Thứ Bảy 05/10/2019 - 09:48

Chính thức công bố bản dịch bia đá Chăm Pa trên 600 năm

Huyện Đắk Pơ đã tổ chức họp báo để công bố bản dịch chữ Chăm Pa cổ trên bia đá sau 9 năm dày công nghiên cứu.

Huyện Đắk Pơ đã tổ chức họp báo để công bố bản dịch chữ Chăm Pa cổ trên bia đá sau 9 năm dày công nghiên cứu.

Ngày 4.10, Phó Chủ tịch huyện Đắk Pơ (Gia Lai) - ông Nguyễn Trọng Thủy đã chủ trì cuộc họp báo công bố nội dung bản dịch bia đá Chăm Pa được khai quật tại thôn Tư Lương, xã Tân An, huyện Đắk Pơ (Gia Lai). Buổi công bố bản dịch còn có sự tham gia của Giáo sư, tiến sỹ, Nhà giáo nhân dân Nguyễn Quang Ngọc – Phó Chủ tịch Hội khảo cổ học Việt Nam; Giáo Sư Andrew Hardy – Trưởng Văn phòng đại diện Trường Viễn Đông Bác cổ.

Chính thức công bố bản dịch bia đá Chăm Pa trên 600 năm - 1
Qua nhiều công đoạn, dòng ký tự cổ mới được dịch ra nhưng chưa toàn vẹn. Ảnh Đ.V
Chính thức công bố bản dịch bia đá Chăm Pa trên 600 năm - 2
Bia đá được bảo quản để tránh phong hóa. Ảnh Đ.V

Bia đá Chăm Pa có niên đại năm 1438, thuộc thế kỷ XV (tức năm 1360 - niên đại Saka, dưới thời vua Yura Bhadravarman De va).

Tháng 5.2010, người dân phát hiện một bia đá ở thôn Tư Lương với những ký tự lạ không ai đọc được.

Qua nhiều kênh kết nối, Trường Viễn đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội đã mời Giáo sư Arlo Griffiths (Pháp) và cô Khom – Sreymom (Campuchia) qua hỗ trợ dập, đọc mới dịch ra được.

Nội dung dòng chữ trên bia đá cổ được dịch như sau: “Ngợi ca! Đã từng có một chúa tể tối cao của các vị vua, con trai hoàng thượng Jayasinhavarma thuộc dòng dõi Vrsu, quý tộc của thành phố hoàng gia Nauk Glaun Vijaya. Khi ông tuyên bố chủ quyền, Đại Việt và Campuchia công khai tấn công, muốn gây hấn trở lại. Vào (năm) ba mươi hai (thuộc triều đại của ông), ông được tôn phong là (tên) Indravarman, cai quản nhiều lãnh địa khác nhau, nhờ ân điển của ông đã có một hoàng tử đã đăng quang, xây dựng (cung điện của vị này gọi là) Samrddhipuri. Trong năm con hổ, ông ta lập Mandi Vanan, dựng những nhà chữ trên nhiều con đường khác nhau, đắp đập trên dãy Hayav, thành lập kinh đô.

Ông ta mada ka tmuv kirendra tới hai mươi lần tại Hayav… ông ta sắp đặt các thứ bậc khác nhau (của xã hội) trở lại trật tự một lần nữa. Ông ta mada ka tmuv trắng…điều này…Ông ta thanh tẩy mình ở cửa (sông) Air Lanuv. Vào (năm) ba mươi tám (đã xây dựng) nhà chữ của văn khắc đá này tại mvanna của nhà vua. [Đó là năm Saka] 1360".

Qua gần 600 năm tồn tại, có ký tự bị phai mờ, phong hóa nên bản dịch chỉ dịch được khoảng 90% nội dung, một số ký tự không thể đọc rõ để dịch ra.

Theo ông Nguyễn Thanh Hiền - Phó trưởng phụ trách Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Đắk Pơ, một vị hoàng tử đã có ý định lấy Đắk Pơ (ngày nay) làm kinh đô. Vị này đã mở đường, đắp đập và đã sắp xếp các trật tự thứ bậc (quan lại, cấp chính quyền) ở đây, rất nhiều lần lui tới vùng đất để theo dõi tiến độ thành lập Kinh đô. Sau đó, khi kinh đô chưa hình thành, chưa biết vì lí do gì, vị hoàng tử đã tự vẫn ở cửa sông.

“Trong thời gian tới, huyện Đắk Pơ sẽ mời các chuyên gia về xử lý để tránh bia đá bị phong hóa, nứt vỡ do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên. Đồng thời, để phục vụ công tác nghiên cứu, phát triển du lịch địa phương, huyện Đắk Pơ sẽ làm bảng chỉ dẫn, cơ sở hạ tầng giao thông đến bia đá và đề nghị các cấp có thẩm quyền lập thủ tục xếp hạng Di tích”, Phó Chủ tịch huyện Đắk Pơ - ông Nguyễn Trọng Thủy nói tại buổi họp báo.

Hiện bia đá được huyện Đắk Pơ xây mái che bằng tôn và quây tường rào để bảo vệ thuộc thôn Tư Lương, xã Tân An, huyện Đắk Pơ, Gia Lai.

Theo Đình VănLao Động

MỚI NHẤT
Cặp đôi Dolce & Gabbana rao bán biệt thự tuyệt đẹp với giá 170 tỷ đồng
Cặp đôi Dolce & Gabbana rao bán biệt thự tuyệt đẹp với giá 170 tỷ đồng

(Dân trí) - Cặp đôi nổi danh trong giới thời trang quốc tế - Stefano Gabbana và Domenico Dolce - hiện đang rao bán biệt thự tuyệt đẹp của mình ở đảo Stromboli (Ý) với giá 7,3 triệu USD (tương đương 170 tỷ đồng).

Thứ hai, 07/10/2019 - 07:23

Tạm biệt Trung úy Phương của phim “Nổi gió”!
Tạm biệt Trung úy Phương của phim “Nổi gió”!

(Dân trí) - Trong tuần qua, giới văn nghệ sĩ thương tiếc trước sự ra đi của NSND Thế Anh. Những chuyện đời, chuyện nghề của nghệ sĩ gạo cội và tên tuổi trong làng điện ảnh Việt Nam đã được các đồng nghiệp thuộc nhiều thế hệ ôn lại.

Thứ hai, 07/10/2019 - 07:21

Nobel Văn học trao giải “kép” với giá trị lên tới 42 tỷ đồng
Nobel Văn học trao giải “kép” với giá trị lên tới 42 tỷ đồng

(Dân trí) - Chủ nhân giải Nobel Văn học 2018 & 2019 sẽ được Viện hàn lâm Thụy Điển xướng tên vào lúc 18h ngày 10/10 tới đây (theo giờ Việt Nam). Năm nay, sẽ có hai cái tên được xướng lên bởi năm 2018, vì một vụ lùm xùm bê bối, giải Nobel Văn học đã hoãn trao giải.

Thứ hai, 07/10/2019 - 07:20

Phụ nữ Hà Thành mặc áo dài, nhảy dân vũ trên phố bích họa Phùng Hưng
Phụ nữ Hà Thành mặc áo dài, nhảy dân vũ trên phố bích họa Phùng Hưng

(Dân trí) - Chương trình nhảy dân vũ “Áo dài ơi”được thực hiện bởi cộng đồng phụ nữ Hà Nội nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng 65 năm ngày Giải phóng thủ đô.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 03:35

Chụp ảnh “tự sướng” trong viện bảo tàng, du khách trở thành tác phẩm nghệ thuật
Chụp ảnh “tự sướng” trong viện bảo tàng, du khách trở thành tác phẩm nghệ thuật

(Dân trí) - Viện bảo tàng “tự sướng” Nofilter_museum nằm ở thành phố Vienna, Áo, là một điểm đến thân thiện với giới trẻ và rất phù hợp để chụp hình đăng tải lên mạng xã hội. Đến đây, du khách được khuyến khích chụp hình “tự sướng” và trở thành một phần của bối cảnh nghệ thuật.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 11:09

Chàng trai tỉnh dậy sau 3 năm sống thực vật dành tặng mẹ điều xúc động
Chàng trai tỉnh dậy sau 3 năm sống thực vật dành tặng mẹ điều xúc động

Nhờ nghị lực của người mẹ, chàng trai sinh năm 1997 đã hồi sinh kỳ diệu sau 3 năm sống thực vật.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 10:58

Xuân Quỳnh là nữ sĩ đầu tiên của Việt Nam được Google vinh danh
Xuân Quỳnh là nữ sĩ đầu tiên của Việt Nam được Google vinh danh

(Dân trí) - Vào 0h ngày 6/10, đúng vào sinh nhật lần thứ 77 của cố nữ sĩ Xuân Quỳnh, Google đã bất ngờ đăng tải hình ảnh của nữ sĩ ở trang chủ.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 10:53

“Avengers: Endgame” nhắm tới Oscar: “Bom tấn” có chắc là điện ảnh đích thực?
“Avengers: Endgame” nhắm tới Oscar: “Bom tấn” có chắc là điện ảnh đích thực?

(Dân trí) - Mới đây, đạo diễn nổi tiếng Martin Scorsese đã chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn rằng phim bom tấn siêu anh hùng chỉ giống như công viên giải trí đồ sộ, đó không phải là nghệ thuật điện ảnh đích thực. Nhận xét của ông ngay lập tức gây xôn xao trong giới làm phim.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 06:18

“Nín thở” trước những bức ảnh ngoạn mục của cặp đôi đưa nhau đi khắp thế gian
“Nín thở” trước những bức ảnh ngoạn mục của cặp đôi đưa nhau đi khắp thế gian

(Dân trí) - Cặp đôi người Mỹ - Victoria Yore và TJ Drysdale - có niềm đam mê du lịch, đi đến đâu, họ cũng tìm những địa điểm còn giữ nguyên vẻ đẹp hoang sơ để thực hiện những bức hình đẹp ngoạn mục.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 06:17

Con gái rapper Eminem gây ngỡ ngàng vì nhan sắc xinh đẹp
Con gái rapper Eminem gây ngỡ ngàng vì nhan sắc xinh đẹp

(Dân trí) - Cô con gái Hailie Scott Mathers (23 tuổi) của rapper Eminem có nhiều nét giống với cha. Những bức ảnh cô chia sẻ trên tài khoản mạng xã hội Instagram với 1,7 triệu lượt theo dõi thường khiến cộng đồng mạng sửng sốt trước vẻ đẹp nhan sắc trẻ trung.

Chủ nhật, 06/10/2019 - 06:08

Phố Phùng Hưng tái hiện “Ký ức Hà Nội” trong những năm tháng lịch sử
Phố Phùng Hưng tái hiện “Ký ức Hà Nội” trong những năm tháng lịch sử

(Dân trí) - Không gian phố Phùng Hưng được trang hoàng ấn tượng với hình ảnh cờ Tổ quốc, đèn lồng và trưng bày nhiều hình ảnh về Hà Nội trong những năm tháng hào hùng của dân tộc.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 03:18

Hơn 140 nghệ sĩ quốc tế tham dự LH Sân khấu- Du lịch tại Hà Nội
Hơn 140 nghệ sĩ quốc tế tham dự LH Sân khấu- Du lịch tại Hà Nội

(Dân trí) - Hơn 140 giáo sư, nghệ sĩ cùng các giảng viên, sinh viên chuyên ngành sân khấu biểu diễn đến từ 19 trường nghệ thuật sân khấu, thuộc 16 quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã hội ngộ về Hà Nội tham gia Liên hoan Sân khấu - Du lịch quốc tế.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 12:09

ĐÁNG QUAN TÂM
Bộ Văn hoá lên tiếng về công trình xây dựng trái phép trên đèo Mã Pì Lèng
Bộ Văn hoá lên tiếng về công trình xây dựng trái phép trên đèo Mã Pì Lèng

(Dân trí) - Liên quan đến thông tin tòa nhà xây dựng trái phép trên đèo Mã Pì Lèng, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Cục Di sản văn hóa khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Giang thực hiện các biện pháp đảm bảo tuân thủ nghiêm quy định tại Luật Di sản văn hóa.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 08:56

NSƯT Thanh Dậu tiết lộ “vật chứng” tình yêu với NSƯT Mạnh Dung
NSƯT Thanh Dậu tiết lộ “vật chứng” tình yêu với NSƯT Mạnh Dung

(Dân trí) - Chuyện tình đẹp hơn 50 năm của “ông già Nam Bộ” Mạnh Dung và NSƯT Thanh Dậu bắt đầu từ chiếc khăn tay định mệnh. “Anh Mạnh Dung diễn nhiều ngày không công để dồn tiền mua khăn tặng tôi”, nữ nghệ sĩ chia sẻ.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 08:35

Cuộc sống của cặp đôi “vô địch” về mức độ... cổ điển
Cuộc sống của cặp đôi “vô địch” về mức độ... cổ điển

(Dân trí) - Cặp đôi Dean Turner (48 tuổi) và Lynda Easton (49 tuổi) lựa chọn sống trong thập niên 1940 dù họ là những con người đương đại.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 07:06

Diện mạo cô Kim khi đi học: Từ “siêu vòng 3” sắp thành… nữ luật sư
Diện mạo cô Kim khi đi học: Từ “siêu vòng 3” sắp thành… nữ luật sư

(Dân trí) - Hiện tại, ngôi sao truyền hình thực tế Kim Kardashian đang theo đuổi việc học để trở thành luật sư. Mới đây, phóng viên ảnh đã ghi lại được hình ảnh Kim ôm sách vở chuẩn bị bước vào lớp học.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 07:06

Sửng sốt trước nghệ thuật điêu khắc... hoa quả
Sửng sốt trước nghệ thuật điêu khắc... hoa quả

(Dân trí) - Bạn nghĩ nghệ thuật điêu khắc - tạo hình có thể làm gì với... hoa quả? Tỉa gọt củ quả khéo tay có thể khiến bạn thán phục, nhưng điêu khắc hoa quả sẽ khiến bạn phải sửng sốt trước mức độ tài hoa của bàn tay con người.

Thứ bảy, 05/10/2019 - 07:05

Cần chấm dứt những game show có hình ảnh khiêu khích, phản cảm?
Cần chấm dứt những game show có hình ảnh khiêu khích, phản cảm?

(Dân trí) - Hình ảnh cô gái hôn “ngấu nghiến” trai lạ, ôm hôn say đắm người đàn ông khác trước mặt người mình lựa chọn hay người chơi nữ đụng chạm, vuốt ve cơ thể trần của bạn chơi... xuất hiện liên tục trong các game show khiến khán giả phản ứng, chỉ trích dữ dội.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 04:25

Sắp diễn ra Ngày Ẩm thực Việt Nam tại Pháp
Sắp diễn ra Ngày Ẩm thực Việt Nam tại Pháp

(Dân trí) - Để nâng tầm ẩm thực Việt ra thế giới, Vụ Ngoại giao Văn hoá và UNESCO - Bộ Ngoại giao phối hợp tổ chức Ngày Ẩm thực Việt Nam tại Pháp, giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt Nam gắn với các địa phương có di sản được UNESCO công nhận. Sự kiện diễn ra từ ngày 17-18/10 tại Perpignan, Pháp.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 01:53

Các kiều nữ nhà Kardashian có ảnh chụp chung đầu tiên sau 2 năm
Các kiều nữ nhà Kardashian có ảnh chụp chung đầu tiên sau 2 năm

(Dân trí) - Công việc cùng đời sống bận rộn khiến một bức ảnh chụp chung quy tụ đầy đủ những phụ nữ của nhà Kardashian-Jenner rất khó thực hiện, mới đây, sau 2 năm, họ đã thu xếp để cùng nhau thực hiện được một bức ảnh bìa.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 10:51

Margot Robbie tái xuất ấn tượng với vai Harley Quinn trong phim mới
Margot Robbie tái xuất ấn tượng với vai Harley Quinn trong phim mới

(Dân trí) - Nữ diễn viên tài năng Margot Robbie đã trở lại với vai diễn từng giúp cô gây sốt với phim “Suicide Squad” (Biệt đội cảm tử - 2016). Nhân vật Harley Quinn trong trailer mới của “Birds of Prey” chứng kiến nữ quái này tung hoành cùng “biệt đội chị em” sau khi chia tay Joker.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 06:20

Nữ tỷ phú 22 tuổi vẫn hạnh phúc nói về bạn trai trước khi rộ tin chia tay
Nữ tỷ phú 22 tuổi vẫn hạnh phúc nói về bạn trai trước khi rộ tin chia tay

(Dân trí) - Hiện tại, khi hàng loạt các tờ tin tức đều đồn đoán việc “tỷ phú mỹ phẩm” Kylie Jenner và rapper Travis Scott đã chia tay, người ta cũng bất ngờ nhận thấy rằng ngay trước khi lan truyền tin này, cả hai vẫn còn hạnh phúc chia sẻ bí quyết duy trì mối quan hệ tốt đẹp.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 06:18

Minh tinh Maggie Q thăm mộ một con gấu ở Tam Đảo
Minh tinh Maggie Q thăm mộ một con gấu ở Tam Đảo

(Dân trí) - Đến Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam (Tam Đảo, Vĩnh Phúc) trong một hoạt động bảo vệ động vật, diễn viên Hollywood gốc Việt Maggie Q dành thời gian thăm mộ một con gấu mang tên cô đã qua đời năm 2018.

Thứ sáu, 04/10/2019 - 03:07

Chuyện thú vị về nữ MC sinh ra ở miền Nam nhưng dẫn chương trình bằng giọng Bắc
Chuyện thú vị về nữ MC sinh ra ở miền Nam nhưng dẫn chương trình bằng giọng Bắc

(Dân trí) - Trong “Chuyện của sao” với MC Minh Đức, Quỳnh Hoa giải thích vì sao nói giọng Bắc nhưng lại nổi tiếng ở phía Nam. Người dẫn chương trình quen thuộc cũng kể rằng “Từng bị bạn mắng vì bỏ dở sự nghiệp sau khi tốt nghiệp Đại học Ngoại thương để đi làm MC”.

Thứ năm, 03/10/2019 - 12:52