UEFA nhất trí tẩy chay World Cup để phản đối FIFA

Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) và 55 liên đoàn thành viên đã nhất trí bỏ phiếu tẩy chay World Cup, phản đối kế hoạch của Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) thành lập một công ty con trị giá 20 tỷ USD (hơn 500.000 tỷ đồng) để điều hành giải đấu danh giá này.

Thông báo của UEFA nêu rõ: "UEFA và 55 liên đoàn thành viên của chúng tôi đoàn kết như một. Chúng tôi nhất trí và kiên quyết bác bỏ đề xuất của FIFA về việc chuyển nhượng quyền sở hữu một phần World Cup và các giải đấu khác của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân.

World Cup không thể bị xem như một sản phẩm đầu tư. Đây là một trong những di sản thể thao vĩ đại nhất của bóng đá, được xây dựng qua nhiều thế hệ cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên khắp các châu lục. Không phần nào của giải đấu này được phép trao cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán".

UEFA cũng chỉ trích mạnh mẽ quy trình của FIFA: "Thật vô trách nhiệm và không thể biện minh khi một đề xuất có ý nghĩa lớn đối với bóng đá lại được xây dựng trong bí mật và bị đẩy đến sát thời điểm thông qua mà không hề có sự tham vấn nghiêm túc với những bên có trách nhiệm gìn giữ môn thể thao này. Đây không chỉ là thất bại nghiêm trọng về năng lực lãnh đạo, mà còn là sự từ bỏ trách nhiệm của FIFA với tư cách cơ quan quản lý bóng đá thế giới".

Cuộc họp khẩn trực tuyến của 55 liên đoàn thành viên UEFA diễn ra vào ngày 30/7 để thảo luận về kế hoạch của FIFA thành lập FIFA Forward Enterprise. Công ty này sẽ quản lý World Cup và các giải đấu khác của FIFA, đồng thời chào bán tối đa 20%  cổ phần (trị giá hơn 100.000 tỷ đồng) cho các nhà đầu tư bên ngoài.

FIFA Forward Enterprise được xây dựng với sự hợp tác của ngân hàng Mỹ J.P. Morgan Chase, dự kiến nhận hàng tỷ USD đầu tư từ quỹ Thrive Eternal do Josh Kushner sáng lập. Josh Kushner là em trai của Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nếu được đa số trong số 211 liên đoàn thành viên FIFA cùng Hội đồng FIFA thông qua, công ty sẽ chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/1 tới.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã gửi thư tới toàn bộ 211 liên đoàn thành viên để vận động ủng hộ, đề xuất gói hỗ trợ tài chính trị giá 10 tỷ USD cho các liên đoàn đồng ý tham gia, tương đương 40 triệu USD cho mỗi liên đoàn. Ngược lại, nếu không ủng hộ, khoản thu dự kiến của các liên đoàn chỉ còn khoảng 2,7 tỷ USD, giảm gần 75%.

UEFA cảnh báo việc đưa các nhà đầu tư bên ngoài vào sở hữu các giải đấu của FIFA sẽ đe dọa tương lai của bóng đá. "Ngay khi các nhà đầu tư bên ngoài nắm quyền sở hữu các giải đấu của FIFA, bóng đá sẽ thay đổi mãi mãi. Lợi nhuận thương mại sẽ trở thành nghĩa vụ thường trực. Áp lực từ kỳ vọng của nhà đầu tư sẽ hiện diện mỗi ngày.

Từ thời điểm đó, mọi quyết định về lịch thi đấu quốc tế, thể thức giải đấu và tương lai của bóng đá sẽ không còn dựa trên điều gì tốt nhất cho môn thể thao này, mà dựa trên điều gì mang lại lợi ích lớn nhất cho các cổ đông. Mô hình này không có chỗ trong bóng đá thế giới. Tương lai của bóng đá không thể bị chi phối bởi kỳ vọng của những người có nghĩa vụ hàng đầu là tối đa hóa lợi nhuận tài chính. Lợi ích của các liên đoàn, giải đấu, CLB, cầu thủ và người hâm mộ cũng không thể bị đặt dưới lợi ích của các nhà đầu tư. Bóng đá không thể đem tương lai của mình ra thế chấp để đổi lấy lợi nhuận".

Trước cuộc họp, nhiều lãnh đạo liên đoàn quốc gia châu Âu đã lên tiếng phản đối. Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Đức Bernd Neuendorf, thành viên Hội đồng FIFA, khẳng định: "Chúng ta không được để bóng đá trở thành món đồ chơi của các nhà đầu tư". Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Hà Lan Frank Paauw tuyên bố: "Đây là giới hạn đã bị chạm tới và vượt qua".

UEFA tái khẳng định lập trường cứng rắn, nhấn mạnh sẽ không có bất kỳ đội tuyển châu Âu nào tham dự các giải đấu của FIFA nếu kế hoạch hiện tại vẫn còn hiệu lực: "Lập trường của châu Âu rất rõ ràng. Chúng tôi sẽ không bao giờ trao tính chính danh cho mô hình này. Không ai có quyền để bán những gì họ chỉ đang thay mặt các thế hệ tương lai gìn giữ".

"Sau cuộc thảo luận hôm nay, sẽ không có bất kỳ đội tuyển quốc gia nào thuộc UEFA tham dự các giải đấu của FIFA chừng nào đề xuất này còn tồn tại, trừ khi kế hoạch bị hủy bỏ hoàn toàn và FIFA đưa ra cam kết ràng buộc rằng họ sẽ không bao giờ mở quyền sở hữu các giải đấu hoặc bộ máy quản trị cho khu vực tư nhân. Không ai nên nghi ngờ rằng UEFA và các liên đoàn thành viên sẽ chống lại kế hoạch này với quyết tâm tuyệt đối", thông báo của UEFA cho biết thêm.

Các liên đoàn thành viên FIFA có thời hạn đến ngày 19/9 để bỏ phiếu về kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise. Theo đề xuất, Gianni Infantino, người sẽ tái tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2027, sẽ đảm nhận một vị trí trong doanh nghiệp mới tương tự vai trò của Ủy viên NFL Roger Goodell, người đang nhận mức lương 64 triệu USD mỗi năm, cao gấp 10 lần thu nhập hiện tại của Infantino.

UEFA coi đây là một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử của tổ chức và kết thúc tuyên bố bằng thông điệp gửi tới người hâm mộ: "Có những thời điểm mà một tổ chức được đánh giá không phải bởi những gì họ chấp nhận, mà bởi những điều họ kiên quyết không thỏa hiệp. Đây chính là một trong những thời khắc đó. Có những giá trị đơn giản là không thể đem bán. World Cup thuộc về bóng đá. Điều đó luôn đúng. Và chừng nào châu Âu còn có tiếng nói, giải đấu này sẽ không bao giờ bị đem ra mua bán".

Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cũng tổ chức họp trong ngày 30/7. Chủ tịch các liên đoàn thành viên bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về việc đề xuất được đưa ra mà thiếu quy trình phù hợp, thời hạn quá ngắn và chưa hề được các cơ quan quản trị có thẩm quyền của FIFA xem xét hoặc phê duyệt.

CONCACAF tuyên bố: "Cuộc thảo luận nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường tính minh bạch và quản trị đúng quy trình. Vì những lý do đó, CONCACAF cùng 41 liên đoàn thành viên đã bác bỏ đề xuất".

Trong khi đó, Ban điều hành Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) sẽ họp vào tuần tới để đánh giá kế hoạch. Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương (OFC), gồm 11 thành viên chính thức, cho biết sẽ thảo luận vấn đề này trong cuộc họp diễn ra vào tháng tới. Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL) hiện chưa đưa ra bình luận công khai.

Các tổ chức đại diện cầu thủ cũng lên tiếng phản đối. Hiệp hội cầu thủ thế giới FIFPRO cảnh báo kế hoạch của FIFA sẽ làm thay đổi vĩnh viễn các động lực vận hành của những giải đấu mà các cầu thủ thi đấu và xây dựng sự nghiệp.