Xung lực chính trị quan trọng nâng tầm quan hệ Việt Nam - Canada

Từ hôm nay (24/9), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour.

Đây là lần đầu tiên người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1973) và sau gần 10 năm xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác Toàn diện (năm 2017).

Mở ra giai đoạn phát triển mới

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam, trong thời gian ở Ottawa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội kiến Toàn quyền Louise Arbour, hội đàm với Thủ tướng Mark Carney, gặp lãnh đạo Quốc hội Canada và tham gia các hoạt động song phương quan trọng khác.

Về phía Canada, Văn phòng Thư ký Toàn quyền nhấn mạnh Việt Nam là đối tác quan trọng của Canada tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đồng thời có vai trò quan trọng trong khuôn khổ APEC và Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF).

Hai nước có mối quan hệ lâu dài và sâu rộng, với sự hợp tác mạnh mẽ cả trên bình diện song phương và đa phương, giao lưu nhân dân gắn bó, quan hệ kinh tế - thương mại tăng trưởng mạnh mẽ, cùng sự hợp tác chặt chẽ về an ninh năng lượng và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trên nền tảng quan hệ song phương tốt đẹp và với nhiều thành tựu to lớn đạt được trên các lĩnh vực hợp tác, chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo động lực chính trị mạnh mẽ, đưa quan hệ Việt Nam - Canada phát triển thực chất, cân bằng và hiệu quả hơn nữa, tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu của hai nước.

Đồng thời, chuyến thăm cũng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển chiến lược và toàn diện hơn giữa hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.

Chuyến thăm diễn ra đúng vào thời điểm quan hệ Việt Nam - Canada đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bước sang một giai đoạn hợp tác sâu sắc và thực chất hơn.

Kể từ khi thiết lập khuôn khổ Đối tác Toàn diện năm 2017, quan hệ Việt Nam - Canada đã phát triển vững chắc trên nhiều lĩnh vực, duy trì đều đặn các cơ chế như tham khảo chính trị, Ủy ban hỗn hợp về kinh tế, Đối thoại chính sách quốc phòng.

Hợp tác kinh tế - thương mại là điểm sáng, với kim ngạch song phương tăng mạnh nhờ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN.

Hai nước chia sẻ lợi ích chiến lược về thương mại dựa trên luật lệ, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, hợp tác đa phương và đóng góp vào môi trường quốc tế hòa bình, ổn định, phối hợp chặt chẽ tại Liên hợp quốc, APEC, ASEAN và Cộng đồng Pháp ngữ.

Trên cơ sở đó, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ góp phần cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIV, đưa hợp tác với đối tác quan trọng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững.

Cụ thể hóa tiềm năng hợp tác

Trong cuộc điện đàm vào tháng 7, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Canada Mark Carney đều nhất trí rằng quan hệ hai nước vẫn còn rất nhiều dư địa, tiềm năng để mở rộng và phát triển thực chất, hiệu quả hơn nữa.

Canada đang ưu tiên phát triển năng lượng, khoáng sản chiến lược, trí tuệ nhân tạo và nông nghiệp công nghệ cao, trong khi Việt Nam đẩy mạnh nâng cấp nền công nghiệp, phát triển kinh tế số và kinh tế xanh. Sự tương đồng về nhu cầu và định hướng phát triển đang tạo ra lợi thế để hai nước đưa quan hệ hợp tác lên tầm mức cao hơn.

Về mặt chính trị - ngoại giao, chuyến thăm của người người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam khẳng định cam kết của Việt Nam đối với chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, đồng thời thể hiện sự coi trọng của Canada đối với Việt Nam trong khu vực ASEAN và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh thế giới biến động, việc tăng cường quan hệ với các đối tác trung gian như Canada giúp cả hai nước củng cố vị thế, thúc đẩy thương mại dựa trên quy tắc và đa dạng hóa đối tác. Canada đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong ASEAN và CPTPP (Việt Nam đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026), trong khi Việt Nam coi Canada là đối tác quan trọng tại khu vực Bắc Mỹ.

Lĩnh vực kinh tế - thương mại - đầu tư được đánh giá là trọng tâm đầy triển vọng của quan hệ song phương. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN, với kim ngạch thương mại hai chiều tăng gấp đôi trong 5 năm gần đây. CPTPP tạo nền tảng vững chắc, giúp hàng hóa hai nước hưởng ưu đãi thuế quan đáng kể.

Nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm và hàng tiêu dùng tiếp tục là thế mạnh "cần thăng hạng". Canada có lợi thế về nông sản chất lượng cao và công nghệ, trong khi Việt Nam có thị trường lớn và năng lực sản xuất. Hợp tác logistics, hải quan và tạo thuận lợi thương mại sẽ giúp tận dụng tốt hơn CPTPP, thu hút đầu tư Canada vào hạ tầng, vận tải và các ngành then chốt.

Hai nước có triển vọng lớn trong hợp tác năng lượng và khoáng sản chiến lược. Canada có thế mạnh về tài nguyên, công nghệ sạch, hydrogen, carbon capture, năng lượng hạt nhân và tái tạo, trong khi Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển công nghiệp và đa dạng hóa nguồn cung.

Hợp tác LNG, năng lượng sạch và chuỗi giá trị khoáng sản quan trọng phục vụ công nghiệp công nghệ cao được xem là lĩnh vực có nhiều dư địa. Các chuyên gia và quan chức Canada từng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác từ LNG, hydrogen đến năng lượng tái tạo và khoáng sản chiến lược, phù hợp với nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu của cả hai bên.

Cùng với đó, khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo cũng là lĩnh vực ưu tiên. Canada đang tập trung phát triển AI, công nghệ lượng tử, bán dẫn, trong khi Việt Nam đẩy mạnh kinh tế số và nâng cấp công nghiệp.

Hợp tác về công nghệ sạch, nông nghiệp thông minh, vật liệu mới, an ninh mạng và chuyển đổi số có thể được thúc đẩy thông qua kết nối viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Do đó, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ biến tiềm năng thành định hướng và chương trình hành động cụ thể trong các lĩnh vực này.

Lĩnh vực quốc phòng - an ninh dù còn ở mức độ khiêm tốn nhưng cũng được Canada đề cập đến khả năng đa dạng hóa quan hệ. Các cơ chế đối thoại chính sách quốc phòng hiện có tạo nền tảng để mở rộng hợp tác thực chất hơn trong tương lai.

Giao lưu nhân dân và giáo dục - đào tạo nhân lực chất lượng cao tiếp tục tạo nền tảng xã hội vững chắc cho việc phát triển quan hệ giữa hai nước. Cộng đồng người Việt tại Canada đông đảo và tích cực, cùng các chương trình hợp tác giáo dục, sẽ được củng cố qua chuyến thăm, góp phần tăng cường hiểu biết và gắn kết lâu dài.

Cùng với đó, việc nghiên cứu thiết lập đường bay thẳng giữa hai nước được xem như cầu nối thúc đẩy giao lưu nhân dân ngày càng sâu sắc.

Theo phân tích từ các diễn đàn hợp tác gần đây như Ủy ban hỗn hợp kinh tế Việt Nam - Canada (JEC) và Diễn đàn doanh nghiệp, hai nước đang chuyển dịch từ thương mại truyền thống sang các lĩnh vực giá trị gia tăng cao hơn như năng lượng sạch, khoáng sản chiến lược, công nghệ tiên tiến, hàng không vũ trụ và kinh tế tri thức.

Nhiều quan chức và chuyên gia Canada bày tỏ đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong CPTPP và tiềm năng liên kết chuỗi cung ứng với EU và các đối tác khác.

Nhìn tổng thể, chuyến thăm cấp Nhà nước tới "xứ sở lá phong" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là sự kiện ngoại giao cấp cao mà còn là xung lực chính trị quan trọng giúp hai nước cụ thể hóa tiềm năng hợp tác thành các thỏa thuận và hành động thực chất.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, quan hệ Việt Nam - Canada có cơ hội bước sang giai đoạn mới, dựa trên sự bổ trợ giữa thế mạnh công nghệ - tài chính - tài nguyên của Canada và năng lực sản xuất - thị trường - vị trí chiến lược của Việt Nam.

Kết quả chuyến thăm được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm quan hệ Việt Nam - Canada, mang lại lợi ích lâu dài cho nhân dân hai nước và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, phát triển bền vững ở khu vực và thế giới.

Thu Trang, từ Canada