Công bố những phát hiện bất ngờ dưới lòng chính điện Kính Thiên - Thăng Long

Dân trí Sau gần một năm khai quật, thăm dò và nghiên cứu, sáng 28/12, Trung tâm Bảo tồn Di tích Thăng Long - Hà Nội và Viện Khảo cổ học đã tổ chức “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2016”.

Thành Thăng Long có quy mô hoành tráng từ thời Lý

Theo đó, công cuộc khai quật và thăm dò khảo cổ được tiến hành trên diện tích gần 1000m2, gồm 2 hố (H1, H2) tại khu vực phía Bắc di tích Đoan Môn. Cuộc khai quật lần này nối tiếp các cuộc khai quật kéo dài từ năm 2012 đến 2015 nhằm làm rõ phần cấu trúc góc Tây Nam của không gian chính điện Kính Thiên gồm có: sân Đại triều, tường vây, kiến trúc hành lang thuộc 2 giai đoạn Lê Sơ và Lê Trung Hưng từ thế XV đến thế kỷ XVIII.

Toàn cảnh phần diện tích gần 1000m2, gồm 2 hố (H1, H2) tại khu vực phía Bắc di tích Đoan Môn đã được khai quật trong năm 2016. Ảnh: HTL.
Toàn cảnh phần diện tích gần 1000m2, gồm 2 hố (H1, H2) tại khu vực phía Bắc di tích Đoan Môn đã được khai quật trong năm 2016. Ảnh: HTL.

PGS Tống Trung Tín - Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam cho biết, công tác khảo cổ học năm 2016 vẫn chứng minh rằng, di tích thời Lý phồn thịnh nhất và có tính thống nhất chặt chẽ. Các nhà khảo cổ học đã phát hiện thêm các móng được gia cố bằng sỏi và bằng sành. Ngoài ra, các nhà khảo cổ học tìm thấy dấu tích của một đường ống nước lớn rộng 2m, cao 2m chạy về phía Nam Cấm thành. Đường nước này tạo nên một điểm nhấn rất lớn cho việc nghiên cứu quy hoạch thời Lý ở khu vực trung tâm Thăng Long. Các nhà khảo cổ giả thiết, đường nước này sẽ chạy qua phía quảng trường Đoan Môn, tiến về phía cột cờ. Điều đó chứng tỏ quy mô hoành tráng, vững chắc của kinh thành thời Lý.

Một trong những thành quả đáng kể của các nhà khảo cổ trong năm 2016 là bước đầu làm rõ các kiến trúc thời Lý dạng kiến trúc hành lang theo hướng Đông - Tây và có thể kết nối theo hướng Bắc - Nam. Do vậy, có thế dự đoán, kiến trúc Lý ở đây có một kiến trúc cổng lớn và trục chính tâm. Kiến trúc hành lang có thể phát triển về phía quảng trường Đoan Môn bao quanh khu vực trung tâm phía trước Đoan Môn.

Một ấn tượng khác nữa thông qua kết quả khảo cổ 2016 là làm rõ thêm không gian chính điện Kính Thiên của thời Lê sơ. Bao gồm: Đoan Môn, sân Đại Triều, điện Kính Thiên và hành lang. Hành lang, sân và cống cho thấy quy hoạch làm việc rất rõ của khu vực chính điện Kính Thiên thời Lê Sơ và thời Lê Trung Hưng. Nhiều phát hiện khảo cổ cho thấy, vào thế kỷ XVII - XVIII, người xưa đã tiếp tục mở rộng kiến trúc hành lang của thời Lê Trung Hưng trước đó. Đây là một điều mới mẻ và hấp dẫn với thời kỳ này, cũng như để lại nhiều dấu hỏi khiến giới nghiên cứu phải tiếp tục tìm hiểu.

Các nhà khảo cổ học tìm thấy dấu tích của một đường ống nước lớn rộng 2m, cao 2m chạy về phía Nam Cấm thành được cho là nằm trong dấu tích kiến trúc thời nhà Lý. Ảnh: HTL.
Các nhà khảo cổ học tìm thấy dấu tích của một đường ống nước lớn rộng 2m, cao 2m chạy về phía Nam Cấm thành được cho là nằm trong dấu tích kiến trúc thời nhà Lý. Ảnh: HTL.

Cũng theo PGS Tín thì hiện nay, dựa trên những phân tích khảo cổ, các nhà khảo cổ học đã xây dựng bản vẽ tạm kiến trúc hành lang, trụ cột của khu vực điện Kính Thiên để có thể trình lên UBND TP. Hà Nội

Những khám phá bất ngờ về thời Lê Trung Hưng

GS Phan Huy Lê - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam chia sẻ rằng, qua các cuộc thăm dò và khai quật khảo cổ học, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy dấu tích của thời Đại La trên khu di tích Đoan Môn. Điều này có thể kết luận, toàn bộ khu tích Hoàng thành Thăng Long, kể cả khu vực Đoan Môn lẫn khu vực Vườn hồng đều nằm trong khuôn viên Đại La (chỉ đến khu vực phố Trần Phú là không thấy dấu tích Đại La). Từ đây, giới nghiên cứu có được những hình dung về quy mô của thành Đại La ngày xưa.

PGS Tống Trung Tín đang đưa thuyết trình cho các nhà nghiên cứu những phát hiện khảo cổ đã tìm thấy tại thực địa. Ảnh: HTL.
PGS Tống Trung Tín đang đưa thuyết trình cho các nhà nghiên cứu những phát hiện khảo cổ đã tìm thấy tại thực địa. Ảnh: HTL.

Điểm thứ hai khiến ông thấy thú vị nhất là dấu thời Lý. Dấu tích kiến trúc thời Lý ở khu vực Đoan Môn này khá đậm và quy mô khá lớn, đặc biệt là đường nước.

“Đường nước trước đây từng có nhiều tranh cãi nhưng bây giờ đã có thể hình dung được đường nước không những chảy từ Đông sang Tây, mà còn có hướng chảy từ Bắc sang Nam. Mà hướng Nam chưa kết thúc, phía Bắc cũng chưa kết thúc… Như vậy đường nước có quy mô khá lớn. Dĩ nhiên, đây là đường nước nhân tạo và được xây một cách rất có ý thức. Như vậy, đường nước này sẽ dừng ở một vị trí rất quan trọng trong quy hoạch cấu trúc của Cấm Thành Thăng Long thời nhà Lý. Đường nước này liên quan tới trục trung tâm của Cấm Thành Thăng Long thời nhà Lý phía 18 Hoàng Diệu hay phía Đoan Môn đang là một bí ẩn cần làm rõ”, GS Phan Huy Lê nhấn mạnh.

Về dấu tích thời Lê (bao gồm cả Lê Sơ và Lê Trung Hưng), GS Phan Huy Lê cho rằng, xưa nay nhiều người đều quan niệm cổng Đoan Môn là kiến trúc từ thời Lê sơ (tức là từ thế kỷ XV) nhưng bây giờ đào móng lên lại cho thấy thành Đoan Môn hiện nay xây lại ở thời Lê Trung Hưng, tức Đoan Môn không phải của thời Lê Sơ. Như vậy thì Đoan Môn của thời Lê sơ nằm ở vị trí nào, cái đó cần phải xem xét thêm. Điều này hoàn toàn mới mẻ.

Ngoài ra, theo GS Phan Huy Lê thì dựa vào kết quả khai quật lần này và những lần trước đây ở nhiều kiến trúc của thời Lê Trung Hưng buộc các nhà sử học phải xem xét lại nhận thức của mình. Vì trước đây, người ta cho rằng, thời Lê Trung Hưng là thời suy vong của chế độ phong kiến nên các công trình không có kiến trúc lớn, không có thành tựu gì nhưng kết quả khảo cổ lại chứng minh ngược lại.

“Phải nói, Lê Trung Hưng là thời kỳ phục hưng khá lớn và dấu tích để lại khá đậm nét. Không chỉ ở Hoàng thành Thăng Long mà vừa rồi tôi đi xuống thăm chùa Quỳnh Lâm (Đông Triều, Quảng Ninh) cũng khá ngạc nhiên với quy mô của công trình này. Phải nói rằng, Lê Trung Hưng xây dựng lại chùa Quỳnh Lâmvới quy mô cực lớn và sử sách cũng cho biết thời Lê Trung Hưng rất nhiều chùa tháp được xây dựng lại. Có một vấn đề là vào thời Lê Trung Hưng, cấu trúc không gian của Kinh thành Thăng Long có một thay đổi rất căn bản.

Công bố những phát hiện bất ngờ dưới lòng chính điện Kính Thiên - Thăng Long - 4
Các hiện vật thời Lý thu thập được trong quá trình khai quật khảo cổ ở Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: HTL.
Các hiện vật thời Lý thu thập được trong quá trình khai quật khảo cổ ở Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: HTL.

Vua Lê chỉ là danh nghĩa và ở trong Cấm thành, còn quyền lực thực sự nằm trong tay chúa Trịnh. Chúa Trịnh xây dựng một trung tâm mới gọi là phủ chúa, bên cạnh hồ Hoàn Kiếm và nằm ngoài Hoàng thành Thăng Long. Đây là một tư tưởng rất thoáng mở của họ Trịnh, đưa trung tâm quyền lực ra bên ngoài Cấm thành và Hoàng thành, mở rộng với không gian buôn bán của Thăng Long.

Như vậy, đáng lẽ ra khu vực Cấm thành này sẽ bị suy giảm nhiều nhưng theo kết quả khai quật và theo miêu tả của một số khách nước ngoài đến đây vào thế kỷ XVII - đầu XVII thì khu vực thành, tuy chức năng thu hẹp lại nhưng vẫn được trùng tu, vẫn được xây dựng. Đấy là điều mà đứng về phương diện sử học chúng tôi phải xem xét lại nhận thức cũ của mình. Phải nói là khảo cổ học nhiều khi làm cho các nhà sử học thay đổi kiến thức của mình”, GS Phan Huy Lê bày tỏ thêm.

GS Lê hy vọng rằng, theo kế hoạch, mỗi năm một lần khai quật sẽ khai quật được toàn bộ khu trung tâm của Hoàng thành Thăng Long và trên điều kiện đó sẽ có cơ sở để phục dựng lại không gian của điện Kính Thiên.

Nhóm hiện vật thời Lê sơ. Ảnh: HTL.
Nhóm hiện vật thời Lê sơ. Ảnh: HTL.

“Đến bây giờ, theo tôi không gian của điện Kính Thiên đã hiện lên dần dần rồi. Có điện Kinh Thiên, có Đoan Môn, có Đan Trì ở giữa, xung quanh có thành lang và tường bao… đấy là đường nét lớn của không gian điện Kính Thiên đang dần hiện hình lên. Tôi xin nhấn mạnh, giới khảo cổ học và sử học không chủ trương phục dựng lại điện Kính Thiên, nếu phục dựng là phục dựng trên 3D thôi. Còn đây là phục dựng không gian điện Kính Thiên. Tức là bao gồm không gian từ Đoan Môn cho đến điện Kính Thiên, trong đó trung tâm là sân Đan Trì và ngưu đạo (đường vua đi lại) từ đoan Môn đến điện Kính Thiên”, GS Lê nhấn mạnh.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Bộ ảnh cưới gây sốt của vợ chồng nghệ sĩ U80 Mai Ngọc Căn
Bộ ảnh cưới gây sốt của vợ chồng nghệ sĩ U80 Mai Ngọc Căn

(Dân trí) - Mới đây, bộ ảnh cưới của vợ chồng nghệ sĩ Mai Ngọc Căn và nghệ sĩ múa Tống Thị Thanh Sơn đã khiến cư dân mạng hết sức thích thú và liên tiếp truyền tay nhau.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 04:19

Hoài Linh “bước qua lời nguyền”, giả gái đóng hài cùng Thuý Nga
Hoài Linh “bước qua lời nguyền”, giả gái đóng hài cùng Thuý Nga

(Dân trí) - Từng tuyên bố sẽ không đóng vai giả gái nữa nhưng trong một chương trình mới đây tại Hà Nội, NSƯT Hoài Linh đã “bước qua lời nguyền” để đóng chung với Thuý Nga.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 03:00

Diệp Anh trải lòng cuộc sống sau một năm rời vị trí Biên tập viên
Diệp Anh trải lòng cuộc sống sau một năm rời vị trí Biên tập viên

(Dân trí) - Sau một năm rời khỏi VTV, Diệp Anh dành nhiều thời gian hơn cho gia đình để bù đắp những tháng ngày chị bận rộn với công việc của một BTV. Ngoài ra, chị đang khởi đầu công việc kinh doanh lụa tơ tằm mà chị yêu thích.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 11:00

“Lão khùng” chuyên lùng cổ vật
“Lão khùng” chuyên lùng cổ vật

(Dân trí) - Nhiều người từng gọi ông là “ông Vinh khùng” bởi suốt ngày chỉ cặm cụi khe suối, bụi cây để nhặt sỏi đá, mảnh sành về chất trong nhà. Tuy nhiên, ai cũng ngỡ ngàng khi biết rằng những thứ tưởng chừng vất đi ấy lại có niên đại hàng ngàn năm.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 10:55

Mẹ nữ diễn viên "Star Wars" qua đời sau con gái chỉ 1 ngày
Mẹ nữ diễn viên "Star Wars" qua đời sau con gái chỉ 1 ngày

Chỉ một ngày sau khi nữ diễn viên Carrie Fisher qua đời ở tuổi 60, mẹ của bà là nữ diễn viên Debbie Reynolds cũng đã vĩnh viễn ra đi.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 07:57

10 sự kiện Văn hoá, Thể thao và Du lịch nổi bật nhất năm 2016
10 sự kiện Văn hoá, Thể thao và Du lịch nổi bật nhất năm 2016

(Dân trí) - Lần đầu tiên Thể thao Việt Nam đoạt 1 HCV, 1HCB, thiết lập kỷ lục tại Olympic Rio 2016 qua thành tích thi đấu của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh. Đây là một trong 10 sự kiện nổi bật nhất được bình chọn trong năm 2016.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 07:46

Tùng Dương, Thanh Lam mộng mị trong đêm nhạc “Trên đỉnh Phù Vân”
Tùng Dương, Thanh Lam mộng mị trong đêm nhạc “Trên đỉnh Phù Vân”

(Dân trí) - Vốn đã gắn bó với nhiều ca khúc của nhạc sĩ Phó Đức Phương, liveshow “Trên đỉnh Phù Vân” diễn ra tối 29/12 là dịp để lần nữa để các giọng ca như Thanh Lam, Tùng Dương, Tấn Minh… đắm mình trong dòng sông âm nhạc của nhạc sĩ Phó Đức Phương.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 06:38

Diệu Hương: “Tôi sợ đời mình cũng trắc trở như các vai mẹ kế”
Diệu Hương: “Tôi sợ đời mình cũng trắc trở như các vai mẹ kế”

(Dân trí) - Nữ diễn viên xinh đẹp từng hóa thân vào các vai mẹ kế trong nhiều bộ phim truyền hình như “Luật đời”, “Cầu vồng tình yêu”, “Bánh đúc có xương”… từng lo sợ cuộc đời mình cũng sẽ chông chênh, trắc trở như các vai diễn.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 02:00

Khởi công tu bổ nhà vườn Huế của danh tướng Tôn Thất Thuyết
Khởi công tu bổ nhà vườn Huế của danh tướng Tôn Thất Thuyết

(Dân trí) - Ngày 29/12, UBND Thành phố Huế đã tổ chức Lễ khởi công Công trình tu bổ, chống xuống cấp nhà vườn Phú Mộng Viên của gia đình ông Hoàng Xuân Bậc, tại 34 Phú Mộng, phường Kim Long, TP Huế.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 01:00

10 sự kiện Văn hóa và Thể thao Hà Nội nổi bật năm 2016
10 sự kiện Văn hóa và Thể thao Hà Nội nổi bật năm 2016

(Dân trí) - Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa chính thức công bố 10 sự kiện Văn hóa và Thể thao Hà Nội nổi bật trong năm 2016.

Thứ năm, 29/12/2016 - 06:02

NSND Trung Hiếu làm Giám đốc Nhà hát kịch Hà Nội
NSND Trung Hiếu làm Giám đốc Nhà hát kịch Hà Nội

- NSND Trung Hiếu vừa nhận quyết định điều hành Nhà hát Kịch Hà Nội thay NSND Hoàng Dũng đã đến tuổi nghỉ hưu.

Thứ năm, 29/12/2016 - 03:42

Những hình ảnh “độc” hậu trường sân khấu Gala Cười 2017
Những hình ảnh “độc” hậu trường sân khấu Gala Cười 2017

(Dân trí) - Là những hình ở phía sau hậu trường, khi các nghệ sĩ tất tật cho việc hoá trang, phục trang, nhẩm lại lời thoại… trước khi bước lên sân khấu.

Thứ năm, 29/12/2016 - 03:19

ĐÁNG QUAN TÂM
Không để tranh giả “lọt” vào hội chợ nghệ thuật
Không để tranh giả “lọt” vào hội chợ nghệ thuật

(Dân trí) - Đó là lời khẳng định của họa sĩ Thành Chương, người từng là “nạn nhân” trong “cuộc chiến” tranh thật- tranh giả gây ồn ào thời gian vừa qua khi được hỏi về sự minh bạch nguồn gốc những bức tranh tham gia hội chợ nghệ thuật “Domino Art Fair” với chủ đề “Bắc Nam sum họp”.

Thứ năm, 29/12/2016 - 01:14

[Infographics] Cuộc đời Carrie Fisher - công chúa của "Star Wars"
[Infographics] Cuộc đời Carrie Fisher - công chúa của "Star Wars"

Ngày 27/12, Carrie Fisher, nữ diễn viên biểu tượng, từng hóa thân thành Công chúa Leia trong loạt phim ăn khách “Chiến tranh giữa các vì sao” (Star Wars), đã qua đời sau một cơn đau tim ở tuổi 60.

Thứ năm, 29/12/2016 - 07:25

Giai điệu tự hào tháng 12 khép lại một năm bằng âm nhạc của thập niên 40
Giai điệu tự hào tháng 12 khép lại một năm bằng âm nhạc của thập niên 40

(Dân trí) - Với chủ đề “Xuân và tuổi trẻ”, Giai điệu tự hào tháng 12 sẽ khép lại một năm bằng những ca khúc thuộc dòng tân nhạc thập niên 40-50, mang màu sắc, âm hưởng của nhạc trữ tình và nhạc xanh.

Thứ năm, 29/12/2016 - 06:00

Victor Vũ chọn Nhã Phương làm “át chủ bài” trong phim mới
Victor Vũ chọn Nhã Phương làm “át chủ bài” trong phim mới

(Dân trí) - Victor Vũ vừa chính thức thừa nhận, Nhã Phương, Cường Seven, bé Pù sẽ hợp tác cùng anh trong bộ phim mang tên “Lôi báo” dự kiến phát hành vào tháng 10/2017.

Thứ tư, 28/12/2016 - 08:00

Xuân Hinh - Thanh Thanh Hiền “tung hứng” trong Gala Cười 2017
Xuân Hinh - Thanh Thanh Hiền “tung hứng” trong Gala Cười 2017

(Dân trí) - Với tiểu phẩm “Ông Tơ bà Nguyệt”, nghệ sĩ Xuân Hinh, Thanh Thanh Hiền, Vân Dung, Công Lý đã có những màn tung hứng đầy duyên dáng và dím dỏm, mang đến cho khán giả những tràng cười đầy sáng khoái nhưng cũng đầy suy ngẫm.

Thứ tư, 28/12/2016 - 03:40

Nghệ sĩ xiếc Việt lập kỷ lục Guinness thế giới thu hút khán giả ở Tây Ban Nha
Nghệ sĩ xiếc Việt lập kỷ lục Guinness thế giới thu hút khán giả ở Tây Ban Nha

(Dân trí) - Sau màn trình diễn “chồng đầu” ấn tượng với 90 bậc thang của Nhà thờ Chính toà Girona, Tây Ban Nha, phá vỡ kỷ lục Guinness, anh em nghệ sĩ xiếc Quốc Cơ - Quốc Nghiệp nhận được sự yêu mến của nhiều người. Đặc biệt, ở các suất diễn có hai anh em tham gia, khán giả đều có mặt khá đông để ủng hộ và gặp gỡ sau phần trình diễn.

Thứ tư, 28/12/2016 - 02:08

Gala Cười 2017: Hình ảnh bất ngờ về Quang Thắng, Xuân Bắc, Tự Long
Gala Cười 2017: Hình ảnh bất ngờ về Quang Thắng, Xuân Bắc, Tự Long

(Dân trí) - Trên sân khấu Gala Cười 2017 tối qua (27/12), khán giả đã không thể nhận ra nổi hình ảnh của các nghệ sĩ hài quen thuộc khi họ hoá thân thành hai ban nhạc nổi tiếng Boney M và Modern Talking.

Thứ tư, 28/12/2016 - 01:31

90 đầu sách đạt giải thưởng sách Việt Nam năm 2016
90 đầu sách đạt giải thưởng sách Việt Nam năm 2016

(Dân trí) - 47 đầu sách được lựa chọn trao giải sách hay và 43 đầu sách trao giả sách đẹp là kết quả về giải thưởng sách Việt Nam năm thứ 12 tổ chức. Đây là sự kiện quan trọng được những người làm nghề, các tác giả và bạn đọc cả nước đón nhận hàng năm.

Thứ tư, 28/12/2016 - 01:30

Danh ca Bảo Yến bỏ ăn, phờ phạc vì tập hát
Danh ca Bảo Yến bỏ ăn, phờ phạc vì tập hát

(Dân trí) - Vì áp lực tái ngộ khán giả Hà Nội trong đêm nghệ thuật “Tình ca của Phương” danh ca Bảo Yến quên cả thời gian, bỏ cả ăn, phờ phạc cả người vì tập luyện cùng ban nhạc.

Thứ tư, 28/12/2016 - 08:00

10 sự kiện mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm tiêu biểu năm 2016
10 sự kiện mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm tiêu biểu năm 2016

(Dân trí) - Ngày 27/12, tại Hà Nội, Cục Nhiếp ảnh, Mỹ thuật và Triển lãm đã tổ chức lễ công bố các sự kiện mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm tiêu biểu năm 2016. Theo đó, 9 sự kiện về mỹ thuật – nhiếp ảnh và một cuộc thi ảnh được chọn là 10 sự kiện tiêu biểu của ngành mỹ thuật năm qua.

Thứ tư, 28/12/2016 - 07:50

“Đột nhập” nơi ở của nữ bá tước nổi tiếng trong lịch sử hội họa
“Đột nhập” nơi ở của nữ bá tước nổi tiếng trong lịch sử hội họa

(Dân trí) - Quý bà Godiva vốn nổi tiếng trong lịch sử hội họa bởi những bức tranh, tác phẩm điêu khắc đầy tính nghệ thuật khắc họa người phụ nữ khỏa thân cưỡi ngựa.

Thứ tư, 28/12/2016 - 06:20

Ngôi sao và hai mặt tính cách
Ngôi sao và hai mặt tính cách

(Dân trí) - Mỗi ngôi sao đều có những nét tính cách mà họ muốn phô bày, trưng trổ trước công chúng, tạo nên một hình tượng mà họ dày công gây dựng, vun đắp; nhưng đồng thời, khi còn lại một mình, đối diện với chính mình, họ cũng có những nét tính cách ít người hình dung nổi.

Thứ tư, 28/12/2016 - 06:00