Độc đáo bộ sách bằng vàng ròng quý hiếm bậc nhất Việt Nam

Dân trí Bắt đầu từ sáng nay (31/3), Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Hà Nội) sẽ tiến hành trưng bày chuyên đề “Bảo vật hoàng cung” gồm 22 cuốn kim sách triều Nguyễn (1802 – 1945) bằng vàng ròng, bạc mạ vàng và 10 kim bảo liên quan. Đây được xem là những bảo vật quý hiếm bậc nhất Việt Nam.

Sách bằng vàng chạm khắc tinh xảo

Đây là lần đầu tiên, Bảo tàng Lịch sử quốc gia tiến hành trưng bày và giới thiệu một cách có hệ thống về kim sách triều Nguyễn cùng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của bộ sưu tập. Mục đích của sự kiện này là nhằm cung cấp những dữ liệu để khách tham quan tìm hiểu, nghiên cứu về loại hình thư tịch đặc biệt cùng những vấn đề lịch sử, văn hóa thời Nguyễn, góp phần bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam.

Khách mời nghe thuyết minh viên của Bảo tàng Lịch sử quốc gia giới thiệu về các bản kim sách trưng bày.
Khách mời nghe thuyết minh viên của Bảo tàng Lịch sử quốc gia giới thiệu về các bản kim sách trưng bày.

Theo đại diện Bảo tàng Lịch sử quốc gia thì kim sách triều Nguyễn (1802 - 1945) là một loại thư tịch cổ đặc biệt, được làm từ các kim loại quý, dùng để ghi lại việc chính sự, lễ nghi triều đình như sự kiện các Hoàng đế lên ngôi, lập thái tử, hoàng hậu hoặc ghi công, phong tước và dâng, ban tôn hiệu, tôn thụy cho hoàng thân, quốc thích... Lời sách do đích thân các Hoàng đế hoặc các đại thần biên soạn và việc chế tạo được giao cho Hữu ty thuộc bộ Lễ thực hiện.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang lưu giữ bộ sưu tập kim sách triều Nguyễn bằng vàng và bạc mạ vàng, theo khổ chữ nhật đứng, bìa trang trí hình rồng 5 móng và hình phượng, gáy đóng 4 khuyên tròn. Sự ra đời, mục đích, nội dung của kim sách hầu hết được ghi chép trong các sách do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn như: “Đại Nam thực lục”, “Đại Nam liệt truyện”, “Khâm Định Đại Nam hội điển sự lệ”... Bởi vậy, mỗi quyển kim sách không những chứa đựng những thông tin giá trị về lịch sử, văn hóa triều đại mà còn là một di sản vô giá. Đáng chú ý, nhiều quyển kim sách trong sưu tập có kèm theo kim bảo được đúc trong cùng thời điểm, cùng sự kiện.

Cận cảnh bản kim sách bằng vàng và ấn bằng vàng của triều Nguyễn được trưng bày sáng 31/3.
Cận cảnh bản kim sách bằng vàng và ấn bằng vàng của triều Nguyễn được trưng bày sáng 31/3.

Nội dung kim sách bao gồm các chủ đề sau: Hoàng đế Gia Long truy dâng tôn hiệu, tôn thụy cho 9 chúa Nguyễn và 9 hoàng hậu thời Chúa Nguyễn; Các hoàng đề đời sau truy dâng tôn thụy cho các hoàng đế đời trước; Các hoàng đế lên ngôi, phong lập hoàng thái tử; Các hoàng đế dâng tôn hiệu cho các hoàng thái hậu, thái hoàng thái hậu, phong lập hoàng hậu, phi tần; Hoàng đế Tự Đức giáng chức Hoàng Quý phi xuống làm Trung phi; Kim sách “Đế hệ thi” của hoàng đế Minh Mệnh và kim sách nối tiếp “Đế hệ thi” của hoàng đế Thiệu Trị.

Do diện tích, không gian trưng bày có hạn, chỉ giới thiệu được một phần sưu tập, nên trưng bày phải đảm bảo yêu cầu lựa chọn hiện vật đáp ứng đầy đủ nội dung chủ đề kim sách. Những chủ đề có nhiều kim sách, sẽ lựa chọn hiện vật gắn với các nhân vật nổi tiếng, có nhiều công lao với vương triều và đất nước.

Vua Gia Long đúc 33 cuốn sách vàng

Từ nội dung sưu tập kim sách triều Nguyễn đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia cho thấy có trường hợp một hoàng đế dâng, ban nhiều kim sách cho nhiều người khác, hoặc một người nhận được nhiều kim sách từ nhiều hoàng đế tương ứng với nhiều tôn hiệu khác nhau. Chẳng hạn, số lượng kim sách do hoàng đế Gia Long cho đúc lên tới 33 cuốn.

Các bản kim sách không chỉ có giá trị lớn về kim tệ mà còn chứa đựng nhiều giá trị về văn hoá, lịch sử, xã hội...
Các bản kim sách không chỉ có giá trị lớn về kim tệ mà còn chứa đựng nhiều giá trị về văn hoá, lịch sử, xã hội...

Ngược lại, trường hợp Hoàng Thái hậu Tự Dụ, nhận được rất nhiều kim sách phong, dâng tôn hiệu từ lúc làm Quý phi cho tới khi làm Thái thái hoàng thái hậu và thụy hiệu sau khi bà mất. Mặt khác do mỗi kim sách là một văn bản độc lập, gắn với một sự kiện riêng lẻ của nhân vật được dâng, ban kim sách. Tên hiệu của một người ở mỗi kim sách cũng khác nhau.

Bởi vậy, ngoài việc trưng bày theo nội dung, thế thứ, trưng bày sử dụng cả giải pháp trưng bày theo nhân vật, để công chúng dễ hiểu, dễ liên kết các câu chuyện về một nhân vật qua nhiều kim sách khác nhau. Trường hợp Hoàng quý phi Vũ Thị Duyên bị Hoàng đế Tự Đức giáng làm Trung phi, sau đó lại được tôn làm Hoàng hậu và các đời sau tôn làm Hoàng thái hậu, Thái hoàng thái hậu. Nếu bày riêng rẽ theo nội dung chủ đề, khách tham quan không những sẽ khó hình dung những cuốn kim sách này là về một cùng nhân vật mà còn không biết được câu chuyện về quá trình dâng ban tôn hiệu đối với nhân vật này.

Tôn hiệu, thụy hiệu ghi trong kim sách rất dài, khó đọc và khó nhớ. Tuy nhiên để đảm bảo sự tôn trọng và tính trang trọng, chú thích hiện vật sẽ ghi đầy đủ tên hiệu, có chú thích thêm tên hiệu thường gọi tắt để khách tham quan dễ hiểu dễ nhớ.

Không gian trưng bày được bố trí hết sức khoa học và mỹ thuật.
Không gian trưng bày được bố trí hết sức khoa học và mỹ thuật.

Trong số các bản kim sách quý hiếm này, đáng chú ý là bộ kim sách Hoàng đế Gia Long truy dâng tôn hiệu, tôn thụy cho các chúa Nguyễn và hoàng hậu thời chúa Nguyễn. Hiện vật lựa chọn trưng bày gồm: kim sách dâng tôn hiệu cho chúa Nguyễn Hoàng, người đầu tiên vào lập nghiệp và xây dựng chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong, tạo tiền đề cho việc thành lập vương triều nhà Nguyễn sau này; chúa Nguyễn Phúc Chu, người có nhiều công lao trong công cuộc mở rộng lãnh thổ về phía Nam và chúa Nguyễn Phúc Khoát, ông nội của hoàng đế Gia Long, người đầu tiên xưng vương.

Kim sách Hoàng đế Gia Long ca tụng công đức và dâng tôn hiệu cho chúa Nguyễn Hoàng là Triệu Cơ Thùy Thống Khâm Minh Cung Ý Cẩn Nghĩa Đạt Lý Hiển Ứng Chiêu Hựu Diệu Linh Gia Dụ Hoàng đế, miếu hiệu là Thái Tổ. (Thái tổ Gia Dụ Hoàng đế).

Kim sách Hoàng đế Gia Long ca tụng công đức và dâng tôn hiệu cho chúa Nguyễn Phúc Chu là Anh Mô Hùng Lược Thánh Văn Tuyên Đạt Khoan Từ Nhân Thứ Hiếu Minh Hoàng đế, miếu hiệu là Hiển Tông (Hiển Tông Hiếu Minh Hoàng đế) và Ấn vàng "Đại Việt Quốc Nguyễn Chúa vĩnh trấn chi bảo", do chúa Nguyễn Phúc Chu cho đúc làm quốc bảo vào năm Vĩnh Thịnh thứ 5 (1709). Đến đời Hoàng đế Gia Long (1802 - 1820) được chọn làm báu vật truyền ngôi của vương triều Nguyễn.

Nhiều khách đến tham quan đã không bỏ qua cơ hội chụp lại hình ảnh những cuốn kim sách quý hiếm.
Nhiều khách đến tham quan đã không bỏ qua cơ hội chụp lại hình ảnh những cuốn kim sách quý hiếm.

Kim sách Hoàng đế Gia Long ca tụng công đức và dâng tôn hiệu cho Tống Kính phi (vợ chúa Nguyễn Phúc Chu) là Từ Huệ Cung Thục Ý Đức Kính Mục Hiếu Minh Hoàng hậu (Từ Huệ Hiếu Minh Hoàng hậu); Kim sách Hoàng đế Gia Long ca tụng công đức và dâng tôn hiệu cho Hoàng tổ phụ (ông nội) là chúa Nguyễn Phúc Khoát làm Càn Cương Uy Đoán Thần Nghị Thánh Du Nhân Từ Duệ Trí Hiếu Vũ Hoàng đế, miếu hiệu là Thế Tông (Thế tông Hiếu Vũ Hoàng đế).

Theo nhiều chuyên gia nhận định, xét về giá trị kim tệ thì những bản kim sách và kim bảo này đều có giá triệu USD Mỹ. Xét về giá trị tinh thần thì đây là những bảo vật quý hiếm bậc nhất Việt Nam vì mỗi bản kim sách không chỉ chứa đựng lịch sử, văn hoá, xã hội triều Nguyễn mà còn thể hiện sự tài hoa của nghệ nhân trong việc chạm khắc trên kim loại quý.

Hà Tùng Long

Ảnh: Song Nguyên

MỚI NHẤT
“Dở khóc dở cười” vì cả gan chụp hình với kẻ cướp máy bay
“Dở khóc dở cười” vì cả gan chụp hình với kẻ cướp máy bay

(Dân trí) - Trong vụ cướp máy bay của hãng hàng không quốc gia Ai Cập EgyptAir vừa xảy ra trong tuần qua, điều may mắn là không có bất cứ thương vong, tổn thất nào xảy ra; kẻ cướp máy bay với “thần kinh không ổn định”, thực tế, đã chỉ mang bom giả ra để dọa dẫm.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:00

“Phù thủy kiến trúc” nổi tiếng thế giới đột ngột qua đời
“Phù thủy kiến trúc” nổi tiếng thế giới đột ngột qua đời

(Dân trí) - Trong ngành kiến trúc, không nhiều người phụ nữ đạt được thành công sáng chói như bà - người được mệnh danh là “phù thủy kiến trúc”. Đã từng thiết kế sân vận động, viện bảo tàng, nhà hát… ở khắp nơi trên thế giới, bà là một tượng đài của kiến trúc hiện đại.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 06:20

Trịnh Công Sơn và hai mối tình kì lạ
Trịnh Công Sơn và hai mối tình kì lạ

Nói về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn không thể không nhắc đến những bóng hồng từng ngang qua đời ông. Những mối tình đó dù dài hay ngắn, dù lâu bền hay nhạt nhòa cũng để lại trong lòng nhạc sĩ “muôn ngàn vạn nỗi sầu”.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:24

Lại “nóng” chuyện trang trí lại Hà Nội để xứng tầm Thủ đô
Lại “nóng” chuyện trang trí lại Hà Nội để xứng tầm Thủ đô

(Dân trí) - Sau hàng loạt ồn ào quanh chuyện Hà Nội “sáng tạo” nên những hình thức trang trí “có một không hai” ở một số khu vực công cộng, mới đây, Sở Văn hóa và Thể thao (Sở VH&TT) Hà Nội đã chính thức phát động cuộc thi thiết kế các hình thức tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính trị và trang trí TP Hà Nội năm 2016.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:14

Vì sao “Em là bà nội của anh” không có “cửa” tại Cánh diều 2015?
Vì sao “Em là bà nội của anh” không có “cửa” tại Cánh diều 2015?

(Dân trí) - Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát - Phó Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam cho biết, Cánh diều nhằm khuyến khích, động viên, cổ vũ những người làm điện ảnh Việt Nam phát huy những sáng tạo mới trong nghệ thuật. Vì đề cao yếu tố “Việt” (cả nhân sự lẫn bộ phim) nên Cánh diều không chấp nhận những tác phẩm điện ảnh mang yếu tố ngoại lai.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 01:00

Trịnh Công Sơn - người ca thơ
Trịnh Công Sơn - người ca thơ

Nhân 15 năm ngày mất của nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn (1-4), Báo Người Lao Động giới thiệu bài viết về sự tinh túy, rất thơ trong ca từ của ông

Thứ sáu, 01/04/2016 - 09:30

Tác giả “Không số phận” đã qua đời
Tác giả “Không số phận” đã qua đời

(Dân trí) - Nhà văn người Hungary gốc Do Thái Imre Kertesz, tác giả của hai cuốn tiểu thuyết đã được dịch sang tiếng Việt - “Không số phận” và “Kinh cầu cho một đứa trẻ không ra đời”, vừa qua đời tại nhà riêng ở tuổi 86.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 07:20

Minh Béo và những lần “sa chân” của nghệ sĩ Việt tại Mỹ
Minh Béo và những lần “sa chân” của nghệ sĩ Việt tại Mỹ

(Dân trí) - Từ vụ việc nghệ sĩ hài Minh Béo bị bắt tại Mỹ với cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ em, nhìn lại mới thấy không ít nghệ sĩ Việt từng bị bắt giữ tại Mỹ gây “rúng động” dư luận như diễn viên Lý Hương, Hoa hậu người Việt Trâm Bùi...

Thứ sáu, 01/04/2016 - 02:00

Tìm lại 3 đạo sắc phong cổ bị thất lạc hơn 70 năm
Tìm lại 3 đạo sắc phong cổ bị thất lạc hơn 70 năm

(Dân trí) - Sau nhiều năm dày công tìm kiếm, mới đây 3 đạo sắc phong cổ ở Đền - Chùa Gám được tìm thấy tại một nhà dân ở huyện Hưng Nguyên và họ đã cất giữ được 30 năm nay.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 01:22

Ấn Độ “phát sốt” với ban nhạc chuyển giới đầu tiên
Ấn Độ “phát sốt” với ban nhạc chuyển giới đầu tiên

(Dân trí) - Ban nhạc “6 múi” (6 Pack Band) của Ấn Độ đang là hiện tượng trong đời sống văn hóa nước này. Lần đầu tiên có một ban nhạc chuyển giới hoạt động chuyên nghiệp và khiến người Ấn “chết mê” đến thế.

Thứ sáu, 01/04/2016 - 01:00

Ngộ nghĩnh với hình ảnh những em bé bước ra từ “Đêm Ả Rập”
Ngộ nghĩnh với hình ảnh những em bé bước ra từ “Đêm Ả Rập”

(Dân trí) - Bộ ảnh dễ thương này ghi lại hình ảnh các em bé sơ sinh được đặt trong những câu chuyện thần thoại của xứ Ả Rập, như "Aladdin và cây đèn thần", hay "Những cuộc phiêu lưu của thuyền trưởng Sinbad".

Thứ sáu, 01/04/2016 - 01:00

Chủ tịch Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam nói gì về vụ Minh Béo?
Chủ tịch Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam nói gì về vụ Minh Béo?

(Dân trí) - Theo NSND Tiến Thọ - Chủ tịch Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam thì ai cũng có những sai lầm, khiếm khuyết, bồng bột... vì thế "đánh người chạy đi, không ai đánh người chạy lại". Nếu Minh Béo thực sự tu sửa bản thân và muốn gia nhập Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam thì Hội sẽ xem xét.

Thứ năm, 31/03/2016 - 04:01

ĐÁNG QUAN TÂM
Chủ tịch Hội sân khấu TPHCM: Chưa có quyết định gì về việc Minh Béo!
Chủ tịch Hội sân khấu TPHCM: Chưa có quyết định gì về việc Minh Béo!

(Dân trí) - “Hiện tại chúng tôi chưa đưa ra ý kiến nào về việc xử lý này vì hiện tại cũng chưa có phán quyết của tòa án, Minh Béo vẫn chưa biết có phạm tội hay không”, NSND Trần Ngọc Giàu - Chủ tịch Hội sân khấu thành phố khẳng định.

Thứ năm, 31/03/2016 - 01:37

Cánh diều 2015: “Mướt mồ hôi” tìm giám khảo có nghề, tâm, tầm
Cánh diều 2015: “Mướt mồ hôi” tìm giám khảo có nghề, tâm, tầm

(Dân trí) - Sáng nay (31/3), tại trụ sở Hội Điện ảnh Việt Nam (Hà Nội) đã diễn ra cuộc họp báo chính thức về lễ trao giải Cánh Diều 2015. NSND Đặng Xuân Hải - Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam cho biết, năm nay, việc tìm giám khảo chấm các hạng mục phim dự giải rất khó khăn vì đa phần người có nghề, tâm và tầm đều vướng phim.

Thứ năm, 31/03/2016 - 12:02

Từ vụ việc Minh Béo: Cần “cẩm nang luật” khi ra nước ngoài?
Từ vụ việc Minh Béo: Cần “cẩm nang luật” khi ra nước ngoài?

Từ vụ việc Minh Béo (Hồng Quang Minh), có một câu hỏi lớn: Liệu những người hay di chuyển và làm việc ở nhiều nước có cần chuẩn bị một “cẩm nang luật” trước khi đi?

Thứ năm, 31/03/2016 - 11:19

Lần đầu tiên công bố thư tình của nữ diễn viên “Cuốn theo chiều gió”
Lần đầu tiên công bố thư tình của nữ diễn viên “Cuốn theo chiều gió”

(Dân trí) - Cuộc tình của “nàng Scarlett” Vivien Leigh với người đàn ông mà bà yêu nhất trong cuộc đời đã được lưu giữ lại bằng hàng trăm lá thư tay. Giờ đây, lần đầu tiên những lá thư ấy sắp được ra mắt công chúng để kể lại một trong những cuộc tình đáng nhớ nhất thế kỷ 20.

Thứ năm, 31/03/2016 - 07:19

Vé màn bí mật vụ đắm tàu bí ẩn cách đây 95 năm
Vé màn bí mật vụ đắm tàu bí ẩn cách đây 95 năm

(Dân trí) - Sau gần 100 năm, con tàu USS Conestoga khởi hành từ San Francisco tới Pearl Harbor được cho là mất tích bí ẩn cuối cùng đã được xác định nơi nó bị đắm.

Thứ năm, 31/03/2016 - 07:12

Ảnh chụp bà cụ bán đèn lồng ở Hội An chiến thắng tại giải ảnh quốc tế
Ảnh chụp bà cụ bán đèn lồng ở Hội An chiến thắng tại giải ảnh quốc tế

(Dân trí) - Bà cụ ngồi trước cửa hiệu trong ánh sáng đang dần tỏ rạng của buổi sớm. Xung quanh bà, những chiếc đèn lồng và khung cửa hiệu tạo nên một khung nền ấn tượng khiến người xem lập tức liên tưởng tới một bức tranh sơn dầu cũ kỹ nhưng tuyệt đẹp.

Thứ năm, 31/03/2016 - 02:00

Ngư dân vùng biển tưng bừng tổ chức Lễ hội cầu ngư
Ngư dân vùng biển tưng bừng tổ chức Lễ hội cầu ngư

(Dân trí) - Ngày 30/3 (tức ngày 22/2 âm lịch), hàng nghìn ngư dân vùng biển Hậu Lộc đã có mặt tại xã Ngư Lộc tham gia Lễ hội cầu ngư năm 2016. Đây được xem là Lễ hội cầu ngư lớn nhất xứ Thanh.

Thứ năm, 31/03/2016 - 01:00

Gia đình nghệ sĩ Minh Béo đang làm hồ sơ sang Mỹ
Gia đình nghệ sĩ Minh Béo đang làm hồ sơ sang Mỹ

(Dân trí) - Hiện tại, gia đình diễn viên Minh Béo đang tiến hành làm hồ sơ để sang Mỹ lo cho sự việc lần này của anh.

Thứ tư, 30/03/2016 - 08:06

Phú Thọ cam kết “5 không” trong Lễ hội Đền Hùng 2016
Phú Thọ cam kết “5 không” trong Lễ hội Đền Hùng 2016

(Dân trí) - Sáng 30/3, tại Hà Nội, UBND tỉnh Phú Thọ phối hợp với Bộ Thông tin Truyền thông tổ chức họp báo thông báo kế hoạch Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2016. Đại diện Ban tổ chức, ông Hà Kế San - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng BTC cam kết Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2016 sẽ quán triệt tinh thần "5 không".

Thứ tư, 30/03/2016 - 02:40

Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM lên tiếng trước việc Minh Béo bị bắt giữ tại Mỹ
Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM lên tiếng trước việc Minh Béo bị bắt giữ tại Mỹ

(Dân trí) - “Tôi mong rằng mọi người, đồng nghiệp vì sự đóng góp của Minh Béo mà có cái nhìn cảm thông hơn. Còn những việc làm của Minh Béo sai đã có luật pháp của nước sở tại xử lý, Minh Béo phải chấp hành”, NSND Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM chia sẻ.

Thứ tư, 30/03/2016 - 11:42

Báo Mỹ đồng loạt đưa tin về việc bắt giữ Minh Béo
Báo Mỹ đồng loạt đưa tin về việc bắt giữ Minh Béo

(Dân trí) - Hiện tại, thông tin về việc bắt giữ diễn viên hài Minh Béo tại Mỹ vì các tội danh liên quan đến ấu dâm đang khiến dư luận Việt Nam xôn xao, đồng thời, nhiều trang tin tức địa phương tại Mỹ - nơi Minh Béo bị bắt giữ - cũng đồng loạt đưa tin bài về vụ việc.

Thứ tư, 30/03/2016 - 11:26

Khánh Ly chia sẻ về  nỗi buồn sâu kín của Trịnh Công Sơn
Khánh Ly chia sẻ về nỗi buồn sâu kín của Trịnh Công Sơn

(Dân trí) - Nửa đời người đồng hành với Trịnh Công Sơn, được coi là “hồng nhan tri kỷ” nhưng nữ danh ca Khánh Ly thừa nhận nhiều thời gian bên cạnh, họ chia sẻ với nhau bằng....im lặng. Nỗi buồn sâu kín thấm đẫm trong ca từ của Trịnh, bà biết nhưng “không đủ sức để giải quyết”...

Thứ tư, 30/03/2016 - 10:36