Trung - Nga liên thủ ở Bắc Cực

Dù Bắc Cực không phải là ưu tiên chính sách đối ngoại song sự quan tâm ngày càng tăng của Trung Quốc đối với khu vực này đã gây lo ngại, thậm chí là báo động
>>Thế giới nóng lên vì Nga-Trung-Mỹ gồng mình phô cơ bắp

Hội nghị Các biên giới Bắc Cực 2018, hội nghị lớn nhất từ trước tới nay về khu vực lạnh giá này, vừa gút lại ở Na Uy, với sự tham dự của hơn 3.000 đại biểu. Tâm điểm của hội nghị là bàn về Tuyến đường Biển Bắc (NSR) hay còn gọi là Tuyến đường Bắc Cực, nằm giữa châu Âu và châu Á.

Tham vọng gặp nhau

Nga và Trung Quốc không nằm ngoài sự quan tâm ngày càng lớn cho khu vực vốn quanh năm băng phủ nhưng nay dần lộ diện dưới tác động của tình trạng ấm lên toàn cầu. Trong khi Nga đang xây dựng đội tàu phá băng lớn nhất thế giới thì Bắc Kinh hôm 26-1 công bố Sách trắng mang tên "Chính sách Bắc Cực của Trung Quốc", bao gồm những tham vọng như mở các tuyến hàng hải, khai thác tài nguyên, đầu tư vào du lịch và bảo tồn, khám phá khoa học.

Trung - Nga liên thủ ở Bắc Cực - 1

Một nhóm nghiên cứu Trung Quốc tại Bắc Cực, cạnh đó là tàu phá băng Tuyết Long Ảnh: TÂN HOA XÃ

Là thành phần của "Sáng kiến Vành đai và Con đường" (BRI), "Con đường tơ lụa Bắc Cực" của Trung Quốc sớm nhận được sự hậu thuẫn của Nga. Theo Tạp chí Diplomat, vào tháng 12-2017, một trong những công ty khí thiên nhiên tư nhân lớn nhất của Nga là Novatek đã sản xuất mẻ khí hóa lỏng đầu tiên tại nhà máy Yamal LNG ở khu vực vòng Bắc Cực. Dự án này có sự góp vốn lớn từ Trung Quốc, cụ thể là Công ty Dầu mỏ quốc gia Trung Quốc (20%) và Quỹ Con đường tơ lụa Trung Quốc (9,9%).

Trong vài thập kỷ qua, Bắc Kinh không giấu giếm hứng thú với tuyến hàng hải thương mại thông qua NSR dọc theo bờ biển Nga, đồng thời ước tính lượng hàng hóa vận chuyển qua NSR tới năm 2020 sẽ chiếm 5%-15% tổng thương mại quốc tế của Trung Quốc. Đáp lại sự mời gọi của Nga, Trung Quốc cam kết chi 5,5 tỉ USD để góp vốn vào các dự án phát triển chung NSR, bao gồm xây cảng nước sâu ở Arkhangelsk và phát triển tuyến đường sắt Belkomur nối các thành phố Arkhangelsk và Perm, theo trang Barents Observer.

E ngại

Tân Hoa Xã dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Kong Xuanyou trong cuộc họp báo công bố Sách trắng nói trên rằng: "Không có gì phải nghi ngờ về ý định của chúng tôi hay lo lắng chuyện cướp đoạt tài nguyên, phá hoại môi trường".

Phát biểu này phần nào chứng thực sự lo ngại dành cho Trung Quốc, bất chấp việc nước này luôn bồi đắp quan hệ với các nước có liên quan tới Bắc Cực. Chỉ mấy tháng trước, Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI) của Thụy Điển cảnh báo "dù Bắc Cực không phải là ưu tiên chính sách đối ngoại song sự quan tâm ngày càng tăng của Trung Quốc đối với khu vực này đã gây lo ngại, thậm chí là báo động".

Hội đồng Bắc Cực được thành lập vào năm 1996 với 8 thành viên Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Nga, Thụy Điển và Mỹ. Từ đó tới nay, có thêm 13 nước được cấp quy chế quan sát viên, bao gồm Trung Quốc vào năm 2013. Bắc Kinh được như vậy nhờ rất nhiều vào sự hỗ trợ của Iceland, nước thậm chí cho phép Công ty Dầu ngoài khơi Trung Quốc thăm dò trong vùng biển của mình. Nhưng cũng chính Iceland từng ngăn chặn một thương nhân Trung Quốc muốn mua 300 km2 đất để xây một khu nghỉ dưỡng sinh thái. Người dân Iceland phản ứng dữ dội bởi chưa có người nước ngoài nào mua đất ở nước họ nhiều như vậy.

Sau đó, dự án Đài Quan sát Aurora ở khu vực thưa dân Karholl, cách thủ đô Reykjavik khoảng 400 km, cũng gặp nhiều ngờ vực. Dự án chung của Iceland và Trung Quốc này được ký kết năm 2013 nhưng có thể tới cuối năm 2018 mới đi vào hoạt động. Ông Pascal Heyman, cựu quan chức của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), từng lo ngại Trung Quốc sử dụng đài quan sát Aurora để theo dõi không phận NATO.

Theo AP, nhiều nước lo ngại Trung Quốc và Nga có thể tận dụng cơ hội để mở rộng hiện diện quân sự ở Bắc Cực. Nga vốn đã đầu tư nhiều nguồn lực quân sự để đối trọng với ảnh hưởng của phương Tây ở Bắc Cực. Do không phải là một quốc gia Bắc Cực, Trung Quốc gặp hạn chế khi muốn triển khai lực lượng tới đó. Tuy nhiên, báo cáo của SIPRI nhấn mạnh: "Hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Bắc Cực nhiều khả năng tăng lên do năng lực hải quân lẫn lợi ích của nước này ở khu vực trên đều phát triển".

Mỹ muốn ngân sách quốc phòng khổng lồ

Ngay sau khi có những cảnh báo của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis về Trung Quốc, giới chức Mỹ tiết lộ Tổng thống Donald Trump dự kiến yêu cầu khoản ngân sách quốc phòng khổng lồ 716 tỉ USD cho tài khóa 2019.

Tờ The Washington Post hôm 26-1 nhận định một con số như thế được xem là chiến thắng của ông Mattis, người vừa công bố chiến lược kêu gọi tăng cường sức mạnh quân sự để chuẩn bị cho khả năng xung đột với Trung Quốc và Nga. Con số 716 tỉ USD bao gồm ngân sách thường niên của Lầu Năm Góc, cộng với chi phí cho các cuộc chiến đang diễn ra và hoạt động bảo trì kho hạt nhân Mỹ. Con số này cao hơn 7% so với ngân sách quốc phòng tài khóa 2018 (vẫn chưa được quốc hội thông qua).

Đề xuất năm 2018 dành một khoản tiền lớn để cải thiện hoạt động huấn luyện và khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng hiện có. Trong khi đó, theo giới chức Lầu Năm Góc, ngân sách 2019 sẽ tập trung hiện đại hóa các hệ thống vũ khí đang dần lạc hậu và chuẩn bị cho nguy cơ xảy ra xung đột với các cường quốc sau thời gian dài tập trung cho chống khủng bố và các cuộc chiến ở Iraq, Afghanistan.

Đề xuất trên phần nào nhấn mạnh thực tế rằng sự thống trị quân sự mà Mỹ đang duy trì kể từ cuối chiến tranh lạnh đang ngày càng tốn kém. Ông Trump từng gọi ngân sách quốc phòng 2018 của mình thuộc loại lớn nhất lịch sử nhưng vẫn có người tại Lầu Năm Góc và quốc hội muốn con số này cao hơn nữa.

Dù vậy, đề xuất tiếp tục nâng chi tiêu quân sự chắc chắn làm gia tăng nỗi lo ngân sách Mỹ thêm thâm hụt trong bối cảnh các biện pháp cắt giảm thuế vừa được thông qua. Trong ngân sách năm 2018, chính quyền ông Trump đã cắt giảm chi tiêu nội địa và ngân sách của Bộ Ngoại giao để bù đắp cho sự gia tăng của chi tiêu quân sự, dẫn đến phản đối mạnh mẽ của Đảng Dân chủ và một số thành viên Đảng Cộng hòa tại quốc hội. Ông Todd Harrison, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ) nhận định đề xuất tăng ngân sách quốc phòng năm 2019 quá lớn đến nỗi Nhà Trắng sẽ khó có thể bù đắp bằng những biện pháp cắt giảm.

Theo Hoàng Phương

Theo Mỹ Nhung

Người Lao Động

MỚI NHẤT
Tổng thống Trump tự nhận là "thiên tài"
Tổng thống Trump tự nhận là "thiên tài"

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/1 một lần nữa tự nhận mình là một "thiên tài ổn định" trước nhiều đồn đoán cả về sức khỏe vật chất lẫn thần kinh của người đứng đầu Nhà Trắng.

Thứ hai, 29/01/2018 - 06:39

Góc khuất của người vô gia cư giữa chốn phồn hoa Hong Kong
Góc khuất của người vô gia cư giữa chốn phồn hoa Hong Kong

(Dân trí) - Nhiều người dân lao động đã chọn sống ở dưới gầm cầu hoặc ngủ nhờ trong các cửa hàng đồ ăn nhanh khi giá thuê nhà ở Hong Kong tăng “chóng mặt” trong những năm gần đây.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 09:12

Đệ nhất phu nhân Mỹ lên tiếng về chuyện lùm xùm của chồng
Đệ nhất phu nhân Mỹ lên tiếng về chuyện lùm xùm của chồng

(Dân trí) - Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã “phá vỡ sự im lặng” sau khi xuất hiện tin đồn về mối quan hệ căng thẳng giữa bà và Tổng thống Donald Trump liên quan tới một diễn viên phim khiêu dâm.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 09:09

Thưởng nhân viên cuối năm, tiền xếp thành tường
Thưởng nhân viên cuối năm, tiền xếp thành tường

Những hình ảnh về “bức tường tiền” dùng để thưởng nhân viên của một công ty ở Giang Tây, Trung Quốc được lan truyền trên mạng đã gây xôn xao dư luận.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 04:01

Một năm “đi mây về gió” của Tổng thống Trump
Một năm “đi mây về gió” của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Chuyên cơ Air Force One và trực thăng Marine One là hai trong số các phương tiện trợ giúp đắc lực cho những chuyến công tác cả ở trong và ngoài nước của Tổng thống Donald Trump.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 03:46

‘Đội quân sắc đẹp’ Triều Tiên đồng ý cổ vũ cho VĐV Hàn Quốc
‘Đội quân sắc đẹp’ Triều Tiên đồng ý cổ vũ cho VĐV Hàn Quốc

Đội hoạt náo viên Triều Tiên, vốn được mệnh danh là “đội quân sắc đẹp”, đã đồng ý sẽ cổ vũ cho các vận động viên Hàn Quốc tại Thế vận hội Mùa đông Olympic PyeongChang.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 02:59

Chuyên gia chỉ ra điểm yếu "chết người"của tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc
Chuyên gia chỉ ra điểm yếu "chết người"của tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc

(Dân trí) - Sau khi tàu ngầm tấn công hạt nhân của Trung Quốc bị Hải quân Nhật Bản phát hiện khi nổi một phần lên mặt nước gần quần đảo tranh chấp ở biển Hoa Đông mới đây, chuyên gia quân sự đã phân tích chỉ ra điểm yếu của con tàu này.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 02:26

Tỷ phú giàu nhất Trung Đông kể chuyện bị giam 2 tháng trong nhà tù 5 sao
Tỷ phú giàu nhất Trung Đông kể chuyện bị giam 2 tháng trong nhà tù 5 sao

Tỷ phú - hoàng tử Alwaleed bin Talal bị bắt giam trong chiến dịch chống tham nhũng của chính phủ Saudi Arabia đã được thả tự do sau hơn 2 tháng bị giam giữ trong khách sạn 5 sao ở thủ đô Riyadh (Saudi Arabia).

Chủ nhật, 28/01/2018 - 01:31

Cuộc sống "như thiên đường" ở Nhà Trắng mùa đông
Cuộc sống "như thiên đường" ở Nhà Trắng mùa đông

(Dân trí) - Khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump là khu nghỉ dưỡng hạng sang dành cho giới nhà giàu và hiện giờ còn được coi là "Nhà Trắng mùa đông" khi Tổng thống Trump dành để tiếp đón các nguyên thủ thế giới.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 11:45

Nga duyệt kế hoạch nâng cấp quân đội 10 năm
Nga duyệt kế hoạch nâng cấp quân đội 10 năm

Nga đã thông qua kế hoạch chi 358 tỉ USD trong giai đoạn 2018-2027 nhằm nâng cấp và cung cấp cho quân đội những trang thiết bị hiện đại, Caspian News đưa tin ngày 27-1.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 11:29

Ông Trump nói tôn trọng châu Phi sau phát ngôn gây tranh cãi
Ông Trump nói tôn trọng châu Phi sau phát ngôn gây tranh cãi

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết ông thực sự tôn trọng người dân châu Phi sau khi xuất hiện một loạt cáo buộc cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ từng miệt thị các quốc gia ở khu vực này.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 07:44

Triều Tiên “nổi đóa” với Mỹ sau lệnh trừng phạt mới
Triều Tiên “nổi đóa” với Mỹ sau lệnh trừng phạt mới

(Dân trí) - Triều Tiên đã lên án mạnh mẽ các lệnh trừng phạt đơn phương mới của Mỹ nhằm vào Bình Nhưỡng, cho rằng đây là động thái vi phạm trắng trợn chủ quyền của một quốc gia.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 07:09

ĐÁNG QUAN TÂM
Nổ lớn ở thủ đô Kabul, ít nhất 63 người chết
Nổ lớn ở thủ đô Kabul, ít nhất 63 người chết

(Dân trí) - Ít nhất 63 người thiệt mạng, 151 người bị thương trong một vụ nổ bom ở thủ đô Kabul của Afghanistan, gần một số đại sứ quán và tòa nhà chính phủ vào hôm nay 27/1, RT cho biết.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 08:44

Taliban "giấu bom vào người trẻ sơ sinh" để khủng bố
Taliban "giấu bom vào người trẻ sơ sinh" để khủng bố

Các tay súng của phong trào Taliban đã giấu bom trong người một em bé 4 tháng tuổi để tấn công một thành phố ở Afghanistan.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 03:30

Thành phố giáp biên Trung Quốc chật vật vì các lệnh trừng phạt Triều Tiên
Thành phố giáp biên Trung Quốc chật vật vì các lệnh trừng phạt Triều Tiên

(Dân trí) - Những cửa hàng vắng khách, những doanh nghiệp làm ăn bết bát với bầu không khí ảm đạm đã bao trùm lên thành phố Đan Đông nằm bên bờ sông Áp Lục - nơi ngăn cách biên giới Triều Tiên - Trung Quốc.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 02:59

Cận cảnh tàu chiến trăm tuổi vẫn hoạt động tốt của Hải quân Nga
Cận cảnh tàu chiến trăm tuổi vẫn hoạt động tốt của Hải quân Nga

(Dân trí) - Mặc dù Hải quân Nga hiện vẫn còn vận hành nhiều tàu cũ được chế tạo từ thời Liên Xô, song có một tàu chiến đặc biệt với tuổi đời thậm chí còn lâu hơn thế với tên gọi Kommuna.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 02:17

Triều Tiên đẹp bình dị qua những góc ảnh hiếm
Triều Tiên đẹp bình dị qua những góc ảnh hiếm

(Dân trí) - Sự bình dị, yên ả với nhịp điệu chậm rãi là những nét đặc trưng thường thấy trong cuộc sống của người dân Triều Tiên thông qua những bức ảnh hiếm được truyền thông nước ngoài công bố.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 01:11

Sĩ quan Việt Nam được huấn luyện tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc
Sĩ quan Việt Nam được huấn luyện tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Là một phần của hợp tác đối tác chiến lược giữa Anh và Việt Nam, các sĩ quan và chuyên gia của Anh đã cùng hợp tác hỗ trợ để các sĩ quan Việt Nam có thể thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình đầu tiên tại Nam Sudan trong năm nay.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 11:54

Mỹ chi 24 triệu USD thay tủ lạnh chuyên cơ tổng thống
Mỹ chi 24 triệu USD thay tủ lạnh chuyên cơ tổng thống

Chuyên cơ Air Force One chở Tổng thống Donald Trump chuẩn bị trải qua đợt nâng cấp, trong đó các tủ lạnh mới dự kiến “ngốn” 24 triệu USD.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 11:42

Khu bảo dưỡng máy bay Airbus 380, Boeing 777 trị giá 350 triệu USD ở Dubai
Khu bảo dưỡng máy bay Airbus 380, Boeing 777 trị giá 350 triệu USD ở Dubai

(Dân trí) - Hãng hàng không Emirates, Dubai sở hữu phi đội Airbus 380, Boeing 777 lớn nhất thế giới ở thời điểm hiện tại. Để đảm bảo chất lượng kĩ thuật và vận hành, hãng đã đầu tư 350 triệu USD xây dựng khu phức hợp chuyên dành để bảo dưỡng những siêu máy bay này.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 10:15

Liên minh châu Âu hỗ trợ Việt Nam đối phó với tình trạng xói mòn bờ biển
Liên minh châu Âu hỗ trợ Việt Nam đối phó với tình trạng xói mòn bờ biển

(Dân trí) - Trước nguy cơ bờ biển Việt Nam bị xói mòn trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, Liên minh châu Âu EU đã hỗ trợ Việt Nam trong việc nghiên cứu, thảo luận về nguyên nhân cũng như đưa ra cái giải pháp và chương trình đầu tư nhằm ngăn chặn tình trạng này.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 09:49

Tổng thống Trump tuyên bố liên quân Mỹ sắp đánh bại hoàn toàn IS
Tổng thống Trump tuyên bố liên quân Mỹ sắp đánh bại hoàn toàn IS

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump ngày 26/1 tuyên bố lực lượng liên quân do Mỹ dẫn đầu đã giành lại gần 100% lãnh thổ bị tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) chiếm đóng tại Iraq và Syria.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 09:20

Hai “sát thủ” diệt mìn của quân đội Nga tại Syria
Hai “sát thủ” diệt mìn của quân đội Nga tại Syria

(Dân trí) - Quân đội Nga đã thử nghiệm và đưa vào sử dụng nhiều thiết bị rà phá bom mìn hiện đại trong cuộc chiến chống khủng bố tại Syria, trong đó có robot Uran-6 và Sphera.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 09:01

Hy hữu giáo viên tiểu học phải mặc áo chống đạn tới lớp
Hy hữu giáo viên tiểu học phải mặc áo chống đạn tới lớp

(Dân trí) - Lo ngại tình trạng bạo lực gia tăng, nhiều giáo viên tiểu học ở thành phố Waterloo, bang Ontario của Canada đã phải mặc áo chống đạn từ chất liệu Kevlar khi tới trường, mạng tin CBC cho biết.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 08:57