Quan hệ Trung Quốc - Philippines sau kỳ "trăng mật": Gió đã đổi chiều

Dân trí Trung Quốc đã hứa hẹn với Philippines các thỏa thuận thương mại và đầu tư nước ngoài trị giá 15 tỷ USD, các khoản cho vay lãi suất thấp 9 tỷ USD, khoản tín dụng trị giá 3 tỷ USD để đáp lại thiện chí thúc đẩy quan hệ với Bắc Kinh của Tổng thống Duterte. Tuy nhiên, các hứa hẹn của Bắc Kinh dường như chỉ là "hứa hão".
>>Philippines cấm tàu khảo sát Trung Quốc đi vào vùng đặc quyền kinh tế
>>Philippines có thể nhờ Mỹ giúp giám sát vùng đặc quyền kinh tế
>>Chuyên gia Mỹ: Trung Quốc đưa 2 tàu khảo sát vào vùng biển của Philippines

Quan hệ Trung Quốc - Philippines sau kỳ trăng mật: Gió đã đổi chiều - 1

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (Ảnh: abs-cbn)

Những lời hứa hẹn "đường mật"

Khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đến thăm Trung Quốc vào cuối tháng này, ông có ý định nêu ra với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về các hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông và phán quyết của tòa trọng tài quốc tế hồi năm 2016 về các yêu sách chủ quyền đơn phương của Trung Quốc tại vùng biển này.

Điều đó đã gây ra những đồn đoán rằng Manila đã sẵn sàng có lập trường cứng rắn hơn trong quan hệ với Trung Quốc, đặc biệt về Biển Đông, vì kể từ khi trở thành Tổng thống, ông Duterte đã nỗ lực thiết lập quan hệ thân thiết với Bắc Kinh và cá nhân ông Tập.

Sự thay đổi rõ ràng về lập trường này đã khiến một số nhà phân tích đặt câu hỏi rằng liệu “tình yêu” mà ông Duterte trước đó thú nhận dành cho Trung Quốc đang bắt đầu nhạt đi và liệu “trăng mật” giữa Manila và Bắc Kinh có thể đã đang kết thúc.

Các chuyên gia cho rằng tình hình hiện thời khác đáng kể so với chuyến thăm đầu tiên của ông Duterte tới Trung Quốc vào năm 2016, khi ông tìm kiếm sự ủng hộ của Bộ chính trị Trung Quốc. Sau khi tuyên bố “chia tay Mỹ” trong những tiếng vỗ tay, ông nói: “Tôi đến đây để nói rằng, tôi không đề nghị trợ giúp miễn phí, nhưng tôi muốn đề nghị nếu Trung Quốc có thể trợ giúp chúng tôi, chúng tôi sẽ nhớ các bạn suốt đời”.

Trung Quốc khi đó rất vui mừng. Chủ tịch Tập Cận Bình đã gọi chuyến thăm của ông Duterte là “một bước ngoặt”, hai quốc gia là “hàng xóm” và “anh em ruột thịt”.

Chuyến thăm đã chấm dứt sự thù địch trong quan hệ giữa hai nước dưới thời người tiền nhiệm của ông Duterte là cựu Tổng thống Benigno Aquino, người đã chỉ trích Trung Quốc trước khi Tòa trọng tài thường trực Liên Hợp Quốc ra phán quyết bác bỏ yêu sách đơn phương dựa trên cái gọi là “đường 9 đoạn” của Bắc Kinh đối với hầu hết Biển Đông.

Chỉ 4 ngày sau khi ông Duterte rời Bắc Kinh, Trung Quốc đã đề nghị một loạt các sáng kiến tài chính: các thỏa thuận thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài trị giá 15 tỷ USD, 9 tỷ USD các khoản vay lãi suất thấp, khoản tín dụng trị giá 3 tỷ USD và 1 triệu du khách từ Trung Quốc, theo Đại sứ Trung Quốc tại Manila Triệu Giám Hoa.

Đổi lại các cam kết trên, trị giá tổng cộng khoảng 27 tỷ USD, là sự ngầm hiểu rằng ông Duterte sẽ phớt lờ phán quyết của tòa trọng tài.

Đến tháng 4 năm nay, khi ông Duterte tới Diễn đàn Bắc Ngao, sự hâm mộ của ông dành cho Bắc Kinh vẫn không thay đổi. “Tôi chỉ đơn giản yêu mến ông Tập. Ông ấy đã hiểu và hiểu vấn đề của tôi và ông ấy sẵn sàng trợ giúp”, ông Duterte nói với các phóng viên.

Đổi lại, Đại sứ Triệu Giám Hoa đã viết một bài viết về quan hệ Philippines - Trung Quốc trên Nhật báo Trung Quốc.

Gió đã đổi hướng

Mặc dù vậy, chỉ 2 tháng sau đó, gió dường như đã đổi hướng. Ông Duterte vẫn khẳng định “Tôi thích Trung Quốc”, nhưng sau khi quân đội Philippines cảnh báo các tàu cá Trung Quốc đang bao vây bãi Thị Tứ, ông tỏ ra lo lắng.

“Trung Quốc giúp chúng tôi một chút, nhưng cần phải đặt câu hỏi: liệu có đúng đắn không khi một quốc gia đòi chủ quyền cả vùng biển?”, ông Duterte nói.

Mối quan hệ giữa hai bên thậm chí còn căng thẳng hơn khi một tàu cá Trung Quốc hồi tháng 6 bị cáo buộc đã đâm chìm một tàu của Philippines và bỏ mặc 21 ngư dân trên tàu. Các quan chức nội các của ông Duterte đã ngày càng chỉ trích mạnh mẽ Trung Quốc trong các tuyên bố của họ.

Hermogenes Esperon, một vị tướng về hưu và là cố vấn an ninh quốc gia của ông Duterte, hồi năm ngoái thậm chí còn cảnh báo rằng làn sóng 1,2 triệu du khách và 138.000 lao động Trung Quốc có thể được xem là một mối đe dọa an ninh quốc gia tiềm tàng.

“Chúng tôi muốn các cơ hội đầu tư lành mạnh”, ông Esperon nói. “Chúng tôi muốn có nhiều khách du lịch, nhưng luôn có một khác của đồng tiền… chúng ta không được mất cảnh giác”.

Hồi tháng 7, quân đội Philippines thông báo, hai tàu du lịch của Trung Quốc đã bị bắt gặp chụp ảnh một cơ sở hải quân của Philippines trên đảo Palawan ở Biển Đông.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đã công khai đề nghị Ngoại trưởng Teodoro Locsin Jnr gửi công hàm phản đối tới Trung Quốc.

Ông Lorenzana đã lưu ý với một cảnh báo rằng một tàu khảo sát của Trung Quốc đã vi phạm nguyên tắc khi liên tục xâm phạm vùng biển của Philippines mà không có thông báo trước, trong khi hệ thống định vị của tàu bị tắt, và từ chối rút lui trước các lực lượng thực thi pháp luật của Philipines. Ông Locsin sau đó xác nhận qua Twitter rằng ông sẽ gửi công hàm phản đối.

Ông Salvador Panelo, phát ngôn viên tổng thống, hồi tuần trước nói rằng chính phủ Philippines có thể hủy bỏ các hợp đồng thương mại trao cho các công ty Trung Quốc nhằm thuê và phát triển 3 đảo chiến lược sau cảnh báo của quân đội về nguy cơ của các dự án này đối với an ninh quốc gia.

Tiền nhỏ giọt

Ngoài các căng thẳng về an ninh, Bộ trưởng hoạch định kinh tế Philippines Ernesto Pernia cũng bày tỏ sự giận dữ về việc chậm nhận các khoản vay viện trợ phát triển chính thức (ODA) từ Trung Quốc, so với Nhật Bản. Trong số 9 tỷ USD mà Bắc Kinh cam kết, cơ quan của ông cho biết chỉ một khoản vay mềm trị giá 62 triệu USD cho một dự án thoát nước sông Chico là “hoạt động” và “hiệu quả”.

Theo Jan Carlo Punongbayan, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường Kinh tế Philippines, tính tới tháng 3/2019, Trung Quốc chỉ chiếm 1,8% trong tổng số tất cả các khoản vay ODA được ký kết dành cho Philippines.

Và đối với cam kết 15 tỷ USD của Trung Quốc dành cho các thỏa thuận thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài, Ngân hàng Trung ương Philippines chỉ thống kê được 693 triệu USD vốn đầu tư nước ngoài từ Trung Quốc và Hong Kong trong giai đoạn 2017-2018.

Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Philippines vào năm 2017. Tuy nhiên, sự gia tăng về thương mại lại chỉ có lợi cho Trung Quốc. Bộ Công nghiệp và Thương mại Philippines cho biết xuất khẩu sang Trung Quốc tăng từ 6,4 tỷ USD năm 2016 lên 8,8 tỷ USD vào năm ngoái. Trong khi đó, nhập khẩu từ Trung Quốc vào Philippines đã tăng lên 22 tỷ USD trong năm ngoái.

Một nguồn tin biết rõ về các sự kiện định hình quan hệ song phương giữa Manila và Bắc Kinh đã miêu tả những lời hứa cho vay của Trung Quốc là “lời hứa hão”. Nguồn tin nói với báo Bưu điện Hoa nam Buổi sáng rằng Ủy ban cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc vẫn là rào rản đối với các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài.

“Bạn không thể mang tiền đi trừ khi họ phê chuẩn dự án”, nguồn tin nói. “Không giống Philippines, nơi các tập đoàn tư nhân có thể đưa tiền ra nước ngoài đầu tư”.

Trong khi đó, trước làn sóng lao động Trung Quốc đổ xô tới Manila làm việc, cơ quan quản lý đánh bạc tại Philippines đã thông báo, các công dân Trung Quốc làm việc trong các công ty đánh bạc trực tuyến sẽ bị giới hạn tại các trung tâm bên ngoài khu vực thủ đô Manila để giảm căng thẳng với người địa phương.

Bộ Lao động Philippines đã cam kết thắt chặt các quy định về thị thực lao động đối với các công dân Trung Quốc, và Cục di dân Philippines tuyên bố sẽ ngừng cấp thị thực khi đến cho các khách du lịch Trung Quốc mà nhiều trong số đó lại là lao động bất hợp pháp.

Một nguồn tin chuyên về quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines nói: “Manila sẽ tiếp tục gửi các công hàm phản đối tới Trung Quốc và nêu ra các vấn đề trong các cuộc đối thoại song phương, bất kể khi nào cần thiết. Nhưng cùng lúc đó, Philippines cũng phải xử lý các khác biệt bằng hình thức ngoại giao và một cách ôn hòa và không để chúng trở thành một cuộc khủng hoảng hoặc ảnh hưởng tới quan hệ tổng thể”.

Ít nhất, dường như đã có một tín hiệu rõ ràng từ dinh tổng thống: thời kỳ trăng mật có thể chưa kết thúc nhưng Philippines muốn Trung Quốc giữ những lời hứa đã đưa ra trong thời gian “ve vãn” Manila.

An Bình

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Tranh vẽ cựu Tổng thống Bill Clinton xuất hiện trong nhà "tỷ phú ấu dâm" Mỹ
Tranh vẽ cựu Tổng thống Bill Clinton xuất hiện trong nhà "tỷ phú ấu dâm" Mỹ

(Dân trí) - Trong căn biệt thự ở New York của “tỷ phú ấu dâm” quá cố Mỹ Jeffrey Epstein được cho là có sự xuất hiện của một bức tranh vẽ cựu Tổng thống Bill Clinton trong bộ váy xanh.

Thứ năm, 15/08/2019 - 03:59

Đại sứ Ấn Độ: Việt Nam là một trong những “biểu tượng về phát triển kinh tế và phồn vinh toàn cầu”
Đại sứ Ấn Độ: Việt Nam là một trong những “biểu tượng về phát triển kinh tế và phồn vinh toàn cầu”

(Dân trí) - Tân Đại sứ Ấn Độ Pranay Verma cho biết người dân Ấn Độ ngưỡng mộ sự kiên trì của Việt Nam khi vượt qua khó khăn và đưa đất nước trở thành một trong những biểu tượng về phát triển kinh tế và phồn vinh toàn cầu.

Thứ năm, 15/08/2019 - 03:46

Cảnh sát vũ trang Trung Quốc diễn tập quy mô lớn sát Hong Kong
Cảnh sát vũ trang Trung Quốc diễn tập quy mô lớn sát Hong Kong

(Dân trí) - Lực lượng Cảnh sát vũ trang nhân dân Trung Quốc hôm nay đã tiến hành cuộc diễn tập tại một sân vận động ở thành phố Thâm Quyến, giáp Hong Kong, trong bối cảnh căng thẳng tại đặc khu đang gia tăng do làn sóng biểu tình phản đối chính quyền. Mỹ trước đó đã bày tỏ lo ngại về khả năng lực lượng này được triển khai tại Hong Kong để đối phó người biểu tình.

Thứ năm, 15/08/2019 - 03:31

Chuyến thăm Mỹ bất ngờ của ông Dương Khiết Trì
Chuyến thăm Mỹ bất ngờ của ông Dương Khiết Trì

Nhà ngoại giao kỳ cựu của Trung Quốc Dương Khiết Trì đã có một chuyến đi gây bất ngờ tới Mỹ để hội đàm với người đồng cấp Mike Pompeo. Có vẻ đây là một nỗ lực để thu hẹp sự khác biệt ngày càng gia tăng giữa hai nước, bao gồm cả vấn đề biểu tình ở Hong Kong.

Thứ năm, 15/08/2019 - 02:15

Máy bay chiến đấu Su-22 của Syria bị bắn rơi ở “chảo lửa” Idlib
Máy bay chiến đấu Su-22 của Syria bị bắn rơi ở “chảo lửa” Idlib

(Dân trí) - Một máy bay quân sự Su-22 của quân đội Ả rập Syria (SAA) đã bị khủng bố bắn rơi khi đang làm nhiệm vụ ở Idlib.

Thứ năm, 15/08/2019 - 10:55

Philippines nói 5 tàu chiến Trung Quốc đi vào lãnh hải mà không thông báo
Philippines nói 5 tàu chiến Trung Quốc đi vào lãnh hải mà không thông báo

(Dân trí) - Thống kê của quân đội Philippines cho biết 5 tàu chiến của Trung Quốc đã đi vào lãnh hải của nước này mà không thông báo trong khoảng thời gian từ tháng 7 tới nay.

Thứ năm, 15/08/2019 - 10:26

Bên trong chuyên cơ 28 triệu USD từng chở nhà vua và 14 đời thủ tướng Nhật Bản
Bên trong chuyên cơ 28 triệu USD từng chở nhà vua và 14 đời thủ tướng Nhật Bản

(Dân trí) - Chuyên cơ từng được mệnh danh là “Không Lực Một của Nhật Bản” vì tháp tùng nhà vua và 14 đời thủ tướng nước này, được rao bán với giá 28 triệu USD trên mạng internet.

Thứ năm, 15/08/2019 - 09:31

Triều Tiên cảnh báo Hàn Quốc có thể thành “khiên chắn đạn” cho Mỹ
Triều Tiên cảnh báo Hàn Quốc có thể thành “khiên chắn đạn” cho Mỹ

(Dân trí) - Triều Tiên cảnh báo rằng việc Hàn Quốc cho phép triển khai tên lửa tầm trung trên lãnh thổ có thể biến Seoul trở thành “khiên chắn đạn” cho Mỹ.

Thứ năm, 15/08/2019 - 08:04

Ông Trump nói đòn thuế quan “giúp Trung Quốc nhiều hơn Mỹ”
Ông Trump nói đòn thuế quan “giúp Trung Quốc nhiều hơn Mỹ”

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng việc Mỹ sử dụng đòn thuế quan ban đầu sẽ có lợi cho Trung Quốc nhiều hơn Washington, nhưng sau đó Bắc Kinh sẽ chịu thiệt hại nặng nề.

Thứ năm, 15/08/2019 - 07:27

"Vũ khí thuế quan" có giúp Tổng thống Trump trong thương chiến với Trung Quốc?
"Vũ khí thuế quan" có giúp Tổng thống Trump trong thương chiến với Trung Quốc?

Tuyên bố hoãn thuế quan với hầu hết hàng hóa Trung Quốc ngày 13/8 của Tổng thống Trump đã ngầm chứng tỏ, "vũ khí thuế quan" sẽ không giúp ông đạt được mục tiêu trong thương chiến với Trung Quốc.

Thứ năm, 15/08/2019 - 05:59

Mỹ “đặc biệt lo ngại” về các động thái quân sự của Trung Quốc gần Hong Kong
Mỹ “đặc biệt lo ngại” về các động thái quân sự của Trung Quốc gần Hong Kong

(Dân trí) - Mỹ “lo ngại sâu sắc” về các động thái quân sự của Trung Quốc dọc biên giới Hong Kong, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 14/8 cho hay, trong bối cảnh có các thông tin cho thấy xe bọc thép của cảnh sát vũ trang Trung Quốc xuất hiện trên một sân vận động tại Thâm Quyến, giáp Hong Kong.

Thứ năm, 15/08/2019 - 05:54

Ông Trump nói mất một "gia tài lớn" vì làm tổng thống Mỹ
Ông Trump nói mất một "gia tài lớn" vì làm tổng thống Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết kể từ khi trở thành ông chủ Nhà Trắng ông đã mất đi “một gia tài lớn” vì hàng loạt những cáo buộc chống lại ông liên quan tới vấn đề lương bổng.

Thứ tư, 14/08/2019 - 05:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Điểm nóng Kashmir: Láng giềng khó xử
Điểm nóng Kashmir: Láng giềng khó xử

Quyết sách của ông Modi tạo ra tình huống mới về mọi phương diện ở khu vực Kashmir. Thái độ của Trung Quốc và Pakistan ra sao?

Thứ tư, 14/08/2019 - 04:55

Đền thờ 400 tuổi Nhật Bản gây “sốt” vì dùng nhà sư robot giá 1 triệu USD
Đền thờ 400 tuổi Nhật Bản gây “sốt” vì dùng nhà sư robot giá 1 triệu USD

(Dân trí) - Một ngôi đền 400 tuổi ở Nhật Bản đã trở thành chủ đề “nóng” tại quốc gia Đông Á vì quyết định “bổ nhiệm” một nhà sư robot sử dụng trí tuệ nhân tạo trong một dự án truyền đạo trị giá 1 triệu USD.

Thứ tư, 14/08/2019 - 04:05

Vợ lái siêu xe hống hách trên đường, sếp Trung Quốc "ngã ngựa"
Vợ lái siêu xe hống hách trên đường, sếp Trung Quốc "ngã ngựa"

(Dân trí) - Một quan chức cảnh sát của Trung Quốc đã bị mất chức sau một vụ điều tra bắt nguồn từ sự việc vợ của ông lái siêu xe rồi gây gổ với người đi đường.

Thứ tư, 14/08/2019 - 03:09

Trung Quốc "ngấm đòn" chiến tranh thương mại với Mỹ
Trung Quốc "ngấm đòn" chiến tranh thương mại với Mỹ

Chiến tranh thương mại là cuộc chiến “lưỡng bại câu thương” với cả hai phía Mỹ và Trung Quốc, trong đó nền kinh tế vốn dựa vào xuất khẩu của Trung Quốc đang lao đao bởi “ngấm đòn” từ cuộc chiến này.

Thứ tư, 14/08/2019 - 02:36

Nga tuyên bố “dẫn trước” Mỹ về phát triển vũ khí hạt nhân tối tân
Nga tuyên bố “dẫn trước” Mỹ về phát triển vũ khí hạt nhân tối tân

(Dân trí) - Kremlin cho biết Nga vẫn đang vượt các nước trên thế giới, trong đó có Mỹ trong lĩnh vực phát triển vũ khí hạt nhân tối tân dù họ vừa trải qua một vụ sự cố khi thử động cơ tên lửa hồi tuần trước làm 5 người thiệt mạng.

Thứ tư, 14/08/2019 - 12:10

Hãi hùng khoảnh khắc thang cuốn "nuốt chửng" người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ
Hãi hùng khoảnh khắc thang cuốn "nuốt chửng" người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Một kênh truyền hình Anh đã phát đoạn video ghi lại cảnh một chiếc thang cuốn ở Thổ Nhĩ Kỳ gặp trục trặc và “nuốt chửng” một người đàn ông đang bước lên.

Thứ tư, 14/08/2019 - 12:08

Ông Trump nói Trung Quốc đưa quân đội tới sát Hong Kong
Ông Trump nói Trung Quốc đưa quân đội tới sát Hong Kong

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông có nguồn tin tình báo cho thấy Trung Quốc đang đưa quân đội tới sát Hong Kong.

Thứ tư, 14/08/2019 - 10:07

Su-27 chặn máy bay NATO áp sát phi cơ chở Bộ trưởng Quốc phòng Nga
Su-27 chặn máy bay NATO áp sát phi cơ chở Bộ trưởng Quốc phòng Nga

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga công bố đoạn video ghi lại cảnh máy bay chiến đấu Su-27 của Nga áp sát và buộc máy bay F/A-18 của NATO phải đổi hướng trên biển Baltic.

Thứ tư, 14/08/2019 - 09:17

Trung Quốc từ chối cho tàu chiến Mỹ thăm cảng Hong Kong
Trung Quốc từ chối cho tàu chiến Mỹ thăm cảng Hong Kong

(Dân trí) - Trung Quốc được cho đã không chấp nhận yêu cầu từ phía Mỹ cho 2 tàu chiến của Washington thăm cảng Hong Kong, trong bối cảnh căng thẳng đang gia tăng tại đặc khu này.

Thứ tư, 14/08/2019 - 07:49

Tổng thống Trump cảnh báo rút Mỹ khỏi WTO
Tổng thống Trump cảnh báo rút Mỹ khỏi WTO

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington có thể sẽ phải rút khỏi tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nếu “buộc phải làm thế”.

Thứ tư, 14/08/2019 - 07:11

FBI đột kích “đảo ấu dâm” của tỷ phú Mỹ vừa tự tử trong tù
FBI đột kích “đảo ấu dâm” của tỷ phú Mỹ vừa tự tử trong tù

(Dân trí) - Cơ quan an ninh liên bang Mỹ được cho đã tiến hành vụ đột kích một đảo tư nhân thuộc quần đảo Virgin thuộc Mỹ của tỷ phú vừa tự tử trong tù, Jeffrey Epstein. Địa điểm này được mệnh danh là “đảo ấu dâm”.

Thứ ba, 13/08/2019 - 10:44

Cựu tổng thống Kyrgyzstan bị truy tố tội giết người vì chống trả quyết liệt khi đặc nhiệm vây bắt
Cựu tổng thống Kyrgyzstan bị truy tố tội giết người vì chống trả quyết liệt khi đặc nhiệm vây bắt

(Dân trí) - Cựu tổng thống Kyrgyzstan Almazbek Atambayev đã bị khởi tố hàng loạt tội danh nghiêm trọng, trong đó có cáo buộc giết người vì chỉ đạo cuộc kháng cự quyết liệt với các đặc nhiệm khi ông bị lực lượng này vây bắt.

Thứ ba, 13/08/2019 - 10:40