Chưa nên đánh thuế đối với tiền lãi gửi tiết kiệm

Theo tôi, ta chưa nên đánh thuế thu nhập đối với tiền lãi gửi tiết kiệm. Ở Việt Nam hiện nay, hệ thống ngân hàng vẫn là kênh huy động vốn chính cho nền kinh tế. Nếu đánh thuế lãi tiết kiệm, người dân không gửi tiết kiệm nữa thì ngân hàng huy động vốn ở đâu ? Tất nhiên tiền đó vẫn được đầu tư vào nền kinh tế, nhưng chắc chắn sẽ ít hơn.

Người ta không đem tiền “gối đầu giường”, nhưng rất có thể họ sẽ mua vàng, ngoại tệ để cất giữ; hoặc đầu tư hiện vật, vào đất đai. Những trường hợp này thì rõ ràng là vốn đã “chết” ở một chỗ.

Nhiều nước vẫn đánh thuế với lãi tiết kiệm?

Tôi cho rằng, bản chất tiền gửi tiết kiệm ở Việt Nam khác với các nước. Tôi đã đi khảo sát ở nhiều nước, và thấy rằng, tiền gửi tiết kiệm của họ là khoản tiền thừa ra, không dùng đến, và tiết kiệm cũng là hình thức đầu tư. Đã là đầu tư thu lãi thì đóng thuế là hợp lý. Vì sao như vậy ? Vì an sinh xã hội của họ tốt, người dân không phải lo lắng khi về hưu.

Còn ở Việt Nam, tiền gửi tiết kiệm là sự tích lũy để đảm bảo cuộc sống trong tương lai, không phải là đầu tư sinh lời. Vì thế, chưa nên đánh thuế với lãi tiền gửi tiết kiệm ở Việt Nam tại thời điểm này.

Theo bà, mức thuế suất đầu tiên trong biểu thuế lũy tiến giảm từ 10% xuống còn 5% có hợp lý?

Tôi đã xem một loạt biểu thuế thu nhập cá nhân của các nước, và thấy mức thuế suất khởi điểm đều đồng loạt là 5%, có nước là 1%. Nhưng các nước khác Việt Nam ở chỗ, thu nhập bình quân đầu người hằng năm của họ cao hơn ta gấp nhiều lần. Thu nhập của họ là 2.000 - 3.000 USD/người/năm nên thuế suất khởi điểm là 5%, còn ta thu nhập chỉ là 620 USD/người/năm mà cũng đánh thuế khởi điểm 5% là không hợp lý.

Ví dụ, Malaysia có thu nhập bình quân đầu người trên 2.000 USD/năm mà thuế suất khởi điểm là 1%. Vậy Việt Nam đưa ra mức 5% thì có quá cao không ?

Như vậy, bà cho rằng quy định mức thuế suất khởi điểm căn cứ theo thu nhập bình quân đầu người?

Có lẽ cũng nên nghiên cứu đề ra mức thuế suất khởi điểm linh hoạt như vậy, kể cả mức giảm trừ gia cảnh cũng nên áp dụng phương thức này.

Trong hai phương án giảm trừ gia cảnh cho cá nhân người nộp thuế là 4 triệu và 5 triệu/tháng, bà thấy phương án nào khả thi?

Nếu bây giờ chúng ta cho mức 4 triệu đồng/tháng là thu nhập cao, thì đến năm 2009 (thời điểm dự định luật bắt đầu có hiệu lực) thì mức này lại là thu nhập thấp. Vì thế, tôi lựa chọn phương án giảm trừ 5 triệu đồng/tháng cho cá nhân người nộp thuế, và 2 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc phải nuôi dưỡng trong gia đình.

Tôi còn muốn mức cao hơn, nhưng buộc phải chọn 5 triệu đồng vì không có lựa chọn khác. Mức 5 triệu đồng/tháng chưa chắc đã đủ nếu cộng cả chi phí cho hiếu hỉ, ốm đau, và hàng loạt chi phí không tên khác.

Theo tôi, ngoài mức giảm trừ cố định, dự luật cần có cả quy định về giảm trừ đột xuất cho các tình huống rủi ro do nguyên nhân khách quan (sức khỏe, tai nạn...).

Theo Xuân Toàn

Báo Thanh Niên