Cựu Phó đại sứ Australia: Việt Nam là câu chuyện thành công nổi bật của khu vực

Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 đến ngày 14/8.

Trước thềm chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia, Dân trí đã thực hiện cuộc phỏng vấn với ông Layton Pike, cựu Phó Đại sứ Australia tại Việt Nam, thành viên Hội đồng Cố vấn thuộc Viện Chính sách Australia - Việt Nam (AVPI).

Chuyến thăm mang ý nghĩa quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia. Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm này?

- Chuyến thăm Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa hết sức quan trọng. Chuyến thăm phản ánh tầm quan trọng ngày càng tăng của quan hệ Australia - Việt Nam cũng như mức độ tin cậy cao đã được vun đắp giữa hai nước. Trong bối cảnh quan hệ song phương tiếp tục mở rộng trên nhiều lĩnh vực then chốt, các hoạt động tiếp xúc cấp cao đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì động lực phát triển và tăng cường hợp tác.

Đặc biệt, chuyến thăm gửi tín hiệu tích cực tới cộng đồng doanh nghiệp, các trường đại học, nhà đầu tư và người dân của cả Australia và Việt Nam rằng chính phủ hai nước đều cam kết làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác lâu dài.

Ông đánh giá như thế nào về thời điểm diễn ra chuyến thăm và ông kỳ vọng chuyến thăm sẽ mang lại những kết quả gì?

- Đây là thời điểm quan trọng và thuận lợi khi cả hai quốc gia đều đang tập trung tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế, xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu tương lai, đồng thời thích ứng với những chuyển đổi lớn về công nghệ và năng lượng. Chuyến thăm sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội về thương mại, đầu tư và củng cố niềm tin vào môi trường kinh doanh giữa hai nước.

Chuyến thăm cũng tạo cơ hội tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và quá trình chuyển đổi xanh trên diện rộng, bao gồm các hoạt động nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và triển khai các dự án.

Quan trọng không kém là các sáng kiến nhằm tăng cường giao lưu nhân dân thông qua mạng lưới cựu du học sinh, các chương trình trao đổi sinh viên và trao đổi chuyên môn. Những kết nối này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự gắn kết lâu dài giữa Australia và Việt Nam.

Theo ông, chuyến thăm có thể tạo xung lực nào để đưa Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Australia vào thực chất?

- Cơ hội lớn nhất là chuyển trọng tâm từ việc xây dựng khuôn khổ và định hướng sang triển khai và thực thi trên thực tế. Chuyến thăm này cũng có thể góp phần thúc đẩy các quan hệ đối tác giữa chính phủ, các trường đại học, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu trong những lĩnh vực ưu tiên chung.

Quan trọng hơn, chuyến thăm có thể giúp củng cố mạng lưới kết nối giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu và cộng đồng, từ đó xây dựng những mối quan hệ làm nền tảng cho hợp tác lâu dài.

Tại Viện Chính sách Australia - Việt Nam, chúng tôi vui mừng tiếp tục đóng góp vào quá trình phát triển của quan hệ song phương thông qua việc thúc đẩy đối thoại có cơ sở, tăng cường nghiên cứu và mở rộng hợp tác giữa Australia và Việt Nam.

Tiềm năng hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Ông đã đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau trong tiến trình thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Australia, từ ngoại giao đến giáo dục và nghiên cứu chính sách. Ông đánh giá như thế nào về sự phát triển hiện nay của quan hệ Việt Nam - Australia?

- Australia và Việt Nam đang bước vào một giai đoạn đặc biệt đầy hứa hẹn và tham vọng trong quan hệ song phương sau khi hai nước ký kết Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2024. Dấu mốc quan trọng này đã tạo ra một nền tảng vững chắc để thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực như khả năng chống chịu của nền kinh tế, giáo dục, đổi mới sáng tạo, ứng phó biến đổi khí hậu, an ninh và giao lưu nhân dân.

Australia và Việt Nam có sự tin cậy sâu sắc, đồng thời mối quan hệ song phương được xây dựng trên những thế mạnh có tính bổ trợ cao cho nhau, tạo nền tảng vững chắc cho sự hợp tác trong tương lai.

Cơ hội hiện nay là biến những cam kết trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện thành các kết quả thiết thực mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, học sinh - sinh viên, các nhà nghiên cứu và người dân hai nước.

Theo ông, những lĩnh vực nào có tiềm năng lớn nhất để tạo ra bước đột phá trong quan hệ song phương vào những năm tới?

- Tôi nhận thấy tiềm năng đặc biệt trong các lĩnh vực: thương mại - đầu tư có giá trị cao và có khả năng chống chịu tốt hơn; giáo dục và phát triển kỹ năng; quan hệ đối tác về nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; năng lượng sạch, khoáng sản thiết yếu và chuỗi cung ứng bền vững; cùng với việc tăng cường kết nối giữa mạng lưới các cựu du học sinh, cộng đồng doanh nghiệp, giới chuyên môn và các mạng lưới cộng đồng.

Giáo dục cần tiếp tục giữ vai trò trọng tâm. Australia và Việt Nam có thể phát huy nền tảng hợp tác lâu dài thông qua các chương trình liên kết, đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của ngành và nghiên cứu trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, sản xuất tiên tiến, y tế, năng lượng tái tạo và nông nghiệp bền vững.

Chuyển đổi xanh đang nổi lên như một trụ cột then chốt của quan hệ đối tác Australia - Việt Nam. Năng lực của Australia trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, khoáng sản thiết yếu và quản lý môi trường có thể bổ trợ hiệu quả cho nhu cầu của Việt Nam về nguồn năng lượng ổn định, có chi phí hợp lý nhằm hỗ trợ phát triển công nghiệp và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Việt Nam đang đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, trong khi Australia có nhiều thế mạnh về giáo dục, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Ông nhìn nhận như thế nào về khả năng hai nước bổ trợ cho nhau để đạt được các mục tiêu phát triển dài hạn?

- Khát vọng trở thành quốc gia có thu nhập cao của Việt Nam rất phù hợp với các thế mạnh của Australia trong lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển kỹ năng. Australia có thể đóng góp cho hành trình này thông qua việc nâng cao năng lực bằng các chương trình hợp tác giáo dục đại học, nghiên cứu chung và các sáng kiến phát triển lực lượng lao động.

Đồng thời, thế mạnh nghiên cứu của Australia và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang phát triển nhanh của Việt Nam tạo ra những cơ hội hợp tác rất lớn. Hai nước có thể hợp tác trong các lĩnh vực hướng tới tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, sản xuất tiên tiến, năng lượng tái tạo, y tế và nông nghiệp bền vững.

Trong bối cảnh khu vực và thế giới biến động nhanh, điều gì khiến Việt Nam và Australia ngày càng cần nhau hơn trong 5-10 năm tới, thưa ông?

- Cả Australia và Việt Nam đều đang thích ứng với những chuyển dịch lớn trên toàn cầu. Các mối quan hệ đối tác về thương mại và đầu tư có khả năng chống chịu cao hơn sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với an ninh kinh tế và tăng trưởng. Hợp tác trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển kỹ năng sẽ giúp cả hai nước duy trì năng lực cạnh tranh trong một khu vực đang thay đổi nhanh chóng.

Quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, khoáng sản thiết yếu và phát triển bền vững. Mối liên kết sâu rộng giữa người dân hai nước, bao gồm mạng lưới cựu du học sinh, sinh viên, các chuyên gia và cộng đồng người Việt tại Australia, tạo nên nền tảng tin cậy và giá trị hơn trong những năm tới.

Australia và Việt Nam có thể cùng nhau đóng góp vào việc xây dựng một khu vực có khả năng chống chịu tốt hơn, thịnh vượng hơn và gắn kết hơn.

Theo ông, Việt Nam cần tập trung vào điều gì để có thể phát huy trọn vẹn tiềm năng của mình?

- Trong những thập niên gần đây, Việt Nam đã đạt được những bước tiến vượt bậc về kinh tế - xã hội và sở hữu tiềm năng to lớn cho sự phát triển trong tương lai. Điều đặc biệt ấn tượng là Việt Nam có thể kết hợp giữa mục tiêu phát triển kinh tế đầy tham vọng và tinh thần lạc quan mạnh mẽ hướng tới tương lai.

Trên hành trình hướng tới các mục tiêu phát triển dài hạn, việc tiếp tục đầu tư vào giáo dục, kỹ năng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ vẫn là yếu tố then chốt. Những quốc gia thành công trong tương lai sẽ là những nước không chỉ đầu tư vào hạ tầng và công nghệ mà còn đầu tư vào con người.

Tài sản lớn nhất của Việt Nam chính là con người. Năng lượng, khát vọng và sự kiên cường của người Việt Nam đã đóng vai trò trung tâm trong những thành công của đất nước cho đến nay. Tôi tin rằng đó cũng sẽ là chìa khóa để Việt Nam phát huy tối đa tiềm năng của mình trong những thập niên tới.

Giao lưu nhân dân là cốt lõi của quan hệ song phương

Nhiều chuyên gia cho rằng một mối quan hệ song phương bền vững phải được xây dựng trên sự thấu hiểu lẫn nhau giữa người dân hai nước. Theo ông, làm thế nào để tiếp tục tăng cường hơn nữa sự gắn kết giữa người dân Việt Nam và Australia?

- Giao lưu nhân dân là cốt lõi của quan hệ Australia - Việt Nam. Mặc dù thương mại, đầu tư và quan hệ hợp tác giữa hai chính phủ rất quan trọng, nhưng chính mối quan hệ giữa các cá nhân, gia đình, sinh viên, nhà nghiên cứu, doanh nhân và các cộng đồng mới là yếu tố tạo nên sức mạnh và khả năng chống chịu của quan hệ đối tác.

Giáo dục là một trong những cách hiệu quả nhất để xây dựng những kết nối này. Việc mở rộng trao đổi sinh viên, hợp tác nghiên cứu và giáo dục xuyên quốc gia tạo cơ hội để người dân hai nước học hỏi lẫn nhau, xây dựng tình hữu nghị bền chặt và hiểu sâu sắc hơn về văn hóa cũng như góc nhìn của nhau.

Mạng lưới cựu du học sinh cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những người từng học tập tại hai quốc gia có thể trở thành các nhà lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực như kinh doanh, quản trị, giáo dục và cộng đồng, từ đó tạo nên những mối liên kết lâu dài giúp củng cố quan hệ song phương theo thời gian.

Khi Việt Nam tiếp tục phát triển và ngày càng giữ vai trò quan trọng trong khu vực, việc đầu tư vào các mối liên kết giữa người dân hai nước sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Những kết nối này giúp xây dựng lòng tin, tạo ra cơ hội hợp tác và bảo đảm quan hệ Australia - Việt Nam tiếp tục bền vững cho các thế hệ tương lai.

Một chuyên gia kinh tế gần đây có nhận định, trong mắt người dân Australia, hình ảnh Việt Nam đã chuyển dịch từ một “cuộc chiến tranh trong quá khứ” sang một “nền kinh tế năng động và điểm đến hấp dẫn”. Từ những quan sát cá nhân, ông nhìn nhận sự chuyển biến này diễn ra như thế nào?

- Tôi cho rằng sự thay đổi này phản ánh thực tế rằng Việt Nam và người dân Việt Nam luôn có tầm nhìn hướng về phía trước và tràn đầy tinh thần lạc quan. Thay vì bị định hình bởi quá khứ, Việt Nam tập trung vào cơ hội, tăng trưởng và tương lai. Chính tư duy đó là động lực quan trọng thúc đẩy nền kinh tế năng động mà chúng ta đang chứng kiến ngày nay.

Đồng thời, nền văn hóa đặc sắc, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và sự thân thiện, hiếu khách của người dân đã khiến Việt Nam trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn đối với du khách từ khắp nơi trên thế giới. Đối với nhiều người Australia, Việt Nam ngày nay không chỉ được biết đến qua lịch sử, mà còn được nhìn nhận là một quốc gia năng động, tự tin và phát triển nhanh chóng.

Câu chuyện thành công của Việt Nam

Ông từng giữ cương vị Phó Đại sứ Australia tại Việt Nam. Sau nhiều năm sinh sống và làm việc tại đây, điều gì ở Việt Nam khiến ông ấn tượng nhất? Việt Nam đã thay đổi như thế nào kể từ khi ông lần đầu đến đây?

- Điều khiến tôi ấn tượng nhất về Việt Nam là tốc độ thay đổi đáng kinh ngạc. Mỗi lần trở lại, tôi đều nhìn thấy những minh chứng rõ ràng cho sự chuyển mình của Việt Nam.

Kể từ lần đầu tiên đến Việt Nam vào năm 2016, tôi đã chứng kiến các thành phố phát triển mạnh mẽ với những tòa nhà cao tầng mới mọc lên, hệ thống đường sắt đô thị được xây dựng, cơ sở hạ tầng được cải thiện và ngày càng có nhiều không gian xanh.

Bên cạnh những thay đổi về diện mạo của Việt Nam, tôi cũng rất ấn tượng với cam kết cải cách của chính phủ và sự cởi mở trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Những chính sách này đã góp phần tạo nên một môi trường kinh doanh năng động và đưa Việt Nam trở thành một trong những câu chuyện thành công về kinh tế nổi bật nhất của khu vực.

Điều khiến quá trình chuyển đổi này trở nên đặc biệt ấn tượng là Việt Nam đã đạt được những thành tựu trong khi vẫn gìn giữ được bản sắc dân tộc, nền văn hóa và tinh thần lạc quan hướng tới tương lai.

Ông có thể chia sẻ một số kỷ niệm đáng nhớ nhất trong quãng thời gian sinh sống và làm việc tại Việt Nam?

- Tôi có rất nhiều kỷ niệm đẹp về khoảng thời gian sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Tôi yêu ẩm thực và văn hóa Việt Nam, đồng thời đã có cơ hội trải nghiệm sự đa dạng và vẻ đẹp của đất nước này trong suốt những năm qua.

Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất của tôi là chuyến đi khám phá cung đường Hà Giang cùng con trai vào đầu năm nay. Được cùng con chia sẻ hành trình ấy và chiêm ngưỡng những cảnh quan hùng vĩ bậc nhất của Việt Nam là một trải nghiệm vô cùng đặc biệt.

Hơn tất cả, điều đọng lại sâu sắc nhất trong tôi là tinh thần lạc quan, kiên cường và ý chí vươn lên của người Việt Nam. Ở bất cứ nơi đâu, bạn cũng có thể cảm nhận được khát vọng mạnh mẽ và niềm tin vào tương lai của người Việt Nam. Theo tôi, chính tư duy tích cực và luôn hướng về phía trước ấy là động lực thực sự đứng sau những thành công nổi bật và sự tăng trưởng bền vững của Việt Nam.

Nếu gửi một thông điệp tới thế hệ trẻ của cả Việt Nam và Australia về tương lai quan hệ song phương, ông sẽ nói điều gì?

- Nếu được gửi một thông điệp tới các bạn trẻ của Việt Nam và Australia, tôi muốn nhấn mạnh rằng tương lai của quan hệ Australia - Việt Nam sẽ được định hình bởi chính thế hệ trẻ. Thanh niên của cả hai nước hiện có nhiều cơ hội hơn bao giờ hết để học tập, làm việc, đổi mới sáng tạo và hợp tác cùng nhau.

Sau cùng, những mối quan hệ đối tác bền vững nhất luôn được xây dựng bởi con người. Thế hệ trẻ của Australia và Việt Nam có cơ hội kiến tạo một mối quan hệ năng động, bền vững và hướng tới việc tạo ra những cơ hội chung cho tương lai.

Xin trân trọng cảm ơn ông!