"Trung ương không làm thay địa phương, cấp tỉnh không ôm việc của cấp xã”

Tinh thần chỉ đạo này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ khi phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3, chiều 24/7.

3 kết quả nổi bật của Hội nghị Trung ương 3 cũng được người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh.

Vấn đề mới, chưa được Điều lệ Đảng quy định chỉ được thí điểm có phạm vi, thời hạn cụ thể

Thứ nhất, Trung ương thống nhất đánh giá bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp hoạt động ổn định, bước đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi.

Nguyên nhân sâu xa, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động.

Vì vậy, người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh phải xử lý từ nguyên nhân gốc, đồng bộ trên cả thể chế, tổ chức, con người và phương thức lãnh đạo, quản trị; gắn xây dựng Đảng với quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Kết quả thứ hai là Trung ương thống nhất cao về 13 nội dung trình hội nghị; biểu quyết thông qua Nghị quyết hội nghị và các văn bản thuộc chương trình. Các nghị quyết, kết luận, quy định, đề án được thông qua bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài, tạo cơ sở thực hiện 4 bước chuyển chiến lược.

Cụ thể, về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Trung ương thống nhất đánh giá sau một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy mới thể hiện tính ưu việt, phù hợp, thông suốt, phát huy hiệu quả, nhưng chất lượng vận hành còn chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở.

Trung ương quyết định ban hành Quy định sửa đổi, bổ sung Quy định số 20, đồng thời nhấn mạnh đây là văn bản đặc biệt quan trọng để thi hành Điều lệ Đảng, mọi sửa đổi tuyệt đối tuân thủ Điều lệ, đúng thẩm quyền; vấn đề mới, chưa được Điều lệ quy định chỉ được thí điểm theo đúng thẩm quyền, có phạm vi, thời hạn cụ thể.

Trung ương cũng thống nhất ban hành Quy định mới về những điều đảng viên không được làm, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và đồng bộ với các quy định của Đảng.

Yêu cầu được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là nội dung rõ, chặt chẽ, khả thi, cụ thể hóa chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nêu gương, nhận diện đúng các hành vi vi phạm, bảo đảm kỷ luật nghiêm minh, đồng thời không làm triệt tiêu tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Về tổ chức không gian phát triển và quản trị nguồn lực, Trung ương thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh.

Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp qua các thời kỳ

Trung ương đồng thời thống nhất ban hành kết luận về sơ kết Nghị quyết số 18 và các quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai, các luật có liên quan; khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, là tài nguyên đặc biệt, không gian sinh tồn và phát triển của quốc gia. Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp theo chính sách, pháp luật đất đai qua các thời kỳ.

Tinh thần được Trung ương nhất quán là việc sửa luật phải đồng bộ, đúng, trúng, kịp thời; khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất; bảo đảm cải thiện chỗ ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất thu hồi.

Về kinh tế  - xã hội, Trung ương quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, việc làm, thu nhập và an sinh xã hội.

Đối với Đề án đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, Trung ương quyết định ban hành Nghị quyết, xác định đây là vấn đề rất lớn, rất mới, chưa có tiền lệ, có ý nghĩa định hình mô hình phát triển quốc gia đến năm 2045 và xa hơn.

Nghị quyết không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng mà xác lập mô hình phát triển tổng thể; cụ thể hóa đường lối, khát vọng phát triển đất nước.

Trung ương cũng thống nhất thông qua Đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa.

Về bảo vệ đất nước và phát triển bền vững, Trung ương nhất trí những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu của Chiến lược an ninh quốc gia; yêu cầu đặt an ninh trong tổng thể phát triển đất nước, chủ động nhận diện, dự báo, phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa các nguy cơ truyền thống, phi truyền thống, liên ngành, xuyên biên giới.

Kết quả thứ ba Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập là việc Trung ương thống nhất cơ chế bảo đảm để các quyết sách được tổ chức thực hiện đồng bộ, có thể kiểm soát, đo lường và quy trách nhiệm.

“Năng lực thực thi phải được thiết kế ngay trong mỗi quyết sách. Mỗi nhiệm vụ phải rõ cơ quan chủ trì, đầu mối chịu trách nhiệm, thẩm quyền, điều kiện thực hiện, thời hạn và sản phẩm; kiểm tra, giám sát thường xuyên để cảnh báo, điều chỉnh kịp thời”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu.

Cấp xã phải được xây dựng đủ sức quản trị sự phát triển

Từ những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 yêu cầu trọng tâm để đưa các quyết sách của Trung ương vào cuộc sống.

Thứ nhất, xác định đúng trọng tâm, thứ tự ưu tiên và những khâu đột phá cần tập trung thực hiện. Những nhiệm vụ có tính nền tảng, có sức dẫn dắt, lan tỏa phải được tập trung ưu tiên.

Thứ hai, tổ chức thực hiện dưới sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của Đảng; phát huy đầy đủ chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan.

Thứ ba, phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã; bảo đảm 3 cấp vận hành thông suốt, phối hợp chặt chẽ, tương tác hiệu quả.

Theo đó, Trung ương tập trung định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế, xây dựng các nền tảng dùng chung, phân bổ nguồn lực lớn và kiểm tra việc thực hiện.

Cấp tỉnh là cấp phải cải cách, đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cụ thể hóa chủ trương, tổ chức không gian phát triển, điều phối nguồn lực, bảo đảm điều kiện cho cấp xã và chịu trách nhiệm về kết quả công tác.

Cấp xã là tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp thực thi, phục vụ Nhân dân, xử lý, giải quyết mọi vấn đề phát sinh từ thực tiễn cuộc sống, nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

“Do vậy cấp xã phải được xây dựng đủ sức quản trị sự phát triển. Trung ương không làm thay địa phương; cấp tỉnh không ôm giữ việc cấp xã có thể làm tốt”, người đứng đầu Đảng, Nhà nước quán triệt.

Yêu cầu thứ tư Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là cụ thể hóa từng quyết sách thành chương trình, kế hoạch hành động; xác định rõ nguồn lực, lộ trình, sản phẩm và trách nhiệm thực hiện.

“Yêu cầu hiện nay là biến tốc độ ban hành thành tốc độ thực hiện, biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất, kết quả cụ thể. Chương trình hành động của từng ban, bộ, ngành, địa phương, cơ sở phải rõ nguồn lực, tiến độ, sản phẩm, người chịu trách nhiệm; bám sát mục tiêu chung, xuất phát từ thực tiễn, không rập khuôn, máy móc”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu người lãnh đạo phải sâu sát, nắm được hơi thở, nhịp sống của địa bàn, lĩnh vực mình phụ trách; biết lắng nghe cơ sở, doanh nghiệp và nhân dân; chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, đúng định hướng, đúng thẩm quyền, vì lợi ích chung.

Thứ năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát; đánh giá bằng dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế.

“Phải kiểm đếm điểm nghẽn đã được tháo gỡ, nguồn lực đã được khơi thông, đời sống nhân dân đã chuyển biến thế nào”, người đứng đầu Đảng, Nhà nước nói.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, kết quả thực hiện phải là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu; biểu dương nơi làm tốt, bảo vệ người dám đổi mới; đồng thời xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm chậm, làm hình thức.