Những "chuồng cọp" lơ lửng trên các khu tập thể cũ ở Hà Nội

Sau khi các hộ dân bàn giao mặt bằng phục vụ dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, hàng loạt các khu tập thể cũ trên đường Đê La Thành lộ rõ. Theo đó, những phần cơi nới bằng khung sắt, mái tôn theo kiểu "chuồng cọp" tồn tại nhiều năm hiện ra làm mất mĩ quan đô thị.

Theo quan sát của phóng viên Dân trí, các khối cơi nới bằng sắt thép, tôn và bê tông bám dày đặc quanh thân nhà tập thể. 

Nhìn từ xa, mặt bên của khu tập thể giống như một “ma trận” sắt thép với đủ loại kích thước và hình dạng. Mỗi hộ dân cơi nới theo một cách khác nhau, khiến công trình mất đi sự đồng bộ vốn có, thậm chí tiềm ẩn sự nguy hiểm từ những "chuồng cọp" này.

Nhiều phần cơi nới đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp với khung sắt hoen gỉ, mái tôn cũ kỹ. Các chuyên gia từng nhiều lần cảnh báo nguy cơ mất an toàn tại những hạng mục được xây dựng ngoài thiết kế ban đầu.

Hàng loạt căn hộ nằm cạnh đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục mở rộng diện tích sinh hoạt bằng cách đua ban công ra nhiều mét so với thiết kế ban đầu.

Dự án Vành đai 1 không chỉ mở ra không gian giao thông mới mà còn vô tình “bóc lớp mặt tiền” của nhiều khu tập thể cũ. Qua đó, thực trạng cơi nới kéo dài hàng chục năm tại khu vực trung tâm Hà Nội được nhìn thấy rõ hơn bao giờ hết và thực trạng này xảy ra ở hàng loạt các khu chung cư cũ của Hà Nội.

Từ mặt đường mới được giải phóng, có thể dễ dàng quan sát những “chuồng cọp” đua ra khỏi kết cấu công trình gốc. Nhiều hạng mục được mở rộng qua nhiều thế hệ cư dân, tạo nên diện mạo chắp vá, lồi lõm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình sinh sống cũng như phòng chống cháy nổ.

Không chỉ các khu tập thể cũ dọc tuyến Vành đai 1, tình trạng cơi nới, dựng "chuồng cọp" cũng xuất hiện phổ biến tại nhiều khu chung cư cũ ở phường Nghĩa Đô. Các khối nhà tại khu tập thể Nghĩa Tân cũ được bao phủ bởi hàng loạt phần diện tích mở rộng bằng khung sắt và mái tôn.

Các dãy nhà tập thể cũ tại khu vực Nghĩa Tân xuất hiện dày đặc những “chuồng cọp” với đủ kích thước khác nhau. Nhiều hạng mục được dựng bằng sắt thép, bao kín mặt ngoài căn hộ nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân. Điều đáng nói là nhiều "chuồng cọp" không được bố trí cửa thoát hiểm đề phòng lúc xảy ra sự cố cháy nổ.

Tại khu tập thể Nghĩa Tân, nhiều căn hộ đua ban công ra ngoài kết cấu công trình từ 2 đến 3m để tăng diện tích sử dụng. 

Khu tập thể Nghĩa Tân là một trong những khu tập thể cũ của Hà Nội được xây dựng từ năm 1987 với gần 30 nhà chung cư cao từ 3 đến 5 tầng, diện tích trung bình căn hộ từ 18 đến 20m2. Sau thời gian dài sử dụng, nhiều hạng mục trong khu tập thể Nghĩa Tân đã xuống cấp.

Tại khu tập thể Tô Hiệu (phường Nghĩa Đô), nhiều phần cơi nới có diện tích tương đương một căn phòng nhỏ. Các khung thép được hàn nối và chống đỡ bằng hệ thống dầm sắt, tạo cảm giác như những “căn nhà treo” bên hông công trình.

Từ dưới sân khu tập thể này, dễ dàng quan sát hàng chục khung sắt đua ra khỏi mặt nhà. Tình trạng cơi nới kéo dài nhiều năm khiến diện mạo các khối nhà cũ thay đổi đáng kể so với thiết kế ban đầu.

Qua thời gian, nhiều khung sắt cơi nới tại các khu tập thể cũ xuất hiện dấu hiệu hoen gỉ, xuống cấp. Các công trình được xây dựng ngoài thiết kế ban đầu đang tiếp tục tạo thêm áp lực lên những khối nhà đã có tuổi đời hàng chục năm.

"Người nào lần đầu mới đến nhìn qua cũng có vẻ lo lắng nhưng chúng tôi ở dần cũng thấy quen, ở đây cũng chưa xảy ra sự cố nào đáng tiếc", ông Trần Toán (63 tuổi, sống tại khu tập thể ở Tô Hiệu) nói.

Trên mái các khu tập thể cũ, hàng chục téc nước inox được lắp đặt dày đặc, chen chúc giữa các công trình cơi nới bằng tôn và khung sắt.

Sau nhiều thập kỷ sử dụng, những khối nhà già nua không chỉ phải gánh hàng chục "chuồng cọp" mà còn oằn mình chịu thêm tải trọng từ các bồn chứa nước cỡ lớn.

Theo ghi nhận của phóng viên, tình trạng "chuồng cọp" không chỉ có tại các khu tập thể cũ mà còn xuất hiện tại nhiều khu đô thị mới, hiện đại như: Khu đô thị Ao Sào (phường Hoàng Mai), khu đô thị Phú Lương (phường Phú Lương).

Quan sát từ trên cao có thể dễ dàng nhận thấy hàng loạt căn nhà ở khu đô thị Ao Sào (phường Hoàng Mai) đã dựng thêm chuồng cọp trên nóc các ngôi nhà, do người dân tự cơi nới.

Theo quy hoạch phê duyệt trước đó, khu đô thị Ao Sào là một trong những KĐT đồng bộ, hiện đại bậc nhất phía Nam Thủ đô. Tuy nhiên hiện tại, khu nhà ở đắt đỏ này trông như những dãy tập thể cũ khi xuất hiện hàng loạt "chuồng cọp" quây kín, cơi nới trên nóc.

Tình trạng cơi nới tại Khu đô thị Ao Sào không chỉ xuất hiện ở một vài căn hộ riêng lẻ mà đã lan rộng tại nhiều khối nhà. 

Theo quy định hiện hành, việc tự ý xây dựng "chuồng cọp" tại nhà chung cư, nhà tập thể có thể bị xem là hành vi tự ý thay đổi kết cấu chịu lực hoặc thay đổi thiết kế phần sở hữu riêng trong nhà chung cư. Mức xử phạt đối với tổ chức từ 60 đến 80 triệu đồng; đối với cá nhân, mức phạt bằng một nửa mức phạt của tổ chức. 

Người dân tự ý xây dựng "chuồng cọp" không chỉ có nguy cơ bị xử phạt hành chính ở mức cao mà còn bị buộc tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục lại nguyên trạng ban đầu. Trong trường hợp hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng đến người và tài sản, cá nhân vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.