Hà Nội nói về đề xuất công trình "Khải hoàn môn" bên hồ Hoàn Kiếm

Từ ngày 7 đến hết ngày 26/9, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về phương án Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm là đề xuất công trình biểu tượng mang tên "Khải hoàn môn" trong tổng thể không gian mới quanh hồ Hoàn Kiếm.

Trao đổi với báo chí, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết các định hướng lớn của phương án đã được cấp có thẩm quyền xem xét, thống nhất chủ trương. Tuy nhiên, những nội dung đang lấy ý kiến hiện mới dừng ở định hướng tổ chức không gian, cảnh quan, chưa phải thiết kế kiến trúc cuối cùng của từng công trình.

Đề cập tên gọi "Khải hoàn môn", vị đại diện Sở Xây dựng cho rằng mục tiêu cốt lõi của đề xuất là biểu đạt tinh thần "khải hoàn". Tuy nhiên, việc sử dụng từ "môn" có thể khiến dư luận liên tưởng trực tiếp tới một loại hình kiến trúc đã xuất hiện tại nhiều quốc gia.

Vị đại diện Sở Xây dựng nhìn nhận đây là vấn đề lựa chọn thuật ngữ. Nếu sử dụng tên gọi "tượng đài khải hoàn" thay cho "khải hoàn môn" thì cách tiếp nhận của giới chuyên môn và dư luận đối với công trình có thể sẽ khác.

Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh việc lấy ý kiến người dân hiện nay mới là bước đầu. Khi triển khai từng công trình cụ thể, phương án thiết kế chi tiết sẽ phải tiếp tục được trình, xem xét và phê duyệt theo quy định.

"Với vai trò và ý nghĩa đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, bất kỳ sự thay đổi nào về công trình hay không gian đều sẽ tác động tới cảnh quan chung", đại diện Sở Xây dựng Hà Nội nói. 

Còn kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn, cho rằng công trình mang tinh thần "khải hoàn" cần trở thành một dấu ấn đặc biệt, phản ánh một giai đoạn phát triển mới của Việt Nam và tạo điểm nhấn trên trục Bắc - Nam của khu vực trung tâm hồ Hoàn Kiếm.

Ông Trị đánh giá, vấn đề đặt ra đối với công trình "khải hoàn môn" là sự tương phản giữa công trình hiện đại với những kiến trúc đã tồn tại từ trước, đặc biệt trong khu vực có nhiều giá trị lịch sử như hồ Hoàn Kiếm.

Song vị kiến trúc sư này cho rằng sự tương phản không nhất thiết là yếu tố tiêu cực.

"Mỗi công trình đều có thể đánh dấu một giai đoạn phát triển. Điều quan trọng là lựa chọn được hình thức và ngôn ngữ kiến trúc phù hợp để công trình mới có thể tồn tại hài hòa, kể cả khi có sự khác biệt với kiến trúc cũ", ông Trị nêu quan điểm.

Dẫn ví dụ về Kim tự tháp kính trong khuôn viên Bảo tàng Louvre ở Paris (Pháp), ông cho rằng một công trình mang hình thức đương đại vẫn có thể xuất hiện giữa không gian kiến trúc lịch sử nếu được nghiên cứu kỹ về tỷ lệ, vật liệu và mối quan hệ với cảnh quan xung quanh.

"Sự khác biệt giữa cũ và mới thậm chí có thể làm phong phú thêm hình ảnh đô thị. Vấn đề quyết định nằm ở cách xử lý hình thức kiến trúc để công trình mới không phá vỡ giá trị của những công trình lịch sử, cổ kính kế cận", ông Trị nói.

Trong phương án đang lấy ý kiến, Hà Nội định hướng tổ chức hồ Hoàn Kiếm thành một không gian quảng trường lớn mang tính biểu tượng của thủ đô, kết nối với quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, hình thành chuỗi không gian "lịch sử - văn hóa - nghệ thuật".

Việc nghiên cứu cải tạo khu vực này đồng thời hướng tới mở rộng không gian công cộng, bổ sung quảng trường, cây xanh, chỉnh trang các công trình kiến trúc và tạo không gian linh hoạt phục vụ các hoạt động, sự kiện lớn của Hà Nội.