Thái Bình:

Bí ẩn cung điện thời Trần hơn 700 năm tuổi

Dân trí Từ hai dòng ngắn ngủi trong Đại Việt sử ký toàn thư, các nhà khảo cổ đã tìm ra hành cung Lỗ Giang (Thái Bình), giúp làm sáng tỏ bí ẩn về sự tồn tại của một cung điện ở ngoại vi kinh thành Thăng Long.

Qua 3 đợt khai quật khảo cổ học, hành cung Lỗ Giang - một trong những hành cung lớn được nhà Trần cho xây dựng trên đất phát tích Long Hưng, nay thuộc xã Đồng Minh, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình đã dần được hé lộ.

Đây không chỉ là mặt bằng của một công trình kiến trúc mà là một tổ hợp ít nhất ba công trình, kết nối với nhau trong một chỉnh thể có quy mô và sự nguy nga, tráng lệ được xây dựng công phu mang tính chất cung điện hoàng gia.

Hai dòng ngắn ngủi trong Đại Việt sử ký toàn thư - manh mối đầu tiên để các nhà khảo cổ đi tìm hành cung Lỗ Giang.
Hai dòng ngắn ngủi trong Đại Việt sử ký toàn thư - manh mối đầu tiên để các nhà khảo cổ đi tìm hành cung Lỗ Giang.

Tuy là hành cung lớn, nằm ở vị trí quan trọng trong việc kết nối giữa Long Hưng (Thái Bình) - Tức Mặc (Nam Định) và Thăng Long (Hà Nội), nhưng trải qua thời gian và những biến cố thăng trầm của lịch sử, vị trí của hành cung Lỗ Giang xưa ở đâu, diện mạo và quy mô của nó như thế nào, từ lâu vẫn là một bí ẩn.

Năm 2014 sau đợt khai quật khảo cổ học đầu tiên, khu vực đền Trần (Thái Lăng) thuộc xã Hồng Minh (Hưng Hà, Thái Bình) được xác định chính là di tích hành cung Lỗ Giang dưới thời vua Trần Nhân Tông và Trần Anh Tông, là hành cung Kiến Xương vào thời vua Trần Hiến Tông.

Ngói lợp mái kiến trúc cung điện thời Trần khai quật tại hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.
Ngói lợp mái kiến trúc cung điện thời Trần khai quật tại hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.

Xung quanh khu vực đền hiện còn lưu truyền nhiều địa danh như bến Phạm Lỗ, cánh đồng Phủ, Càn Thiên Mã, Cầu Rồng,... Trong đó, có những địa danh liên quan đến lăng tẩm của các vua Trần như xóm Lăng, Giếng Lăng, Lăng sa trong, Lăng sa ngoài, Lăng Ngói. Những địa danh này gợi lại những dấu ấn của một hành cung xưa gắn liền với lịch sử của nhà Trần trên mảnh đất Hồng Minh ngày nay.

Ngoại trừ khu vực Lăng sa ngoài có vị trí ở ngoài đê, do nhiều năm phù sa sông Hồng bồi lấp nên bề mặt không tìm thấy di vật, các địa danh còn lại đều tìm thấy rất nhiều vật liệu kiến trúc, đồ sành, đồ gốm sứ của nhà Trần.

Trung tâm Nghiên cứu kinh thành cũng xác định phần mái lợp ngói mũi sen có quy mô lớn, được trang trí công phu, đẹp và tráng lệ, giống như kiến trúc cung điện trong Hoàng cung Thăng Long.

Viên ngói úp đầu bờ dải trang trí mặt sư tử độc đáo.
Viên ngói úp đầu bờ dải trang trí mặt sư tử độc đáo.

Đến năm 2015, để tiếp tục xác định rõ diện mạo của hành cung Lỗ Giang xưa đợt khai quật khảo cổ học lần thứ hai với diện tích 600m2 được tiến hành. Kết quả đã chỉ rõ đây không chỉ là mặt bằng của một công trình kiến trúc mà là tổ hợp ít nhất gồm ba công trình kết nối với nhau trong một chỉnh thể có mặt bằng chữ Công, có diện tích hơn 554m2.

Kỹ thuật gia cố móng trụ cột kép (kép đôi và kép ba) cùng hệ thống bó nền, sân gạch và các loại vật liệu lợp mái, trang trí mái phản ánh tin cậy rằng, kiến trúc ở đây được xây dựng rất quy chuẩn. Đặc biệt, tính chất vương quyền của công trình không những được nhận biết qua các vật liệu trang trí hình rồng mà ở đây còn tìm thấy viên ngói úp đầu bờ dải trang trí mặt sư tử, trên trán khắc chữ Vương (Vua). Tư liệu này góp phần khẳng định rõ tính chất và tầm quan trọng đặc biệt của công trình kiến trúc liên quan đến nơi ở và làm việc của nhà vua.

Ngói lợp mái kiến trúc cung điện thời Trần khai quật tại hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.
Ngói lợp mái kiến trúc cung điện thời Trần khai quật tại hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.

Năm 2016 - 2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã cho phép Bảo tàng tỉnh Thái Bình phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu kinh thành tiếp tục khai quật mở rộng lần 3 tại khu di tích hành cung Lỗ Giang với diện tích 800m2.

Kết quả khai quật cho thấy, Hành cung Lỗ Giang nằm phân bổ trong phạm vi rộng lớn thuộc các khu vực đất canh tác hoa màu của nhân dân xã Hồng Minh hiện nay như: đền Thái (khu A), lăng Ngói (khu B), lăng Sa ngoài (khu C), lăng Sa trong (khu D), lạch Đường cả (khu E - G). Các khu vực này có diện tích khoảng 93.000m2.

Dấu vết một công trình kiến trúc quy mô lớn được tìm thấy ở hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.
Dấu vết một công trình kiến trúc quy mô lớn được tìm thấy ở hành cung Lỗ Giang, tỉnh Thái Bình.

Việc điều tra, khai quật giai đoạn 3 đã tiếp tục làm rõ tổng thể mặt bằng kiến trúc thời Trần ở khu A, phát hiện được quần thể các công trình kiến trúc ở khu D và gò Sỏi độc đáo. Tại khu vực Lăng Sa Ngoài, tìm thấy dấu vết của một đoạn móng tường bao đầm bằng sỏi sét cùng nhiều hiện vật gạch ngói vỡ, đồ sành và gốm có niên đại thời Trần. Kỹ thuật xây dựng móng tường bao gia cố bằng sỏi rất kiên cố giống như kỹ thuật xây dựng tường bao thời Lý ở Khu di tích Hoàng thành Thăng Long.

Kết quả này góp phần khẳng định rõ tính chất, quy mô của Hành cung Lỗ Giang xưa. Đồng thời, khẳng định giá trị và tầm quan trọng rất đặc biệt của khu di tích. Phát hiện cũng cho thấy tiềm năng khảo cổ học ở đây rất lớn và còn nhiều bí ẩn lịch sử dưới lòng đất về Hành cung.

Để tiếp tục điều tra, khai quật làm rõ giá trị văn hoá, lịch sử của hành cung Lỗ Giang, UBND tỉnh Thái Bình đã đề nghị Trung tâm Nghiên cứu kinh thành sớm hoàn thiện báo cáo khoa học trình UBND tỉnh. Đồng thời, chỉ đạo UBND huyện Hưng Hà phối hợp chặt chẽ và thực hiện tốt công tác bảo tồn, giữ gìn khu khai quật cũng như làm tốt công tác giải phóng mặt bằng phục vụ cho công tác khảo cổ học.

Đức Văn

MỚI NHẤT
Duy Thảo và tôi
Duy Thảo và tôi

(Dân trí) - Nửa thế kỷ thơ là bao nhiêu thơ, bao nhiêu nụ cười và nước mắt. Thơ Duy Thảo là trường hợp mà tôi muốn nhìn lại. Như một ông đồ đầy thách thức Duy Thảo mang ô đứng trước cổng cái chợ thơ hiện đại, bày biện hào nhoáng phấn son, lẫn lộn thật giả, rất nhiều quan niệm rất nhiều khuynh hướng phong cách, có mới mẻ nhưng tiếc là chưa thật hay.

Thứ năm, 15/02/2018 - 09:26

Không được để xảy ra tiêu cực tại Hội Phết Hiền Quan
Không được để xảy ra tiêu cực tại Hội Phết Hiền Quan

(Dân trí) - Cục Văn hóa cơ sở khẳng định, để tổ chức Hội Phết Hiền Quan và Hội chọi trâu xã Phù Ninh năm 2018 an toàn, hiệu quả, phù hợp với nghi lễ truyền thống, Sở VH,TT&DL tỉnh Phú Thọ cần kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với công tác tổ chức ở hai lễ hội này.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:49

Đèn giao thông “tình yêu” khiến người dân… thích sang đường
Đèn giao thông “tình yêu” khiến người dân… thích sang đường

(Dân trí) - Với những cột đèn giao thông “tình yêu”, mỗi lần qua đường, bạn sẽ cảm thấy đặc biệt hơn, thú vị hơn.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:29

Quảng Bình: Ngư dân làng biển và tục xin lửa đêm giao thừa
Quảng Bình: Ngư dân làng biển và tục xin lửa đêm giao thừa

(Dân trí) - Cứ vào đêm giao thừa, người dân Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) lại đốt một đống ở đình làng để mọi người trong làng đến cung kính lấy về. Người Cảnh Dương quan niệm, ngọn lửa mang ý nghĩa tượng trưng cho ánh sáng, cho sự may mắn và no ấm.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:25

Đồng nghiệp tiếc thương đưa tiễn nghệ sĩ Nguyễn Hậu về nơi xa
Đồng nghiệp tiếc thương đưa tiễn nghệ sĩ Nguyễn Hậu về nơi xa

(Dân trí) - Đông đảo các nghệ sĩ, anh chị em đồng nghiệp đã đến tiễn đưa diễn viên Nguyễn Hậu về nơi an nghỉ cuối cùng trong chiều 30 Tết với sự tiếc thương vô hạn.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:20

Độc đáo ngôi chợ nhóm một ngày trong năm
Độc đáo ngôi chợ nhóm một ngày trong năm

(Dân trí) - Ngày 1/1 Tết âm lịch hàng năm, các chợ trong nước tạm nghỉ nhưng người dân miền đất võ và khách thập phương nô nức kéo về Bình Định để tham dự Lễ hội chợ Gò - Trường Úc. Gọi là chợ nhưng trên thực tế là nơi vui xuân của người dân cùng những người con xa quê lâu ngày trở về.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:00

Đầu năm mới Mậu Tuất nên xuất hành theo hướng nào?
Đầu năm mới Mậu Tuất nên xuất hành theo hướng nào?

(Dân trí) - Chọn người xông nhà, xem hướng xuất hành đầu năm, chọn ngày giờ tốt mở hàng là tục lệ lâu đời của người Việt Nam mỗi dịp Tết. Chuyên gia phong thủy Bùi Thế Anh - Trung tâm nghiên cứu lý học Phương Đông đã đưa ra một số tư vấn để bạn đọc tham khảo.

Thứ năm, 15/02/2018 - 06:00

Hút hồn với những món ăn ngày Tết lấy chủ điểm năm Tuất
Hút hồn với những món ăn ngày Tết lấy chủ điểm năm Tuất

(Dân trí) - Những món ăn lấy chủ điểm năm Tuất dưới đây sẽ khiến bạn cảm thấy quá đẹp mắt đến mức không dám… đụng đũa.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:09

“Bản sao” của danh hài Minh Nhí trở thành Quán quân “Tiếu lâm tứ trụ”
“Bản sao” của danh hài Minh Nhí trở thành Quán quân “Tiếu lâm tứ trụ”

(Dân trí) - "Bản sao" của danh hài Minh Nhí đã xuất sắc giành ngôi Quán quân "Tiếu lâm tứ trụ" mùa thứ 2. Đây là một thành tích thuyết phục cả giám khảo lẫn khán giả.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:00

1000 cây hồng Bulgaria sẽ được trưng bày tại Lễ hội Hoa hồng 2018
1000 cây hồng Bulgaria sẽ được trưng bày tại Lễ hội Hoa hồng 2018

(Dân trí) - Để tránh những hạn chế khi số lượng hồng chưa đáp ứng được kỳ vọng của công chúng, năm nay, BTC lễ hội mời các chủ vườn hoa hồng lớn tham gia. Các cây hồng được các nhà thiết kế cảnh quan trưng bày thành tác phẩm nghệ thuật đặc sắc như phố hoa hồng, ngôi nhà hoa hồng...

Thứ năm, 15/02/2018 - 02:00

“Hoa hậu” Sao Mai mong Tết để được mẹ… mừng tuổi
“Hoa hậu” Sao Mai mong Tết để được mẹ… mừng tuổi

(Dân trí) - Thanh Thanh thích nhất khi dịp Tết đến là lúc chờ được mẹ mừng tuổi và sau đó đếm đi đếm lại những đồng tiền được mừng tuổi trong dịp Tết xem được bao nhiều. “Rồi tất cả tiền mừng tuổi tôi lại gửi cho... mẹ giữ hộ”, Á quân dòng nhạc thính phòng Sao Mai 2017 cười nói.

Thứ năm, 15/02/2018 - 01:00

Sẽ có lúc tình yêu đích thực được chẩn đoán bằng… xét nghiệm?
Sẽ có lúc tình yêu đích thực được chẩn đoán bằng… xét nghiệm?

(Dân trí) - Một bài kiểm tra y tế sẽ giúp bạn phát hiện “tình yêu đích thực”. Khi bước ra khỏi phòng xét nghiệm, bạn và “người ấy” sẽ cầm trên tay những tờ kết quả cho biết mỗi người đang “say tình” ở mức độ bao nhiêu…

Thứ tư, 14/02/2018 - 08:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Cuộc đời lắm thăng trầm và cơ cực của diễn viên Nguyễn Hậu
Cuộc đời lắm thăng trầm và cơ cực của diễn viên Nguyễn Hậu

(Dân trí) - Diễn viên Nguyễn Hậu là một gương mặt quen thuộc của khán giả truyền hình qua hàng trăm vai phụ trong các bộ phim truyền hình. Ông qua đời vào ngày 14/2/2018, hưởng thọ 64 tuổi, sau một thời gian dài điều trị ung thư.

Thứ tư, 14/02/2018 - 10:02

Diễn viên Nguyễn Hậu đột ngột qua đời ngày 29 Tết
Diễn viên Nguyễn Hậu đột ngột qua đời ngày 29 Tết

(Dân trí) - Theo thông tin từ nghệ sĩ Hạnh Thúy, diễn viên Nguyễn Hậu chuyến biến xấu vì ung thư gan trong thời gian qua, bất ngờ ra đi vào lúc 4 giờ 20 sáng ngày 14/2 (29 Tết) tại nhà riêng, hưởng thọ 65 tuổi.

Thứ tư, 14/02/2018 - 09:29

Valentine có phải ngày may mắn cho tình yêu?
Valentine có phải ngày may mắn cho tình yêu?

(Dân trí) - Valentine tưởng như là ngày lãng mạn nhất trong năm, thậm chí, nhiều người quyết định bắt đầu một chặng hành trình tình cảm mới vào đúng ngày này. Nhưng Valentine có thật là ngày may mắn cho tình yêu lứa đôi gắn bó trọn đời?

Thứ tư, 14/02/2018 - 08:00

Tại sao trang phục của nghệ sĩ trượt băng có nhiều vải “nude”?
Tại sao trang phục của nghệ sĩ trượt băng có nhiều vải “nude”?

(Dân trí) - Khi nghĩ đến bộ môn trượt băng nghệ thuật, những bộ trang phục bó sát gợi cảm được cả nam và nữ vận động viên sử dụng dường như đã trở thành một hình ảnh quá đỗi quen thuộc.

Thứ tư, 14/02/2018 - 06:00

Tại sao đôi khi chúng ta “không thích” năm mới đến?
Tại sao đôi khi chúng ta “không thích” năm mới đến?

(Dân trí) - Tại sao có những người hồ hởi đón năm mới, và có những người thì… không?!

Thứ tư, 14/02/2018 - 06:00

Gala xiếc Quốc tế tại TP. HCM hội tụ 50 nghệ sĩ xiếc thế giới
Gala xiếc Quốc tế tại TP. HCM hội tụ 50 nghệ sĩ xiếc thế giới

(Dân trí) - Gala xiếc Quốc tế lần thứ nhất tại TP HCM khai mạc vào 20h ngày 16/2 (mồng 1 Tết) tại Rạp xiếc công viên Gia Định (Quận Gò Vấp) là một trong những sự kiện nghệ thuật sôi động đặc biệt chào năm Mậu Tuất.

Thứ tư, 14/02/2018 - 03:00

Quốc Cơ - Quốc Nghiệp khiến huấn luyện viên "choáng" tại Britain's Got Talent
Quốc Cơ - Quốc Nghiệp khiến huấn luyện viên "choáng" tại Britain's Got Talent

(Dân trí) - Anh em “Hoàng tử xiếc” Quốc Cơ - Quốc Nghiệp đã có một tiết mục xiếc đầy thuyết phục khiến cả 4 vị huấn luyện viên (HLV) của Britain's Got Talent, một chương trình truyền hình thực tế nổi tiếng của Anh chọn tiếp vào vòng 2.

Thứ ba, 13/02/2018 - 10:40

Bài trượt băng nghệ thuật nóng bỏng gây sốt tại Thế vận hội Olympic
Bài trượt băng nghệ thuật nóng bỏng gây sốt tại Thế vận hội Olympic

(Dân trí) - Cặp đôi trượt băng nghệ thuật hàng đầu của Canada đã vừa gây sốt tại Thế vận hội Mùa đông Olympic 2018 với một màn nhảy múa trên băng vô cùng… “nóng bỏng”.

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:33

Bị tuột áo trên sân băng, nữ vận động viên bản lĩnh vẫn tiếp tục biểu diễn
Bị tuột áo trên sân băng, nữ vận động viên bản lĩnh vẫn tiếp tục biểu diễn

(Dân trí) - Nữ vận động viên trượt băng người Hàn Quốc Yura Min đã có một khởi đầu tại Thế vận hội Olympic khó quên, khi trong lần đầu tiên được tham dự tranh tài, cô đã gặp phải sự cố trang phục đe dọa làm hỏng cả tiết mục.

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:19

Thái Thùy Linh đang học để làm một người phụ nữ đúng nghĩa
Thái Thùy Linh đang học để làm một người phụ nữ đúng nghĩa

(Dân trí) - Có lẽ, chỉ sau khi trải qua nhiều biến cố, nhiều sóng gió của cuộc đời, Thái Thùy Linh mới thực sự hiểu: Muốn hạnh phúc và có được một người đàn ông, trước hết bản thân mình phải là một người đàn bà trước đã…

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:02

Bộ Văn hoá “cấm” tổ chức hầu đồng dưới dạng loại hình ca nhạc đường phố
Bộ Văn hoá “cấm” tổ chức hầu đồng dưới dạng loại hình ca nhạc đường phố

(Dân trí) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành văn bản số 618 yêu cầu các Sở Văn hoá – Thể thao/Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố chấn chỉnh việc thực hiện hoạt động hầu đồng.

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:00

“Góc khuất” ngày Tết của các MC nổi tiếng Việt Nam
“Góc khuất” ngày Tết của các MC nổi tiếng Việt Nam

(Dân trí) - MC Lại Văn Sâm nói, sau khi nghỉ hưu, năm nay là năm đầu tiên anh thực sự… có Tết. Còn MC Hạnh Phúc thì thổ lộ, hơn 10 năm làm công việc ở các Đài Truyền hình, anh chưa có Tết nào trọn vẹn với gia đình…

Thứ ba, 13/02/2018 - 06:00