Nhà hiền triết chơi cờ vua giữa ánh đèn World Cup của đội tuyển Pháp

Olise yêu cờ vua. Anh gần như không ăn mừng bàn thắng. Anh tránh né phỏng vấn, không ký hợp đồng với bất kỳ hãng giày hay đồ thể thao nào và đi dép lê ra sân trước trận để kiểm tra mặt cỏ. Nhưng sau khi đội tuyển Pháp vào bán kết World Cup 2026, cầu thủ 25 tuổi đầy giản dị này đứng trước ngưỡng cửa phá vỡ một kỷ lục tồn tại từ thời Pele.

Cậu bé không thích ồn ào

Sinh ra và lớn lên ở London (Anh) trong gia đình có mẹ là người Pháp gốc Algeria và cha là người Nigeria, Michael Olise nổi bật từ khi còn rất nhỏ. Nhưng điều khiến cậu bé khác biệt không chỉ là tài năng mà là cách cậu từ chối mọi sự chú ý dành cho tài năng ấy.

Daniel Coker, thầy dạy thể thao của Olise tại trường tiểu học Dr Triplett's ở Hayes, London, vẫn nhớ như in cái ngày các huấn luyện viên thể thao tìm đến ông. "Họ hỏi tôi: thầy đã thấy cậu bé này chưa... ở lớp hai?", Coker kể lại. "Khi tôi thấy cậu ấy chơi bóng, tôi biết cậu ấy sẽ trở thành một điều gì đó đặc biệt".

Ở tuổi 10, 11, Olise, khi ấy đã nằm trong tầm ngắm của Chelsea, xuất sắc ở mọi môn thể thao cậu thử sức. "Tôi cho cậu ấy chơi mọi thứ có thể", Coker nói. "Cậu ấy đến, thử một cái, và khiến tất cả chúng tôi choáng váng vì quá giỏi".

Nhưng ngay từ khi ấy, cậu bé Olise đã không thích sự ồn ào. "Michael là một cậu bé trầm lặng và nhút nhát. Cậu kiến tạo rất nhiều, ghi vô số bàn, nhưng không bao giờ ăn mừng, chỉ chạy về ngay và muốn chơi tiếp", Coker nhớ lại.

"Cậu không phải kiểu người nấn ná tận hưởng khoảnh khắc. Cậu không thích ánh đèn sân khấu. Nên khi tôi thấy cậu ấy trên truyền hình bây giờ, không ăn mừng hay chạy về ngay, đó chính xác là điều cậu ấy luôn làm".

Hiệu trưởng Rachel Anderson thì nhớ về sự khó khăn khi kéo Olise trở lại lớp học sau giờ bóng đá, đặc biệt nếu đội của cậu chưa thắng. "Cậu ấy vẫn đá bóng quanh lớp và chúng tôi phải nói: 'Thôi nào Michael, đủ rồi đấy'". Bà mô tả cậu là "một người cầu toàn, phân tích quá mức mọi thứ" và cũng là một học sinh sáng dạ.

Con đường không bằng phẳng

Olise có thể đã chọn khoác áo đội tuyển Anh, Nigeria hay Algeria. Nhưng ngay từ nhỏ, cậu đã bộc lộ dấu hiệu sẽ chọn nước Pháp, cậu thích văn hóa Pháp, thích đến thăm, thích học tiếng Pháp.

"Tôi không biết chúng ta có đủ may mắn để cậu ấy chơi cho tuyển Anh không," Coker từng nói với hiệu trưởng.

Nhưng con đường đến đỉnh cao chưa bao giờ bằng phẳng. Sau một thời gian ngắn ở Arsenal, Olise trải qua 7 năm trong học viện Chelsea trước khi bị loại ở tuổi 14. Cậu chuyển đến Manchester City và họ cũng để cậu ra đi. Hai lần bị hai gã khổng lồ chối bỏ, ở cái tuổi mà một cú vấp có thể làm gãy cả một giấc mơ.

Rồi Reading xuất hiện. Nhưng ngay cả khi ấy, Brendan Flanagan (trưởng bộ phận tuyển trạch của CLB) đã phải thuyết phục ban lãnh đạo mới chiêu mộ được cậu thiếu niên 16 tuổi vào mùa hè 2018.

"Vì những định kiến trong bóng đá, tôi mất thêm chút thời gian để thuyết phục mọi người trong CLB đưa cậu ấy về, bởi cậu ấy bị Chelsea loại, bị Man City loại. Một số người xem đó là dấu hiệu của rắc rối lớn", Flanagan kể.

"Các CLB khác coi Michael có vấn đề vì cậu ấy trầm lặng, nhút nhát, kín đáo thì với chúng tôi, những đứa trẻ như thế không phải đứa trẻ hư. Chúng chỉ hơi khác biệt một chút mà thôi".

Người mẹ, sự tự tin và 4 tuần chờ đợi

Có một chi tiết nói lên rất nhiều về gia đình đã nuôi dưỡng Olise. Khi Reading tưởng như sắp có được cậu, mẹ cậu - bà Mina - nói rằng họ cần thêm thời gian để xây dựng lại sự tự tin cho con sau những cú vấp.

"Bà ấy nói chúng tôi sẽ làm việc với một người cố vấn, vì rõ ràng thằng bé đang thiếu tự tin, bị Chelsea loại, bị Man City loại và chúng tôi muốn chắc chắn rằng khi cậu ấy đến với các anh, cậu ấy đã sẵn sàng", Flanagan nhớ lại. "Tôi tự nhủ: 'Thế là hết. Lần tới gặp lại, cậu ấy sẽ đá cho đối thủ nào đó rồi".

"4 tuần sau, Mina gọi cho tôi và nói: được rồi, chúng tôi đã sẵn sàng. Bà ấy giữ đúng lời - đó là kiểu người của họ, những con người trung thực và chân thành. Cậu ấy đến, và chúng tôi không gặp một vấn đề nào. Không nghi ngờ gì, đó là cầu thủ hay nhất tôi từng đưa về CLB này".

Olise khao khát đến đúng giờ tập đến mức đôi khi... lỡ cả giờ tập. "Cậu ấy đến lúc 7h sáng cho buổi tập bắt đầu lúc 9h, rồi ngủ quên trong xe khi buổi tập đã bắt đầu", Flanagan cười kể. Cậu ra mắt Reading tháng 3/2019 ở tuổi 17, chỉ vài ngày sau khi được đôn lên đội một.

Chiếc áo số 7 của Ronaldo và lựa chọn nước Pháp

Có một chi tiết mang tính định mệnh: hồi đi học, Olise thường mặc chiếc áo đấu số 7 của Cristiano Ronaldo. Nhiều năm sau, cậu đối đầu chính biểu tượng người Bồ Đào Nha ấy tại Premier League năm 2021.

Từ Reading, Crystal Palace (khi đó dẫn dắt bởi huyền thoại người Pháp Patrick Vieira) kích hoạt điều khoản giải phóng 8 triệu bảng vào tháng 7/2021 với Olise. Ở giải đấu cao nhất nước Anh, ban đầu Olise thiên về vai trò kiến tạo - 19 kiến tạo và 6 bàn trong hai mùa đầu.

Mùa hè 2023, Chelsea kích hoạt điều khoản 35 triệu bảng để tái ký với chính cầu thủ họ từng loại khi còn là một đứa trẻ. Nhưng trước sự ngạc nhiên của gần như tất cả, Crystal Palace thông báo Olise đã ký hợp đồng mới với họ. Cậu bé bị chối bỏ ngày nào đã có quyền lựa chọn và cậu chọn lòng trung thành.

Việc chọn nước Pháp cũng mang cùng một logic ấy. "Không bất ngờ khi cậu ấy chọn Pháp", Flanagan nói, "Vì họ là những người liên hệ với cậu ấy đầu tiên. Michael sẽ là kiểu người nói: 'Họ chọn tôi trước, các người không cần tôi khi tôi còn nhỏ, nên đó là nơi tôi sẽ đi'".

Đôi dép lê và phép màu trong đôi chân

Kể từ khi gia nhập Bayern Munich với giá khoảng 50 triệu bảng, Olise đã vươn lên một đẳng cấp khác. Chơi ở cánh phải, cậu nối tiếp mùa giải 17 bàn và 18 kiến tạo bằng một mùa 25 bàn và 28 kiến tạo - tổng cộng 88 lần trực tiếp tạo ra bàn thắng chỉ trong hai mùa. Ở tuổi 24, cậu giờ được xem là một trong những cầu thủ hay nhất thế giới.

Nhưng điều khiến Olise đặc biệt không nằm ở những con số. Cựu tiền đạo tuyển Pháp Olivier Giroud mô tả: "Cậu ấy làm việc chăm chỉ cho đội, có tài năng nhưng là một cầu thủ vì tập thể. Cậu ấy thư thái đến mức khi bó vào trong bằng chân trái, bạn biết cậu ấy sắp làm gì - giống hệt Arjen Robben ngày xưa, nhưng vẫn không thể ngăn được".

Và rồi có những khoảnh khắc rất Olise: cố tránh né những màn ăn mừng, lảng đi khỏi một cuộc phỏng vấn truyền hình, nâng cúp Bundesliga một cách hờ hững. Cậu thích đi dép lê ra sân trước trận để kiểm tra mặt cỏ.

"Thật buồn cười khi thấy cậu ấy đi dép lê thong dong trên sân," cựu hậu vệ Gael Clichy (trợ lý HLV tuyển Pháp thời Olympic) nói. "Nhưng đó chính là con người cậu ấy. Một chàng trai rất giản dị, mang phép màu trong đôi chân và biết cách thể hiện phép màu ấy".

Chàng trai xin được hoàn thành cuộc phiêu lưu

Có một khoảnh khắc mà Clichy nói đã khiến cả ban huấn luyện tuyển Pháp nhận ra Olise không chỉ là một cầu thủ giỏi, mà còn là một con người lớn.

Trước thềm Olympic Paris 2024, Bayern Munich thông báo chiêu mộ Olise. Các CLB hoàn toàn có quyền từ chối để cầu thủ tham dự Olympic và đội bóng Đức từng làm vậy với đồng đội tuyển Pháp Mathys Tel của cậu. Nhưng Olise nói với Bayern rằng cậu có một mong ước duy nhất: được hoàn thành cuộc phiêu lưu Olympic.

"Đó chính là khoảnh khắc nổi bật với chúng tôi", Clichy kể. "Một cầu thủ trẻ vừa có bước chuyển lớn đầu tiên trong sự nghiệp lại xin được điều đó. Đó là lúc chúng tôi nhận ra cậu ấy là một cầu thủ tuyệt vời, nhưng quan trọng hơn, là một con người hàng đầu". Olise giúp Pháp vào chung kết Olympic, nơi họ thua Tây Ban Nha trong hiệp phụ.

Ánh đèn tìm đến người trốn ánh đèn

Tại World Cup 2026, Olise đã trở thành cầu thủ đầu tiên kiến tạo 5 bàn tại một kỳ World Cup kể từ Thomas Hassler của Đức năm 1994. Cậu chỉ còn cách kỷ lục 6 kiến tạo trong một kỳ World Cup của Pelé đúng một đường chuyền.

Nghịch lý của Michael Olise là ở chỗ: thành công của cậu khiến cậu không thể né tránh chính thứ cậu luôn trốn chạy - ánh đèn sân khấu. Người ta bắt đầu nói về cậu như một ứng viên Quả bóng vàng.

Giroud tin điều đó sẽ đến: "Nếu cậu ấy giành danh hiệu, Quả bóng vàng sẽ đến. Nhưng cậu ấy nghĩ cho tập thể nhiều hơn một cầu thủ ích kỷ. Bạn thấy trên sân, nếu có thể kiến tạo, cậu ấy sẽ kiến tạo, ngay cả khi có thể tự dứt điểm. Đó là điều khiến cậu ấy khác biệt, đặc biệt - và có thể vươn tới đỉnh cao của đỉnh cao".

Những người biết cậu từ thuở nhỏ nói rằng bản tính kín đáo của cậu không nên bị hiểu lầm là kiêu ngạo. Đó chỉ là "Michael là Michael" - cậu bé từng đá bóng quanh lớp học ở Hayes, từng ngủ quên trong xe vì đến tập quá sớm, từng bị hai gã khổng lồ chối bỏ nhưng vẫn lặng lẽ đi con đường của riêng mình.

Thế giới giờ đang khám phá một cầu thủ mà, như Clichy nói, "luôn ở đó, nhưng đã đi con đường của riêng mình để đến đây". Một nhà hiền triết yêu cờ vua, đi dép lê ra sân, không ăn mừng bàn thắng và để đôi chân nói thay tất cả những gì cậu không bao giờ muốn nói bằng lời.