El Nino xuất hiện, dự báo số ngày nắng nóng gia tăng và lượng mưa thiếu hụt

Theo thống kê của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, miền Bắc ghi nhận 6 đợt mưa kéo dài trong tháng 7.

Trong đó, đợt mưa từ ngày 27 đến 31/7 có lượng lớn nhất, phổ biến 70-160mm, nhiều nơi trên 200mm. Riêng trạm Quảng Hà (Quảng Ninh) ghi nhận lượng mưa lên tới 355mm. Không chỉ Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế cũng trải qua 4 đợt mưa trong tháng 7, trong khi duyên hải Nam Trung Bộ xuất hiện 3 đợt.

Mưa diễn ra liên tiếp khiến nhiều người cho rằng El Nino chưa tác động rõ đến thời tiết Việt Nam.

Phân tích về hiện tượng này, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết các đợt mưa vừa qua chủ yếu do hoạt động của rãnh áp thấp, hoàn lưu suy yếu của bão hoặc áp thấp nhiệt đới, kết hợp với các nhiễu động khí quyển trên cao.

Do đó, những đợt mưa lớn xuất hiện tại một số khu vực chưa phản ánh đầy đủ tác động của El Nino đối với thời tiết trên phạm vi cả nước.

Theo ông Khiêm, El Nino là tín hiệu khí hậu quy mô lớn, tác động theo mùa và thường có độ trễ khoảng 2-3 tháng.

Ảnh hưởng của hiện tượng này không xuất hiện ngay sau khi hình thành, đồng thời có sự khác biệt giữa từng khu vực.

Số liệu trong quá khứ cũng cho thấy lượng mưa ở Bắc Bộ trong các năm El Nino không có xu thế cố định. Năm 1997, El Nino hình thành trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, nhưng lượng mưa tháng 7 và tháng 8 tại nhiều nơi vẫn cao hơn trung bình nhiều năm 10-20%.

Ngược lại, trong năm El Nino 2023, lượng mưa tháng 7 tại Bắc Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm 20-50%.

Với El Nino năm 2026, cơ quan khí tượng nhận định các dấu hiệu tác động đã bắt đầu thể hiện rõ qua nền nhiệt cao, số ngày nắng nóng gia tăng và lượng mưa thiếu hụt tại nhiều khu vực.

Trong tháng 6, nhiệt độ trung bình tại hầu khắp cả nước cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C. Riêng đồng bằng Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, nhiệt độ cao hơn trên 1 độ C. Số ngày nắng nóng trong tháng tăng thêm 2-5 ngày so với trung bình nhiều năm.

Đáng chú ý, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có số ngày nắng nóng nhiều hơn khoảng 8 ngày. Cùng thời gian này, lượng mưa trên cả nước thiếu hụt phổ biến 15-50%.

Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía Tây các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai, mức thiếu hụt lên tới 55-90%. Sang tháng 7, nền nhiệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1,5 độ C. Riêng Bắc Bộ, nhiệt độ chỉ cao hơn khoảng 0,2-0,4 độ C do khu vực chịu tác động của nhiều đợt mưa.

Trong khi đó, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục thiếu hụt 15-50%. Lượng mưa tại Bắc Bộ nhìn chung xấp xỉ trung bình nhiều năm, riêng khu vực vùng núi cao hơn 10-35%. 

Ông Mai Văn Khiêm dự báo, El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên và nhiều khả năng đạt cực đại trong những tháng cuối năm 2026. Dự báo từ tháng 8 đến tháng 10, El Nino có khoảng 90% khả năng đạt cường độ mạnh đến rất mạnh.

Trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 1/2027, xác suất El Nino đạt cường độ mạnh đến rất mạnh tăng lên 95%, trong đó khả năng đạt mức rất mạnh là 75%. Riêng giai đoạn tháng 10-12, xác suất El Nino đạt mức rất mạnh lên tới 81%.

Hiện tượng này có thể kéo dài sang mùa xuân, thậm chí đầu mùa hè năm 2027.

Từ nay đến đầu năm 2027, nền nhiệt trên cả nước được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C. Trong những tháng cuối năm 2026, một số nơi có thể cao hơn trên 2 độ C.

Mùa đông năm nay cũng được dự báo ấm hơn trung bình nhiều năm, trong khi không khí lạnh có khả năng hoạt động muộn.

Như vậy, việc miền Bắc xuất hiện nhiều đợt mưa trong tháng 7 không đồng nghĩa El Nino chưa tác động.

Những biểu hiện rõ hơn của hiện tượng này đang được ghi nhận tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thông qua tình trạng nhiệt độ cao, nắng nóng kéo dài và lượng mưa thiếu hụt.