cú ngã bàng hoàng của diễn viên xiếc từ độ cao 6m

(Dân trí) - Hai anh em diễn viên xiếc song sinh đang thực hiện tiết mục đu dây thăng bằng trên không thì gặp phải một tai nạn bàng hoàng, khiến một trong hai người bị rơi ngã từ độ cao 6m, gặp phải những chấn thương nghiêm trọng.

Thứ hai, 26/02/2018 - 04:44

Nhan sắc các người đẹp “nặng ký” tham dự cuộc thi… Hoa hậu Voi
Nhan sắc các người đẹp “nặng ký” tham dự cuộc thi… Hoa hậu Voi

(Dân trí) - Một cuộc thi nhan sắc được tổ chức thường niên chỉ để dành cho những người đẹp… béo. Cuộc thi có tên gọi Miss Jumbo (Hoa hậu Voi) với mục đích tìm kiếm ra nhan sắc “nặng ký” thể hiện được những nét đẹp ngoại hình và tính cách của… loài voi.

Thứ hai, 26/02/2018 - 12:02

“Hoàng tử” xiếc Quốc Nghiệp lọt TOP 30 gương mặt trẻ nổi bật nhất Việt Nam
“Hoàng tử” xiếc Quốc Nghiệp lọt TOP 30 gương mặt trẻ nổi bật nhất Việt Nam

(Dân trí) - Tạp chí Forbes Việt Nam vừa công bố danh sách 30 gương mặt dưới 30 tuổi nổi bật nhất của Việt Nam năm 2018 trong đó có nghệ sĩ xiếc Quốc Nghiệp.

Thứ hai, 26/02/2018 - 11:58

Nghệ sĩ ngậm ngùi tiễn biệt NSND Tuệ Minh, vợ cố nhà văn Nguyễn Đình Thi
Nghệ sĩ ngậm ngùi tiễn biệt NSND Tuệ Minh, vợ cố nhà văn Nguyễn Đình Thi

(Dân trí) - Sáng nay (26/2), rất nhiều nhà văn, nhạc sĩ, nghệ sĩ, diễn viên… đã có mặt tại Nhà tang lễ Cầu Giấy để tiễn đưa NSND Tuệ Minh - vợ cố nhà văn Nguyễn Đình Thi về nơi an nghỉ cuối cùng.

Thứ hai, 26/02/2018 - 11:56

Phi Nhung tiết lộ kỷ niệm cùng Như Quỳnh giả làm người đồng tính
Phi Nhung tiết lộ kỷ niệm cùng Như Quỳnh giả làm người đồng tính

(Dân trí) - Phi Nhung kể, để có thể vào được Club dành cho những người đồng tính ở Mỹ, chị và Như Quỳnh đã phải giả vờ ôm nhau như một đôi tình nhân.

Thứ hai, 26/02/2018 - 10:00

Kỳ bí những chứng tích lịch sử trên vùng khảo cổ
Kỳ bí những chứng tích lịch sử trên vùng khảo cổ

(Dân trí) - Những chứng tích khảo cổ như “cồn vỏ hến”, khu lăng mộ Bà Chúa, những pho tượng đá cổ, ba cặp rồng đá xanh... được phát lộ tại vùng Đa Bút (xã Vĩnh Tân, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) đang là những chứng tích lịch sử quan trọng mang dấu tích của Hành cung nhà Trịnh xưa.

Thứ hai, 26/02/2018 - 08:00

Ca sĩ Nguyên Vũ “vén màn” bí mật của Mỹ Tâm 19 năm về trước
Ca sĩ Nguyên Vũ “vén màn” bí mật của Mỹ Tâm 19 năm về trước

(Dân trí) - Từng đầu quân cùng một công ty với Mỹ Tâm 19 năm về trước nên Nguyên Vũ nắm được rất nhiều bí mật của giọng ca "Hoạ mi tóc nâu". Nam ca sĩ vẫn luôn yêu mến cũng như khâm phục giọng ca này dù Mỹ Tâm đã nổi tiếng hơn anh rất nhiều.

Thứ hai, 26/02/2018 - 06:00

Tranh luận quanh tục đốt vàng mã và phản ứng hình tượng Bắc Đẩu trong Táo Quân
Tranh luận quanh tục đốt vàng mã và phản ứng hình tượng Bắc Đẩu trong Táo Quân

(Dân trí) - Hai vấn đề văn hóa nổi bật của tuần qua xoay quanh đề xuất bỏ đốt vàng mã và những phản ứng quanh cách xây dựng hình tượng nhân vật Bắc Đẩu trong chương trình Táo Quân.

Thứ hai, 26/02/2018 - 06:00

Cận cảnh chiếc muôi cán tượng voi có niên đại cách ngày nay 2000 - 2500 năm
Cận cảnh chiếc muôi cán tượng voi có niên đại cách ngày nay 2000 - 2500 năm

(Dân trí) - Chiếc muôi cán tượng voi là một trong ba bảo vật Quốc gia quý hiếm được tìm thấy tại Nghệ An. Bảo vật này thu được tại di chỉ khảo cổ học Làng Vạc, xã Nghĩa Hòa, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An (nay là thị xã Thái Hòa, tỉnh Nghệ An) trong đợt khai quật lần thứ II năm 1981, do Viện khảo cổ học Hà Nội phối hợp với Bảo tàng Nghệ Tĩnh (nay là Bảo tàng Nghệ An) tiến hành khai quật.

Thứ hai, 26/02/2018 - 03:00

Chiêm ngưỡng vẻ đẹp thế giới qua những lát cắt “tí hon”
Chiêm ngưỡng vẻ đẹp thế giới qua những lát cắt “tí hon”

(Dân trí) - Hình ảnh về một thế giới thu nhỏ vừa thực vừa ảo, vừa hài hước vừa thuyết phục sẽ cuốn hút bạn, khiến bạn bị “hút mắt” và mải miết nhìn ngắm.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 02:39

Bộ ảnh em bé chơi bên chú gấu khổng lồ gây “bão mạng”
Bộ ảnh em bé chơi bên chú gấu khổng lồ gây “bão mạng”

(Dân trí) - Những bức ảnh gây kinh ngạc dưới đây hoàn toàn là sự thật, không hề có sự cắt ghép. Những bức ảnh cho thấy một chú gấu khổng lồ chơi bên cạnh những em bé “tí hon” trong một khu rừng đẹp tựa cổ tích.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 10:14

ĐÁNG QUAN TÂM
Những niềm vui riêng có trong thành phố…
Những niềm vui riêng có trong thành phố…

(Dân trí) - Chúng ta thường cho rằng đời sống trong thành phố chật hẹp, nhiều áp lực, ồn ào, xô bồ, nhưng thực tế, đời sống trong thành phố cũng có nhiều góc nhìn đẹp riêng có, mà chỉ đường phố sôi động mới tạo ra được, hãy cùng chiêm ngưỡng…

Chủ nhật, 25/02/2018 - 10:06

Nét độc đáo Tết cổ truyền của dân tộc Khơ Mú
Nét độc đáo Tết cổ truyền của dân tộc Khơ Mú

(Dân trí) - Cứ mỗi độ Tết đến xuân về đồng bào dân tộc Khơ Mú miền Tây xứ Nghệ lại tổ chức ăn Tết cổ truyền (Tết Grơ) theo phong tục riêng của mình. Với mong muốn một năm mới vui vẻ, may mắn.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 09:00

Tất cả đã sẵn sàng cho ngày khai hội xuân Yên Tử
Tất cả đã sẵn sàng cho ngày khai hội xuân Yên Tử

(Dân trí) - Một ngày trước giờ diễn ra Lễ khai hội xuân Yên Tử 2018 ra vào ngày 25/2 (mùng 10 tết), công tác chuẩn bị tại đây cơ bản đã hoàn tất.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 06:15

NSND Tuệ Minh - vợ cố nhà văn Nguyễn Đình Thi qua đời
NSND Tuệ Minh - vợ cố nhà văn Nguyễn Đình Thi qua đời

(Dân trí) - Thông tin từ Hội Điện ảnh Việt Nam cùng gia đình cho biết, NSND Tuệ Minh - vợ của cố nhà văn Nguyễn Đình Thi vừa từ trần vào hồi 12h45 ngày 24/2 tức mùng 9 tháng Giêng năm Mậu Tuất, hưởng thọ 81 tuổi.

Chủ nhật, 25/02/2018 - 02:00

Ly kỳ câu chuyện xung quanh lễ hội Nàng Han ở xứ Mường
Ly kỳ câu chuyện xung quanh lễ hội Nàng Han ở xứ Mường

(Dân trí) - Gần như giống hình tượng Thánh Gióng trong truyền thuyết, Nàng Han của xứ Mường sau khi giúp dân làng dẹp được quân giặc thì cùng ngựa bay về trời. Dấu tích của Nàng Han vẫn còn để lại chân núi Phả Thăm. Từ đó, để tưởng nhớ công ơn Nàng, mỗi khi xuân đến, cây rừng nẩy lộc đơm hoa, cũng là lúc lễ hội Nàng Han được thắp lửa ở đại ngàn miền Tây xứ Thanh.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 03:42

Bạn có bao giờ giặt quần jeans không?
Bạn có bao giờ giặt quần jeans không?

(Dân trí) - Có một “giai thoại” trong giới thời trang xoay quanh đồ denim, đó là bạn không bao giờ nên… giặt chúng. Nghe qua có thể khiến bạn “nhíu mày”, nhưng nhiều nhà thiết kế danh tiếng, ngay như cả Victoria Bechkham, cũng không… giặt jeans bao giờ.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 03:00

Bộ Văn hóa nói gì trước đề xuất bỏ đốt vàng mã?
Bộ Văn hóa nói gì trước đề xuất bỏ đốt vàng mã?

(Dân trí) - Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam vừa có công văn đề nghị các Phật tử loại bỏ tục đốt vàng mã tại các cơ sở thờ tự Phật giáo. Trước đề xuất này, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch đã đưa ra quan điểm quyết liệt…

Thứ bảy, 24/02/2018 - 12:27

Á hậu Bích Loan cùng hàng nghìn người dân dự lễ hội bơi chải thuyền rồng
Á hậu Bích Loan cùng hàng nghìn người dân dự lễ hội bơi chải thuyền rồng

Trong không khí hứng khởi đầu Xuân Mậu Tuất, hôm nay (24/2) UBND TP Hà Nội và Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã phối hợp đồng tổ chức Lễ hội bơi chải thuyền rồng Hà Nội mở rộng 2018 tại Hồ Tây. Á hậu Dương Thị Bích Loan cùng hàng nghìn người dân và du khách tham dự lễ hội.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 09:10

Hàng nghìn người "đội nắng" dự lễ hội Nghinh Ông Duyên Hải
Hàng nghìn người "đội nắng" dự lễ hội Nghinh Ông Duyên Hải

(Dân trí) - Ngày 24/2 (nhằm mùng 9 tháng Giêng), hàng nghìn người dân từ khắp nơi đã đổ về Lăng Ông Duyên Hải (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu) để dự lễ hội Nghinh Ông năm 2018.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 09:00

Bật mí về bảo vật Quốc gia quý hiếm được tìm thấy tại Nghệ An
Bật mí về bảo vật Quốc gia quý hiếm được tìm thấy tại Nghệ An

(Dân trí) - Trong đợt xét công nhận bảo vật quốc gia năm 2017, Nghệ An vinh dự có 3 hiện vật được Thủ tướng Chính phủ ra quyết định công nhận là bảo vật quốc gia. Đó là hiện vật Hộp đựng xá lị, Dao găm cán tượng rắn ngậm chân voi và Muôi cán tượng voi. Và chúng ta tìm hiểu vì sao 3 hiện vật đó lại được trở thành bảo vật quốc gia.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 08:28

Vé Modern Talking được lựa chọn làm quà tặng dịp 8/3
Vé Modern Talking được lựa chọn làm quà tặng dịp 8/3

(Dân trí) - Mở màn mùa lễ hội âm nhạc 2018, liveshow Modern Talking ft Thomas Anders & Band trở lại trong sự mong đợi của rất nhiều khán giả yêu nhạc Việt Nam. Theo ban tổ chức, phần lớn lượng vé bán ra đến thời điểm hiện tại đều là khán giả đã từng tham dự liveshow 2016 và số lượng vé còn rất ít.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 08:08

Lần đầu tiên có đêm nhạc tôn vinh đàn bầu tại Nhà hát Lớn Hà Nội
Lần đầu tiên có đêm nhạc tôn vinh đàn bầu tại Nhà hát Lớn Hà Nội

(Dân trí) - Đêm nhạc tôn vinh tiếng đàn bầu của nghệ sĩ Phạm Đức Thành được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội vào 20h ngày 3/3 tới là một dấu ấn bất ngờ bởi chưa bao giờ ở Việt Nam có liveshow về đàn bầu.

Thứ bảy, 24/02/2018 - 08:00