“Cuộc đời của Yến” - Thêm một dáng phim lạ

Dân trí Giữa thời buổi mà công tác quảng bá, tiếp thị xem như yếu tố rất quan trọng để bảo đảm doanh thu của một bộ phim, cái tựa phim "Cuộc đời của Yến" từa tựa một cô gái vận áo nâu xẻ tà; quần láng đen dám thênh thang bước vào siêu thị hiện đại.

 

Hình ảnh từ phim “ Cuộc đời của Yến”
Hình ảnh từ phim “ Cuộc đời của Yến”

Nghe sơ qua câu chuyện kể, thoáng tóm lược điều bộ phim muốn chuyển tải tới người xem, càng giật mình hơn vì hai tác giả chính: nhà Biên kịch Hồ Hải Quỳnh và Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ đều là những cô gái, chàng trai dưới 30 tuổi mà dám kể chuyện về đau buồn, vinh nhục của vài ba thế hệ..

Ấy vậy nhưng “ Cuộc đời của Yến”, từ trường đoạn này sang trường đoạn khác cứ như nuốt lấy chúng ta. Còn khi đèn trong phòng chiếu bật sáng, nhiều người xem nắc nỏm: Giản dị, chân thực, lay động đến tâm can về chính những điều tưởng như đã mòn vẹt, sơ cũ.

Tôi không được đọc trực tiếp kịch bản văn học, nhưng bằng vào những gì đã thấy, đã nghe từ phim, thì cốt kịch phim không khác gì một câu chuyện tự thuật của bà, của mẹ mà một người viết trẻ hồn nhiên, bản năng không gia công gọt tỉa bao nhiêu, càng không tìm tới thủ pháp điển hình, khái quát để câu chuyện có thật ấy trở thành một áng văn.

Càng không tìm ra được những chi tiết độc đáo, thấm đượm chất edotique (quốc dị) trong mối tình của cặp vợ chồng Yến- Hạnh, kể cả tới khi anh chồng bỏ lên khu kinh tế mới, Yến tìm lên và phát hiện chồng có người đàn bà khác? Càng khó hơn nữa khi câu chuyện của họ còn giăng mắc trên cái nền của những năm tháng kháng chiến chống Pháp, qua thời kỳ hợp tác hóa nông nghiệp, chi viện cho miền Nam đánh giặc Mỹ...

Hãy nhớ lại một cốt chuyện na ná như “ Cuộc đời của Yến” là tiểu thuyết “ Một thời xa vắng” của nhà văn Lê Lựu. Mọi so sánh đều khập khiễng và dĩ nhiên, đích đến của phim và sách hoàn toàn khác nhau. Nhưng ngay một nhà văn “ cứng cựa” như Lê Lựu khi muốn cuốn hút người đọc vào cuộc tình “ đũa lệch” kia anh đã phải khai thác đến cùng kiệt chất edotique của nông thôn và nông dân Việt Nam cộng thêm những diễn tiến không kém phần lạ của mấy chục năm chiến tranh, cách mạng.

Nghe nói, khi đạo diễn trẻ Đinh Tuấn Vũ quyết định đưa câu chuyện tình Yến-Hạnh lên màn ảnh, có ai đó đã nói với anh: “ Kịch bản dễ làm phim, nhưng khó thành phim hay”. Theo tôi thì nên chỉnh lại nhận xét đó như sau: "Kịch bản khó làm và phim cũng khó mà hay !".

Vậy những gì mà Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ đã ” nhìn thấy” ở kịch bản văn học, để nêm nếm, chế biến, xào xáo lại và điều quan trọng là “ tiêu hóa “ chất liệu ấy, thổi hồn cốt riêng vào chúng thông qua phương tiện tổng hợp của điện ảnh để biến thành một bộ phim không nhạt nhẽo, không tầm thường, đạt tới cái đích cần đến?

Mà cũng chỉ dẫn ra đây vài ví dụ...

Ví như chạm vào hai mốc lịch sử chống Pháp và chống Mỹ, đạo diễn biết tiết chế hình ảnh vừa đủ để khắc họa tính cách hai nhân vật Yến và Hạnh; mà tỉnh táo, khôn ngoan không sa đà để nhân vật của họ nhúng sâu vào bản thân những sự kiện đã nhiều bộ phim khác đề cập tới. Không dấu diếm điều lo lắng khi thấy trên màn ảnh xuất hiện những chiếc xe bò cải tiến, cái sân kho hợp tác vào ngày mùa, những khẩu hiệu đỏ chói “ Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người ”.. Nhưng may sao, bối cảnh hợp tác xã ấy chỉ đủ là cớ Hạnh bị hiểu sai, vu oan, phải bỏ vợ con ở quê, tìm lên vùng kinh tế mới.

Ví như, ngay khi còn ở quê, Hạnh đã được Lanh thầm yêu, trộm nhớ nhưng đạo diễn cũng biết kiềm Hạnh, kiềm Lanh ở chừng ấy. Càng không đẩy Lanh cùng Hạnh cùng đi với nhau lên vùng kinh tế mới. Bởi lẽ, nếu hai người bỏ làng ra đi cùng nhau, sau này Hạnh khó tìm được cái “happy end” khi trở về với gia đình.

Cũng như vậy, khi Lanh chứng kiến Yến lên thăm chồng ở trên vùng kinh tế mới, đạo diễn không cho hai người đàn bà này “ giáp chiến “. Chính vì thế Đạo diễn đã ngầm tạo ra lối thoát cho cả 3 nhân vật Yến, Hạnh, Lanh.

Hình ảnh từ phim “ Cuộc đời của Yến”
Hình ảnh từ phim “ Cuộc đời của Yến”

Tôi đánh giá cao sự xử lý đạo diễn ở đoạn kết của bộ phim: Chỉ thấy tiếng đám trẻ reo: “ Mẹ ơi, Bố đã về”. Không có cảnh Yến lao vào vòng tay của Hạnh. Cũng không có cảnh Hạnh quỳ xụp “xám hối” với vợ con. Ngay sau đó chuyển qua cảnh ông bố mở cái hòm gỗ trong vẫn còn chứa mấy chiếc vòng, mấy cái chai xưa kia cô bé Yến và cậu bé Hạnh chơi ném cổ vịt. Cảnh tiếp là cô con gái út cùng cha chơi ném cổ vịt. Tiếng cô bé nhắc lại chuyện xưa kia cha thua mẹ nhưng cha không chịu cõng mẹ..Và bây giờ ông bố Hạnh vui vẻ cõng cô con gái út trên lưng chạy trên cánh đồng. Rồi với khoảng không gian mênh mông được quay từ trên cao. Rồi là những bậng mây trắng nõn, vòm trời xanh biếc, những con diều chao đảo trong gió sớm. Và âm nhạc thật hay, thật xúc đông.

Trong một bộ phim truyện, sử lý đạo diễn là yếu tố quan trọng hàng đầu để bộ phim không giống ai; đôi khi không giống cả nguyên tác văn học,thậm chí là ngược cả với điều đoán định của người xem, nhưng cuối cùng vẫn được họ chấp nhận...

Sẽ có bạn nói những dẫn chứng trên là chuyện nhỏ. Ấy thế, nhưng sang đến tận những năm 70 tuổi của nền điện ảnh nước nhà, nhiều phim của chúng ta vẫn mắc vào căn bệnh mãn tính: Không biết tiết chế đến đâu là đủ, đến đâu là thừa. Nhiều đạo diễn hay bị sa đà không làm chủ được mình. Khi kể một câu chuyện bằng hình ảnh không biết cách NHẤN, NHÁ để thể hiện rõ độ đậm nhạt trong việc tìm ra màu sắc chủ đạo.

Nói một cách khái quát nhất, sự thành công của phim “ Cuộc đời của Yến” cũng là chỗ bản lĩnh, độ tinh tế của Đạo diễn Đinh Tuấn Dũng chính là đã biến cải một chất liệu chuyện kể từ chất tự sự sang chất tự sự - trữ tình, mà chất trữ tình là chủ đạo.

Nếu như phim dừng lại ở chất tự sự, thử hỏi sẽ ra sao đây?

Có lẽ, nắm chắc điều này, ống kính máy quay của Nghệ sỹ Vũ Quốc Tuấn và âm nhạc của Lê Cát Trọng Lý có thể xem là đã “hợp đồng binh chủng” hết sức hợp lý, đắc địa, đúng thời cơ, đúng bài bản. Không thể hình dung nổi “ Cuộc đời của Yến “ sẽ ra sao, nếu thiếu vắng đi tay máy tài hoa,thẩm mỹ cao Vũ Quốc Tuấn; phần âm nhạc đầy trăn trở, sâu lắng , mà hết sức có hồn của nhạc sỹ trẻ Lê Cát Trọng Lý.

Các diễn viên Thúy Hằng,Lâm Tùng, Minh Hương đều làm trọn phần vai của mình. Tôi đặc biệt đánh giá cao diễn xuất của Thuý Hằng trong vai Yến. Có cảm giác với phim “ Cuộc đời của Yến’’ Thúy Hằng đã hé lộ năng lực diễn biết thể hiện “ những dòng chảy ngầm” trong nội tâm nhân vật như thường thấy ở kịch của văn hào Nga Anton Pavlovist Tsekhov.

Tôi càng quý hơn sự hồn nhiên , trong sáng, diễn cứ như đang tham gia một trò chơi, tung tăng, nhởn nhơ với cây cỏ, hoa lá của hai bé con sắm vai Yến và Hạnh khi còn nhỏ xíu.

Sau rốt, không thể bỏ qua một cái lạ nữa: “ Cuộc đời của Yến” chuyển tải tới công chúng khán giả thông điệp gì? Phim kêu gọi chúng ta tôn trọng nền tảng đạo đức trong mỗi gia đình. Phim ngợi ca đức hạnh “ miếng nạc thì để phần chồng, miếng xương mẹ gặm…”. Phim đề cao sự hy sinh thầm lặng trong chịu đựng, trong nhẫn nhục của người mẹ, người vợ Việt Nam. Phim đưa chúng ta tới một cái kết hợp lý, nhân bản trong sự đoàn tụ, xum họp sau những sơ sẩy, sứt mẻ. Ô, chả lẽ một tác giả biên kịch trẻ, một đạo diễn trẻ đã dũng cảm đối mặt với căn bệnh thời thượng “ hội chứng đám đông” để mạch phim, tứ phim bám rễ vào những gì được xem là chính thống, là truyền thống? Hay vì phim nằm trong ý đồ chỉ đạo được trù liệu trước.

Bạn cứ thoải sức hoài nghi, thoải sức thân vân…

Riêng tôi, tôi chỉ biết “ Cuộc đời của Yến” là một bộ phim lạ, đặc sắc, ánh lên những vật vã trăn trở, những tìm tòi nghệ thuật.

Trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí, Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ đã bộc lộ: “ Tôi làm phim này bằng chính tình cảm dành cho Bà tôi, Mẹ tôi”.

Và tôi tin rằng đó cũng là tâm trạng của tất cả các thành viên trong đoàn làm phim.

TPHCM, những ngày cuối năm 2015
Tô Hoàng

MỚI NHẤT
Những vấn đề gì sẽ xuất hiện trong Táo Quân 2016?
Những vấn đề gì sẽ xuất hiện trong Táo Quân 2016?

(Dân trí) - Từ nhiều năm nay, Táo Quân đã trở thành “đặc sản tinh thần” không thể thiếu trong giây phút thiêng liêng đón giao thừa. Vì lẽ đó mà cứ vào dịp cuối năm, các thông tin về chương trình Táo quân lại trở nên “hót hòn họt”. Năm nay, những vấn đề gì sẽ xuất hiện trong Táo Quân 2015?

Thứ sáu, 01/01/2016 - 12:43

20 câu thoại hay nhất cho ngày đầu năm mới 2016
20 câu thoại hay nhất cho ngày đầu năm mới 2016

(Dân trí) - Dưới đây là 20 câu thoại trong phim điện ảnh sẽ truyền cảm hứng cho bạn đạt được những mục tiêu đã đặt ra trong năm mới 2016.

Thứ sáu, 01/01/2016 - 10:00

Năm 2016: Bùng nổ phim Việt!
Năm 2016: Bùng nổ phim Việt!

Mùa phim Việt 2015 kết thúc bằng chiến thắng của “Em là bà nội của anh”, như một cái kết đầy triển vọng. Hơn 40 phim được sản xuất, gần 30 phim ra rạp trong năm 2015 như báo hiệu sự “bùng nổ” phim Việt năm 2016!

Thứ sáu, 01/01/2016 - 08:43

Hà Nội sẽ không cấp phép cho các chương trình quảng cáo sai luật
Hà Nội sẽ không cấp phép cho các chương trình quảng cáo sai luật

(Dân trí) - Đây là ý kiến của ông Tô Văn Động, Giám đốc Sở VH&TT về việc xử lý mạnh tay đối với các chương trình nghệ thuật sai về hình thức quảng cáo.

Thứ sáu, 01/01/2016 - 08:12

Quảng Bình: Đàm Vĩnh Hưng, Hồng Nhung… hát giúp đỡ người nghèo
Quảng Bình: Đàm Vĩnh Hưng, Hồng Nhung… hát giúp đỡ người nghèo

(Dân trí) - “Trở về thương lấy nhau thôi” là chương trình nghệ thuật đặc biệt sẽ được tổ chức tại khu Sun Spa Resort, bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình) vào tối 7/1/2016.

Thứ sáu, 01/01/2016 - 08:12

“Xúc cảm gốm” của nghệ sĩ Pháp
“Xúc cảm gốm” của nghệ sĩ Pháp

(Dân trí) - Triển lãm “Xúc cảm gốm” của nghệ sỹ Veks Van Hillik (Pháp) vừa được khai mạc chiều 31/12/2015 tại Làng nghề Huế (15 Lê Lợi, TP Huế) đã để lại nhiều ấn tượng.

Thứ sáu, 01/01/2016 - 08:10

“Văn hoá là nền tảng xã hội, đã là nền tảng thì cả xã hội phải làm”
“Văn hoá là nền tảng xã hội, đã là nền tảng thì cả xã hội phải làm”

(Dân trí) - Tại hội nghị trực tuyến “Tổng kết công tác văn hoá, thể thao, du lịch 2015 và triển khai công tác năm 2016” diễn ra vào sáng 31/12 tại trụ sở Bộ VH,TT&DL, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh "Văn hoá là nền tảng xã hội, đã là nền tảng thì cả xã hội phải làm".

Thứ sáu, 01/01/2016 - 08:00

Nhìn lại 50 năm phong cách tóc nam
Nhìn lại 50 năm phong cách tóc nam

(Dân trí) - Năm 2015 chứng kiến tóc nam chưa bao giờ đầy “chất nghệ” tới vậy. So với nữ giới, phong cách thời trang tóc của nam giới càng lúc càng đa dạng. Đấng mày râu cũng “làm dáng”, tạo kiểu cầu kỳ không kém gì chị em.

Thứ sáu, 01/01/2016 - 02:00

120 năm lịch sử điện ảnh gói gọn trong… 120 giây
120 năm lịch sử điện ảnh gói gọn trong… 120 giây

(Dân trí) - Sự phát triển của ngành điện ảnh hiện đại trọng hơn một thế kỷ qua được tóm gọn qua hình ảnh của 75 bộ phim chiếu gọn trong 120 giây.

Thứ năm, 31/12/2015 - 05:12

Nỗ lực chấm dứt lễ hội mang tính bạo lực, phản cảm trong năm 2016
Nỗ lực chấm dứt lễ hội mang tính bạo lực, phản cảm trong năm 2016

(Dân trí) - Chiều ngày 30/12/2015, Bộ VH,TT&DL đã tổ chức Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác quản lý, tổ chức lễ hội dân gian năm 2015, triển khai nhiệm vụ năm 2016 tại 3 điểm cầu Hà Nội, Đà Nẵng và TP. HCM.

Thứ năm, 31/12/2015 - 02:44

5 bức hình gây chấn động thế giới trong năm qua
5 bức hình gây chấn động thế giới trong năm qua

(Dân trí) - Năm 2015 là một năm gây lên nhiều tranh cãi bởi một loạt những sự kiện. Dưới đây là những bức hình được cho là gây chấn động nhất trong năm qua.

Thứ năm, 31/12/2015 - 10:40

"Táo Quân" ngày càng nhạt
"Táo Quân" ngày càng nhạt

Cuối năm, được mời vào vai Táo quân là một trong những lời mời hấp dẫn, tuy nhiên không phải nghệ sỹ nào cũng nhận lời. Phần lớn các danh hài đều cho biết, các kịch bản viết cho Táo quân bây giờ vừa thiếu lại vừa yếu.

Thứ năm, 31/12/2015 - 10:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Thế giới đã chia tay với những nghệ sĩ nổi tiếng nào trong năm 2015?
Thế giới đã chia tay với những nghệ sĩ nổi tiếng nào trong năm 2015?

(Dân trí) - Trong năm 2015, đời sống văn hóa thế giới đã chứng kiến sự ra đi của một số nghệ sĩ nổi tiếng - những người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong đời sống văn hóa đại chúng. Đó là những diễn viên, ca sĩ, nhà văn… gạo cội.

Thứ năm, 31/12/2015 - 02:00

Ra mắt chương trình truyền hình tuyên truyền về các dân tộc ít người ở Việt Nam
Ra mắt chương trình truyền hình tuyên truyền về các dân tộc ít người ở Việt Nam

(Dân trí) - Chiều 30/12, tại văn phòng Bộ Thông tin & Truyền thông đã diễn ra buổi giới thiệu chương trình truyền hình tuyên truyền về các dân tộc rất ít người ở Việt Nam.

Thứ năm, 31/12/2015 - 01:00

Nâng niu cuộc sống bằng tình cảm gia đình
Nâng niu cuộc sống bằng tình cảm gia đình

Giữa những guồng quay bất tận của đời sống hiện đại, có bao giờ bạn dừng lại và tự hỏi: “giá trị thực sự của cuộc sống là gì?”. Ai rồi cũng tìm thấy câu trả lời cho riêng mình, nhưng đừng để tới khi lạc mất những giá trị ấy thì mới nhận ra, bởi lúc đó có thể đã quá muộn.

Thứ năm, 31/12/2015 - 01:00

Năm mới, nhớ một Hà Nội xưa
Năm mới, nhớ một Hà Nội xưa

(Dân trí) - Tối 30/12, tại Khu Di tích Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội (số 19 Hoàng Diệu) đã diễn ra lễ khai mạc chương trình “Ký ức Hà Nội”.

Thứ năm, 31/12/2015 - 12:45

Tiết lộ hậu trường tập luyện của vũ công ba-lê
Tiết lộ hậu trường tập luyện của vũ công ba-lê

(Dân trí) - Khi họ đứng trên sân khấu, khán giả sẽ chỉ thấy những động tác nhẹ nhàng, thanh thoát, nên thơ, mà ít ai biết rằng để đạt được tới sự hoàn hảo đó, các vũ công phải luyện tập khắc nghiệt mỗi ngày để duy trì vóc dáng và gọt giũa từng động tác.

Thứ tư, 30/12/2015 - 05:22

Chuyện khó tin về cô bé Quán quân biết hát lúc 18 tháng tuổi
Chuyện khó tin về cô bé Quán quân biết hát lúc 18 tháng tuổi

(Dân trí) - 18 tháng tuổi trong khi bạn bè đang bi bô tập nói thì Thuỳ Anh đã có thể hát được nhiều ca khúc. 12 tuổi cô bé lại đoạt ngôi Quán quân Young Hit Young Beat – Nhí Tài Năng 2015 và được diva Mỹ Linh gọi là “phiên bản nhí” của ca sỹ Thuỳ Chi, bởi có một giọng hát rất trong trẻo và ngọt ngào.

Thứ tư, 30/12/2015 - 04:00

Hình ảnh “bật mí” bí quyết hạnh phúc trong năm mới
Hình ảnh “bật mí” bí quyết hạnh phúc trong năm mới

(Dân trí) - Năm 2016 đã cận kề. Bước sang một năm dương lịch mới, ai ai cũng đều có những dự định, mong ước mới mẻ, tốt đẹp. Dưới đây là những hình ảnh “bật mí” bí quyết để bạn sống vui vẻ, hạnh phúc hơn trong năm mới.

Thứ tư, 30/12/2015 - 11:00

Nhạc sĩ Vinh Sử: Từ đỉnh cao danh vọng… đến vực thẳm cô đơn
Nhạc sĩ Vinh Sử: Từ đỉnh cao danh vọng… đến vực thẳm cô đơn

(Dân trí) - Được mệnh danh là “vua nhạc sến”, tên tuổi nhạc sỹ Vinh Sử gắn với nhiều nhạc phẩm nổi tiếng qua nhiều thế hệ. Từng đứng trên đỉnh cao của danh vọng, có đến bốn đời vợ nhưng về già ông lại sống cô đơn, bệnh tật và nghèo khổ.

Thứ tư, 30/12/2015 - 09:51

“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” lọt Top 10 sự kiện tiêu biểu
“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” lọt Top 10 sự kiện tiêu biểu

(Dân trí) - Ngày 24/12/2015 tại Hà Nội, 121 nhà báo đại diện các cơ quan báo chí đã tham gia bỏ phiếu bình chọn 10 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch tiêu biểu năm 2015. Bộ phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đã lọt Top và trở thành bộ phim đầu tiên của mô hình Nhà nước đầu tư, tư nhân sản xuất tạo được tiếng vang về chất lượng nghệ thuật, hiệu ứng xã hội và hiệu quả kinh tế.

Thứ tư, 30/12/2015 - 09:47

Hà Nội tổ chức nhiều sự kiện âm nhạc hoành tráng chào năm mới 2016
Hà Nội tổ chức nhiều sự kiện âm nhạc hoành tráng chào năm mới 2016

(Dân trí) - Chào đón năm mới 2016, Sở VH&TT Hà Nội tổ chức 3 chương trình nghệ thuật có quy mô lớn nhằm tạo không khí cho người dân Thủ đô trong những ngày năm mới 2016.

Thứ tư, 30/12/2015 - 09:12

Tặng phiên bản Mộc bản triều Nguyễn về đảo Hoàng Sa
Tặng phiên bản Mộc bản triều Nguyễn về đảo Hoàng Sa

(Dân trí) - Thiết kế thành phiên bản mộc, khẳng định “Đảo Hoàng Sa ở phía đông đảo Lý (Cù Lao Ré), từ bờ biển Sa Kỳ đi thuyền ra, thuận gió thì 3-4 ngày đêm có thể đến nơi, trên đảo quần tụ rất nhiều núi, có đến 130 đảo nhỏ cách nhau hoặc một ngày đường hoặc mấy trống canh. Trong đảo có bãi cát vàng, liên tiếp kéo dài không biết mấy trăm ngàn dặm, tục gọi là Vạn Lý Trường Sa, trên biển có giếng nước ngọt, suối chảy, chim biển quần tụ”.

Thứ tư, 30/12/2015 - 09:00

Khai quật khảo cổ khu di tích đền Trần - Nam Định
Khai quật khảo cổ khu di tích đền Trần - Nam Định

(Dân trí) - Bộ VH,TT&DL vừa cho phép Sở VH,TT&DL tỉnh Nam Định phối hợp với Viện Khảo cổ học khai quật tại di tích đền Bảo Lộc, xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc và khu di tích đền Trần - chùa Phổ Minh, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định thuộc tỉnh Nam Định.

Thứ tư, 30/12/2015 - 08:11