Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái

Dân trí Lễ hội bà chúa Then tại đền Nam Thiên Tứ Thánh (Hương Sơn, Lạng Giang, Bắc Giang) thường diễn ra trong 3 ngày từ 9 đến 11/3 âm lịch. Vào dịp này người dân muôn phương tụ về đền tổ chức các nghi lễ rước kiệu thánh, tế lễ, diễn xướng hầu đồng và trình diễn nghệ thuật hát Then.

Tục thờ cúng chúa Then là một loại hình văn hóa tâm linh dân gian có sức sống khá mãnh liệt trong đời sống cộng đồng các dân tộc Nùng, Thái và Tày. Then có nghĩa là “Thiên”, người Tày quan niệm chúa Then là đại diện cho thần tiên, cầu nối tâm linh của con người tới đất trời.

Tượng thờ bà chúa Then.
Tượng thờ bà chúa Then.

Tục thờ Then còn lôi cuốn bằng nghệ thuật biểu diễn của nghệ nhân, không gian, thời gian. Diễn xướng Then là loại hình nghệ thuật biểu diễn tổng hợp của nhiều hình thức diễn xướng. Là tổng thể bao gồm nhiều yếu tố khác nhau như tín ngưỡng xã hội và văn hóa nghệ thuật, nhập đồng, nhảy múa, hóa vàng, dâng lễ.

Tất cả các vị thần trong quan niệm dân gian khi vào trong Then đều được hình tượng hóa như những nhân vật có thật. Ngoài tổ tiên, tổ sư là những nhân vật có thực đã khuất, các vị thần linh khác trong Then đều có dáng vẻ riêng...

Thực hành diễn xướng hầu đồng trong lễ hội bà chúa Then.
Thực hành diễn xướng hầu đồng trong lễ hội bà chúa Then.

Chúa Then khác với văn hóa Đạo Mẫu vì có ngày sinh ngày hóa. Đền Nam Thiên Tứ Thánh thuộc xã Hương Sơn (Bắc Giang) được coi là chốn tổ của chúa Then trong Đạo Mẫu Việt Nam. Ông Bùi Quang Lưu - người trẻ nhất Việt Nam đã tôn thờ chúa Then quy mô và nghiêm trang thuộc bậc nhất thờ bà chúa Then mà hậu duệ còn tận đến ngày nay là ông Vương Văn Bình và Trịnh Thị Núi.

Ông Bùi Quang Lưu thủ nhang đồng đền Nam Thiên Tứ Thánh cho biết, bà chúa Then tín ngưỡng bản địa thờ thần trên rừng núi, đặc biệt đối dân tộc Nùng thờ chúa Then cũng giống tín ngưỡng thờ các vị chúa Sơn trang. Chúa Then hành nghề tạo phúc, nhiều dòng họ thờ gọi Then Then tổ (kế tử truyền tôn).

Vào hồi tháng 3/2017, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng đã thay mặt Chính phủ ký hồ sơ “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam” trình Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Một số hình ảnh trong Lễ hội bà chúa Then:

Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 3
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 4
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 5
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 6
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 7
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 8
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 9
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 10
Độc đáo lễ hội bà chúa Then của người Tày, Nùng và Thái - 11

Hà Tùng Long - Trần Hoàn

Ảnh: Trần Hoàn

MỚI NHẤT
Tom Cruise thực hiện pha hành động nguy hiểm nhất tới… 106 lần
Tom Cruise thực hiện pha hành động nguy hiểm nhất tới… 106 lần

(Dân trí) - Tài tử Tom Cruise (55 tuổi) vốn nổi tiếng với những pha hành động mạo hiểm do chính anh thực hiện trong loạt phim “Mission: Impossible” (Nhiệm vụ bất khả thi).

Thứ bảy, 28/04/2018 - 02:06

Hai công trình của Việt Nam đoạt giải thiết kế hàng đầu thế giới
Hai công trình của Việt Nam đoạt giải thiết kế hàng đầu thế giới

(Dân trí) - Công trình Farming Kindergarten - Nhà trẻ xanh của KTS. Võ Trọng Nghĩa và các cộng sự đã được trao “Huy chương Vàng” và công trình “House for trees” nhận “Huy chương Bạc” trong hạng mục thiết kế kiến trúc công trình giải thưởng A’Design & Compettion 2017 - 2018 - giải thưởng thiết kế hàng đầu thế giới.

Thứ bảy, 28/04/2018 - 01:00

“Một thế kỷ hình thành, phát triển của nghệ thuật cải lương...”
“Một thế kỷ hình thành, phát triển của nghệ thuật cải lương...”

(Dân trí) - “Cải lương đang chịu sự tác động to lớn của xu hướng toàn cầu hóa, cơ chế thị trường và sự bùng nổ của công nghệ thông tin. Sự đa dạng, phong phú các loại hình nghệ thuật mang tính giải trí hiện đại đã và đang lấn át các loại hình nghệ thuật truyền thống, trong đó có cải lương”, PGS. TS Nguyễn Thế Kỷ đã phát biểu tại hội thảo “Một thế kỷ hình thành, phát triển của nghệ thuật cải lương ở Việt Nam” như vậy.

Thứ bảy, 28/04/2018 - 10:00

“Người đẹp nhất thế giới” tiết lộ về “người tình trong mộng”
“Người đẹp nhất thế giới” tiết lộ về “người tình trong mộng”

(Dân trí) - Nữ ca sĩ Pink đã vừa được lựa chọn là “người đẹp nhất”, nhân sự kiện đặc biệt này, “người tình trong mộng” của cô từ thời còn “bé tí” đã có một hành động ga-lăng. Đó chính là rocker Jon Bon Jovi - thần tượng mà Pink từng “nuôi mộng” suốt nhiều năm tháng.

Thứ bảy, 28/04/2018 - 07:00

Những diễn viên tăng cân “kịch liệt” để nhập vai
Những diễn viên tăng cân “kịch liệt” để nhập vai

(Dân trí) - Họ có thể tăng một lúc vài chục cân và sau khi hoàn thành vai diễn lại tích cực luyện tập để nhanh chóng “về dáng chuẩn”. Dưới đây là những diễn viên đã “dám” tăng cân “kịch liệt” nhất.

Thứ bảy, 28/04/2018 - 06:00

Pháo hoa rực rỡ trong đêm khai mạc Festival Huế 2018
Pháo hoa rực rỡ trong đêm khai mạc Festival Huế 2018

(Dân trí) - Tối 27/4 tại quảng trường Ngọ Môn, TP Huế đã diễn ra lễ khai mạc Festival Huế 2018 với nhiều khoảnh khắc đẹp để lại trong công chúng.

Thứ bảy, 28/04/2018 - 01:00

Hòa Minzy hoang mang vì gặp người của “Hội Thánh Đức Chúa Trời”
Hòa Minzy hoang mang vì gặp người của “Hội Thánh Đức Chúa Trời”

(Dân trí) - Hòa Minzy chia sẻ, trong một lần tham gia giao lưu hội sách đã có người trực tiếp gặp cô để tặng sách. Sau đó về nhà mở ra cô mới “tá hỏa” khi phát hiện nội dung trong đó “Dự lễ vượt qua để về quê hương nước thiên đàng”.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 07:45

NSƯT Trung Anh, Hồ Quỳnh Hương lọt danh sách NSƯT, NSND cấp Bộ
NSƯT Trung Anh, Hồ Quỳnh Hương lọt danh sách NSƯT, NSND cấp Bộ

(Dân trí) - Hội đồng cấp Bộ (Bộ VHTT&DL) vừa công bố danh sách nghệ sĩ được xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú lần thứ 9 năm 2018, trong đó có tên NSƯT Trung Anh, ca sĩ Hồ Quỳnh Hương.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 06:00

Có nên mô tả trần trụi cảnh “sex” trong tiểu thuyết lịch sử?
Có nên mô tả trần trụi cảnh “sex” trong tiểu thuyết lịch sử?

(Dân trí) - Tiểu thuyết lịch sử “Chim ưng và chàng đan sọt” của tác giả Bùi Việt Sĩ đoạt giải sách quốc gia có đoạn miêu tả cảnh ái ân giữa Trần Khánh Dư và công chúa Thiên Thụy đã tạo nên nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người đặt vấn đề, với tiểu thuyết lịch sử, có nhất thiết phải mô tả trần trụi cảnh ái ân?

Thứ sáu, 27/04/2018 - 02:09

Sẽ có “Phi đội gà bay 2” sau 18 năm
Sẽ có “Phi đội gà bay 2” sau 18 năm

(Dân trí) - Những người yêu mến bộ phim hoạt hình “Chicken Run” (Phi đội gà bay - 2000) hiện đang vui mừng phấn khích với tin mới vừa được hé lộ trong tuần này, rằng phần phim tiếp theo hiện đã bắt đầu được khởi động.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 02:02

Lý Nhã Kỳ: “Tôi vốn là người cứng đầu”
Lý Nhã Kỳ: “Tôi vốn là người cứng đầu”

(Dân trí) - “Tôi là người biết chọn bạn, chọn đối tác, chọn những mối quan hệ xã hội chuẩn mực, phù hợp. Với tính cách của mình, trừ khi tôi tự nguyện, còn lại tôi sẽ không làm điều gì mình không thích”, Lý Nhã Kỳ thẳng thắn trả lời về vấn đề quấy rối tình dục trong showbiz.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 01:00

Cảm xúc đêm chung kết The Band khu vực phía Bắc vượt trên cả tầm vóc một cuộc thi
Cảm xúc đêm chung kết The Band khu vực phía Bắc vượt trên cả tầm vóc một cuộc thi

(Dân trí) - Đêm chung kết The Band khu vực phía Bắc đã khép lại với 4 tấm vé bước vào đêm chung kết toàn quốc, phát sinh 2 vé so với dự kiến ban đầu bởi các ban nhạc đã thể hiện quá xuất sắc, BGK không muốn bỏ sót bất cứ một tài năng nào. Các ban nhạc đã có một đêm nhạc bùng nổ với hệ thống âm thanh ánh sáng được set up hoàn hảo giúp các ban nhạc “khoe” được nội lực và cá tính âm nhạc của mình.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 11:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Cục Di sản đề nghị “cứu” tháp Mỹ Sơn trước nguy cơ đổ sập
Cục Di sản đề nghị “cứu” tháp Mỹ Sơn trước nguy cơ đổ sập

(Dân trí) - Vừa qua, Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTT&DL) đã có công văn gửi Sở VHTT&DL Quảng Nam về việc chống xuống cấp tháp B3 tại Khu đền tháp Mỹ Sơn.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 10:00

Áp lực nghẹt thở đeo bám cuộc đời đoản mệnh của Avicii
Áp lực nghẹt thở đeo bám cuộc đời đoản mệnh của Avicii

(Dân trí) - “Tôi đã bảo với họ là tôi sẽ không biểu diễn nữa. Tôi đã nói thẳng rằng tôi sẽ chết nếu cứ phải đi tour. Tôi nói nhiều lần như thế rồi...”, những câu nói đầy ám ảnh của DJ đoản mệnh Avicii trong bộ phim tài liệu mới ra mắt khiến người xem xót xa.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 06:31

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn 2018
Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn 2018

(Dân trí) - Tối ngày 26/4 tại Trung tâm VHTT tỉnh Thừa Thiên Huế trong khuôn khổ Festival Huế 2018, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH,TT&DL) cùng Sở VH,TT&DL tỉnh Thừa Thiên- Huế tổ chức khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc lần 2 - năm 2018.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 05:00

“Cha cõng con” giành giải Phim hay nhất Châu Á tại LHP Quốc tế Iran
“Cha cõng con” giành giải Phim hay nhất Châu Á tại LHP Quốc tế Iran

(Dân trí) - LHP Quốc tế Iran lần thứ 36 (FIFF) là LHP lớn và uy tín trên thế giới được tổ chức hàng năm lớn nhất tại thủ đô Tehran, Iran. Đây là một sự kiện trao đổi văn hoá, tôn vinh những đóng góp và thành tựu sáng tạo được đánh giá cao của các nhà làm phim và các bộ phim chất lượng trong nước và quốc tế.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 03:00

Rộn ràng hội thi cá trắm, đua thuyền ở di sản Phong Nha - Kẻ Bàng
Rộn ràng hội thi cá trắm, đua thuyền ở di sản Phong Nha - Kẻ Bàng

(Dân trí) - Trong hai ngày 25 và 26/4, Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng phối hợp với UBND xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) đã tổ chức Hội thi cá trắm và đua thuyền sông Son 2018. Đây là hoạt động nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá của địa phương, quảng bá Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đến với du khách.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 02:00

​Đêm diễn “Huế Vàng Son” - nơi thăng hoa áo dài Việt với văn hóa cung đình cố đô
​Đêm diễn “Huế Vàng Son” - nơi thăng hoa áo dài Việt với văn hóa cung đình cố đô

Trong Festival Huế 2018, đêm diễn áo dài “Huế Vàng Son” dự kiến mang lại nhiều cung bậc cảm xúc khi hàng loạt bộ sưu tập về quốc phục Việt Nam sẽ giới thiệu tinh hoa văn hóa đất nước với nét độc đáo áo dài cung đình cố đô Huế.

Thứ sáu, 27/04/2018 - 01:00

Lý Nhã Kỳ nói gì về thông tin “bị bắt, rửa tiền cho đại gia”?
Lý Nhã Kỳ nói gì về thông tin “bị bắt, rửa tiền cho đại gia”?

(Dân trí) - Những ngày qua, cựu Đại sứ Du lịch Việt Nam trở thành tâm điểm dư luận khi liên tục vướng phải tin đồn“rửa tiền cho đại gia”, “bị bắt khẩn cấp”. “Mọi điều tôi làm, tôi sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tôi biết cái gì đúng, cái gì sai”, Lý Nhã Kỳ nói.

Thứ năm, 26/04/2018 - 06:55

Nhiều hoạt động ý nghĩa mừng 43 năm giải phóng miền Nam
Nhiều hoạt động ý nghĩa mừng 43 năm giải phóng miền Nam

(Dân trí) - Nhân dịp kỷ niệm 43 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2018) và ngày quốc tế Lao động 1/5, trên địa bàn Hà Nội sẽ diễn ra nhiều hoạt động ý nghĩa chào mừng sự kiện này.

Thứ năm, 26/04/2018 - 03:00

Tại sao mùi sách cũ “gây thương nhớ”?
Tại sao mùi sách cũ “gây thương nhớ”?

(Dân trí) - Bạn có thích thú với trải nghiệm được đắm mình trong một cuốn sách cũ? Câu hỏi này theo đúng nghĩa đen.

Thứ năm, 26/04/2018 - 01:23

NSƯT Công Lý, Công Vượng đoạt huy chương vàng tại Liên hoan Kịch nói 2018
NSƯT Công Lý, Công Vượng đoạt huy chương vàng tại Liên hoan Kịch nói 2018

(Dân trí) - 39 huy chương vàng, 63 huy chương bạc đã được trao cho các nghệ sĩ, diễn viên xuất sắc tại Liên hoan Kịch nói toàn quốc 2018, trong đó có thể kể đến: NSƯT Xuân Bắc, NSƯT Công Lý, NSƯT Mỹ Uyên, nghệ sĩ Công Vượng, diễn viên trẻ Thanh Sơn, Thu Quỳnh…

Thứ năm, 26/04/2018 - 11:00

Hà Kiều Anh kể về tuổi thơ cơ cực và những vấp ngã trong hôn nhân
Hà Kiều Anh kể về tuổi thơ cơ cực và những vấp ngã trong hôn nhân

(Dân trí) - Phải trải qua một tuổi thơ cơ cực khi bố mẹ chia tay nhau nên Hà Kiều Anh rất thấm thía mọi lẽ của cuộc đời. Cả những vấp ngã hôn nhân cũng khiến chị biết sống “nhún” mình hơn để giữ gìn hạnh phúc.

Thứ năm, 26/04/2018 - 10:25

“Ghen tị” với mức thu nhập của “sao nhí”
“Ghen tị” với mức thu nhập của “sao nhí”

(Dân trí) - Những “sao nhí” thế hệ mới trong nền công nghiệp giải trí Mỹ có thể kiếm được hàng triệu USD trong một năm (tương đương với hàng chục tỷ đồng), có những ngôi sao mới chỉ đang… học tiểu học.

Thứ năm, 26/04/2018 - 10:21