Cục CSGT lý giải về đề xuất dùng làn sát dải phân cách giữa để vượt xe

Liên quan tới đề xuất của Cục CSGT (Bộ Công an) về việc bố trí làn sát dải phân cách giữa trên cao tốc thành làn vượt xe, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông Cục CSGT, để độc giả hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Xin Đại tá cho biết, vì sao lực lượng chức năng lại đưa ra đề xuất như vậy trong thời điểm này?

- Tình hình trật tự an toàn giao thông hiện nay đang diễn ra rất phức tạp, khi hàng loạt các vụ tai nạn giao thông trên cao tốc liên quan tới loại hình xe kinh doanh vận tải; liên quan tới trách nhiệm, ý thức và đạo đức của người tham gia giao thông vẫn diễn ra thường xuyên.

Qua phân tích đánh giá cho thấy, một bộ phận không nhỏ người tham gia giao thông ở Việt Nam còn chưa biết cách để tham gia giao thông một cách an toàn. Mặc dù họ có các loại giấy phép lái xe, đặc biệt là nhóm đối tượng lái xe kinh doanh vận tải và những người điều khiển xe máy.

Họ chỉ biết tham gia giao thông trên đường mà không hề quan tâm tới các quy tắc, yếu tố bảo đảm an toàn cho chính họ cũng như những người tham gia giao thông khác.

Chúng tôi nhận thấy rằng, một phần những thói quen xấu tham gia giao thông, cũng như đạo đức của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông được hình thành từ việc không chấp hành những quy tắc hết sức nhỏ nhặt, hằng ngày.

Đơn cử như việc, khi các lái xe di chuyển tới nút giao nhưng không giảm tốc độ, không quan sát, không biết cách nhường đường, hoặc là di chuyển rẽ trái, rẽ phải một cách tùy tiện... Ngoài ra, còn có việc các lái xe di chuyển bám làn trái trên cao tốc, việc này gây cản trở giao thông và ùn tắc giao thông.

Một điều nữa chúng tôi cũng nhận thấy rằng, hiện nay việc tổ chức giao thông trên cao tốc, cũng như các quy định của pháp luật còn chưa hợp lý, chưa chặt chẽ. Đề xuất mới sẽ giúp tình hình giao thông trở lên thông suốt, an toàn hơn.

Chúng tôi xác định rằng, với tư duy tổ chức giao thông mới sẽ khắc phục và hạn chế thấp nhất những vi phạm của người tham gia giao thông. Nói là mới, tuy nhiên việc này đã được các nước phát triển cũng đã tổ chức thực hiện và cũng đã đem lại hiệu quả nhất định.

Từ các lý do trên, cộng với tình hình thực tế tại Việt Nam, Cục CSGT đã nghiên cứu, phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam để đề xuất rất nhiều giải pháp, đặc biệt đó là việc sửa đổi Quy chuẩn 41 về báo hiệu giao thông đường bộ Việt Nam; đề xuất sửa đổi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Ngoài ra, chúng tôi đã thí điểm tổ chức giao thông trên các đường cao tốc đủ điều kiện về việc bố trí một làn đường sát dải phân cách giữa để cấm xe tải, xe khách. Theo đó, xe tải và xe khách chỉ được mượn làn đường đó để vượt xe và sau khi vượt xong, thì các tài xế phải trở về làn đường theo quy định.

Chính vì vậy, khi tổ chức lại giao thông như vậy thì lưu lượng các phương tiện sẽ thoát nhanh hơn, ổn định hơn. Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn tình trạng các phương tiện bám làn trái, với các trường hợp này, thông qua hệ thống giám sát, thông tin từ người dân... lực lượng CSGT cũng đã kiên quyết xử lý các vi phạm nêu trên.

Trước đề xuất dùng làn sát dải phân cách giữa để vượt xe, có nhiều ý kiến cho rằng, một số tuyến cao tốc ở Việt Nam hiện nay chưa có nhiều đoạn có thể đạt tiêu chuẩn như ở nước ngoài. Cụ thể, hầu hết cao tốc ở nước ta chỉ có 2 làn đường xe chạy, một làn khẩn cấp, thậm chí rất nhiều tuyến đường không có làn khẩn cấp. Vậy việc áp dụng đề xuất nêu trên sẽ được thực hiện như thế nào?

- Trên thực tế, chúng ta đã áp dụng làn vượt xe cho đối tượng là xe tải, xe khách... trên một số tuyến đường cao tốc. Cụ thể, chúng ta đã cấm xe tải, xe khách không được lưu thông liên tục tại làn sát dải phân cách giữa (làn 1), mà chỉ cho loại xe đó chuyển làn, vượt qua xe khác rồi lại phải trở về làn đường cũ theo quy định.

Chính vì vậy chúng ta có thể hiểu, làn đường sát dải phân cách đó chính là làn vượt xe của nhóm xe tải, xe khách.

Quay trở lại câu hỏi, đương nhiên trước khi đưa vào áp dụng, chúng tôi sẽ phải phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam để nghiên cứu các tuyến đường cao tốc đạt điều kiện, ví dụ như các tuyến cao tốc có từ 2 đến 3 làn đường trở lên thì chúng ta có thể bố trí được một làn đường để vượt xe.

Tại làn đường đó sẽ cấm các phương tiện di chuyển liên tục; làn vượt xe này phải đảm bảo được thông thoáng, mục đích cho các phương tiện có thể vượt xe khác đang ở cùng làn, cùng chiều một cách an toàn. Các xe đi tại làn này sẽ di chuyển dưới tốc độ tối đa và trên tốc độ tối thiểu.

Làn vượt xe này sẽ tạo được sự thông thoáng, tạo được sự lưu thông cơ bản trên tuyến đường. Qua đó, sẽ hình thành được ý thức, tạo được thói quen cho các tài xế. Nếu họ di chuyển chậm thì sẽ đi sát về phía bên phải, để đảm bảo rằng tuyến đường luôn được thông suốt, các phương tiện lưu thông được an toàn.

Chúng tôi sẽ xác định một tuyến đường cao tốc ở khu vực phía Bắc để thiết lập mô hình làn vượt xe này. Ngoài ra, qua quá trình nghiên cứu, chúng tôi sẽ vừa làm để rút kinh nghiệm, sau đó sẽ nhân rộng mô hình này ra các tuyến đường có đủ điều kiện.

Như Đại tá vừa nêu, các tài xế sẽ không được chạy liên tục tại làn vượt xe này. Vậy, có một mốc xác định cụ thể nào để người dân có thể biết được họ đang chạy liên tục hay không chạy liên tục?

- Chúng tôi cũng đã xử phạt với các lái xe tải, xe khách, khi họ sử dụng làn sát dải phân cách giữa để vượt xe, sau đó họ không trở lại làn đường cũ (làn 2, làn 3), mà cứ liên tục di chuyển như vậy.

Ở đây, chúng tôi có những hình ảnh, clip từ camera giám sát trên cao tốc; từ những hình ảnh, clip của người dân cung cấp qua camera hành trình gắn trên phương tiện. Theo đó, các hình ảnh sẽ thể hiện xe tải, xe khách vượt xe tại làn 1, nhưng khi vượt xong, tại làn 2, làn 3 còn trống mà họ không di chuyển lại thì đó chính là căn cứ để chúng tôi xử lý.

Như vậy chúng ta có thể hiểu rằng, làn vượt xe là làn đường trống, thông thoáng, là làn đường để các phương tiện có thể di chuyển vào để vượt xe khác. Tuy nhiên sau khi vượt xong, các tài xế cần tìm làn đường trống ở làn 2, làn 3 và di chuyển lại, chứ không được phép di chuyển liên tục ở làn vượt xe đó.

Nhiều người thắc mắc rằng, khi họ đang vượt xe khác tại làn vượt xe xong và quay lại làn 2, làn 3 thì lại gặp các phương tiện khác di chuyển chậm. Vậy sau khi trở về làn đường cũ, họ muốn vượt tiếp thì liên tục phải đổi làn, liệu điều này có tạo ra cảnh hỗn loạn trên cao tốc hay không thưa Đại tá?

- Đây là một quy định mang tính nhất quán, trong quy định nêu rõ, các tài xế sẽ không được di chuyển liên tục tại làn vượt xe này. Tức là khi tài xế di chuyển chậm ở làn vượt thì họ sẽ không vượt qua được các xe đang đi ở làn bên cạnh, từ đó dẫn tới việc tài xế sẽ lưu thông liên tục một thời gian dài ở làn đường đó thì họ sẽ vi phạm.

Vì vậy, với các tài xế lái mới, lái chậm, không quen lái nhanh thì sẽ phải di chuyển ở làn 2, làn 3 và không được di chuyển vào làn vượt xe.

Lưu ý, các phương tiện kể cả xe con đang di chuyển tại làn 2, làn 3 trên cao tốc có thể di chuyển vào làn vượt xe để vượt xe đi cùng chiều, tuy nhiên khi vượt xong, tài xế phải di chuyển lại làn đường cũ, không được di chuyển liên tục tại làn đường vượt xe.

Với các trường hợp cố tình di chuyển liên tục tại làn vượt xe, lực lượng CSGT sẽ xử phạt như thế nào thưa Đại tá?

- Cục CSGT phối hợp với Cục Đường Bộ Việt Nam nghiên cứu thử nghiệm việc bố trí làn vượt xe trên một tuyến cao tốc. Tuyến đường này sẽ đáp ứng đủ các điều kiện về làn đường cũng như mặt tổ chức thực hiện đối với các phương tiện.

Ngoài ra, việc phát hiện, xử lý vi phạm giao thông của lực lượng chức năng sẽ phải hoàn toàn qua dữ liệu hình ảnh. Tức là chúng tôi sẽ phải sử dụng hệ thống camera giám sát trên tuyến. Và một điều nữa, chúng tôi rất mong muốn người dân khi phát hiện các vi phạm qua camera hành trình trên phương tiện thì gửi đến lực lượng CSGT.

Vậy có trường hợp nào là "ngoại lệ" không bị xử phạt khi cố tình di chuyển liên tục tại làn vượt xe hay không thưa Đại tá?

- Mọi hành vi vi phạm sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm, tuy nhiên cũng sẽ có những trường hợp không bị xử lý vi phạm hành chính khi người dân rơi vào tình thế cấp thiết, hai là tài xế gặp phải sự kiện bất khả kháng.

Xin cảm ơn Đại tá!