“Cơn khát” viện trợ Trung Quốc tại lục địa đen

Dân trí Là nơi có nhiều quốc gia nghèo và đang phát triển, chính phủ nhiều nước châu Phi cần tới các khoản vay và viện trợ từ Trung Quốc để đầu tư cho các dự án cơ sở hạ tầng và phát triển đất nước sau thời gian dài khó khăn.


Chủ tịch Tập Cận Bình (giữa) chụp ảnh cùng các nhà lãnh đạo châu Phi tại Diễn đàn hợp tác Trung Quốc - châu Phi ở Bắc Kinh ngày 3/9 (Ảnh: Reuters)

Chủ tịch Tập Cận Bình (giữa) chụp ảnh cùng các nhà lãnh đạo châu Phi tại Diễn đàn hợp tác Trung Quốc - châu Phi ở Bắc Kinh ngày 3/9 (Ảnh: Reuters)

Nếu được hoàn thành theo kế hoạch ban đầu, một sân bay quốc tế mới tại Sierra Leone sẽ trở thành trung tâm hiện đại chào đón du khách quốc tế và là biểu tượng cho thấy, sau cuộc nội chiến tàn phá đất nước và dịch bệnh Ebola hoành hành, Sierra Leone cuối cùng cũng mở cửa chào đón các cơ hội đầu tư kinh doanh.

Tuy nhiên vào tháng trước, chính phủ Sierra Leone cho rằng kinh phí hàng triệu USD xây dựng sân bay mới là quá lớn. Do vậy, quốc gia châu Phi này quyết định dừng phương án vay Trung Quốc hơn 300 triệu USD để xây sân bay vì lo ngại không có khả năng trả nợ.

Giới phân tích đã dành nhiều lời khen cho Tổng thống Julius Maada Bio vì hành động “hãm phanh” kịp thời trước khi đẩy Sierra Leone, một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, vào cảnh nợ nần nghiêm trọng. Nhiều người cho rằng Sierra Leone đã rút kinh nghiệm từ những bài học “xương máu” của các quốc gia khác khi vướng vào những khoản nợ khổng lồ với Bắc Kinh.

Nhưng chỉ vài ngày sau khi thông báo dừng dự án xây sân bay mới, Tổng thống Bio đã xuất hiện trên kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc và tuyên bố ông chưa hề “rời xa” Trung Quốc. Trên thực tế, ông đang trông cậy vào Trung Quốc để nhờ nước này hỗ trợ cho dự án xây cầu trị giá hơn 1 tỷ USD, đồng thời để ngỏ khả năng tái đàm phán với Bắc Kinh về khoản vay 300 triệu USD xây sân bay.

“Chúng tôi là một nước đang phát triển. Và chúng tôi trông chờ vào những nước có thể giúp chúng tôi phát triển”, ông Bio nhấn mạnh.

Trên truyền hình, ôn Bio giải thích rằng ông chỉ quan ngại về một số điều khoản của thỏa thuận xây dựng sân bay mới và việc ông thông báo tạm dừng dự án này không có nghĩa là dừng hợp tác với Trung Quốc. Thay vào đó, ông vẫn ca ngợi một trung tâm y tế của Trung Quốc cũng như các khoản viện trợ mà Bắc Kinh trao cho Sierra Leone - một trong những nước có quặng sắt lớn nhất thế giới.


Chủ tịch Tập Cận Bình đón Tổng thống Julius Maada Bio tại Bắc Kinh hồi tháng 8. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Chủ tịch Tập Cận Bình đón Tổng thống Julius Maada Bio tại Bắc Kinh hồi tháng 8. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Trên khắp khu vực châu Phi hạ Sahara, chính phủ các nước như Sierra Leone đang chọn cách “phớt lờ” bài học của nhiều quốc gia đang phát triển, những nước chìm trong khó khăn về kinh tế sau khi trở thành con nợ của Trung Quốc.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo 45% số quốc gia tại khu vực này đang tiến gần tới nguy cơ khủng hoảng nợ. Tuy vậy, nhiều nước vẫn đang tìm kiếm các khoản vay từ Bắc Kinh để xây dựng sân bay, đường cao tốc, tàu hỏa, đập và các dự án điện.

Kenya đang vay tiền Trung Quốc nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trong khu vực, đồng thời phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu hàng hóa sản xuất từ Bắc Kinh, dẫn tới tình trạng mất cân bằng thương mại trong quan hệ song phương. Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta từng phàn nàn tại một hội nghị tổ chức ở Thượng Hải rằng kim ngạch thương mại giữa Kenya và Trung Quốc đã tăng gấp 8 lần trong vòng 10 năm qua và hoạt động thương mại đang nghiêng hẳn về phía Bắc Kinh.

IMF cũng cảnh báo Djibouti, nơi Trung Quốc đặt một căn cứ quân sự lớn và từng tổ chức các cuộc tập trận bắn đạn thật, về những nguy cơ có thể xảy ra từ khoản nợ ngày càng tăng của nước này, trong đó chủ yếu là với ngân hàng Xuất nhập khẩu của chính phủ Trung Quốc. Tuy vậy, Djibouti cũng chưa có dấu hiệu cho thấy sẽ hạn chế việc vay tiền Trung Quốc để phát triển các dự án và cũng không chắc rằng liệu các dự án này có thu lại đủ lợi nhuận để thanh toán các khoản nợ cho Bắc Kinh hay không.

Tại Nigeria, các dự án của Trung Quốc đã kéo theo hàng loạt cáo buộc về tham nhũng, những quyết sách sai lầm và trong một số trường hợp là những công trình chất lượng kém. Tuy vậy, quốc gia châu Phi này vẫn cần tới Trung Quốc để xây dựng đường sắt ven biển và rất nhiều các dự án khác.

“Những khoản nợ của Trung Quốc đã trở thành chất kích thích cho các nguồn vốn phát triển cơ sở hạ tầng: khả năng gây nghiện cao, luôn có sẵn và ẩn chứa những tác động tiêu cực dài hạn”, Grant T. Harris, giám đốc phụ trách châu Phi tại Nhà Trắng dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, nhận định.

Tình trạng hàng hóa giá rẻ do Trung Quốc sản xuất đổ bộ vào thị trường châu Phi khiến nhiều công ty tại khu vực này không đủ khả năng cạnh tranh, từ đó càng khiến cho các nước châu Phi gặp nhiều khó khăn trong việc nâng nguồn dự trữ tiền mặt, chủ yếu là đồng USD, để thanh toán cho các khoản vay từ Trung Quốc.

Trung Quốc cũng nhắm mục tiêu cho vay tới các nước giàu tài nguyên như dầu khí, bô xít, sắt và các kim loại khác. Do vậy, nếu một quốc gia đang phát triển giàu tài nguyên gặp khó khăn trong việc thanh toán các khoản vay cho Trung Quốc, họ có thể trả bằng chính tài nguyên của nước mình. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đạt được mục đích chính trị khi lấy các khoản vay làm điều kiện để thuyết phục các nước ủng hộ chính quyền Bắc Kinh, thay vì Đài Loan.

"Cơn khát" của châu Phi


Người dân Djibouti cầm cờ Trung Quốc tại lễ khai trương dự án nhà ở hồi tháng 7 (Ảnh: Getty)

Người dân Djibouti cầm cờ Trung Quốc tại lễ khai trương dự án nhà ở hồi tháng 7 (Ảnh: Getty)

Tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác châu Phi - Trung Quốc ở Bắc Kinh gần đây, Trung Quốc thông báo đã thiết lập quỹ 60 tỷ USD để hỗ trợ các dự án cơ sở hạ tầng của châu Phi nhằm tăng cường mối liên kết với châu lục này.

Trung Quốc đang tăng cường mối quan hệ tại những khu vực mới trên lục địa đen, đặc biệt ở phía Tây Phi. Trung Quốc đã đưa nhiều quốc gia Tây Phi vào danh sách các nước nhận viện trợ từ Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh.

Một trong những nước mới tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường là Senegal. Tại lễ cắt băng khánh thành ở thủ đô của Senegal trong chuyến thăm vào mùa hè năm nay, Chủ tịch Tập Cận Bình đã trao chìa khóa của sân vận động mới do Trung Quốc xây dựng cho tổng thống Senegal. Ngoài ra, các khoản vay từ Trung Quốc cũng giúp xây dựng một tuyến đường cao tốc tại thành phố Touba và một phần khu công nghiệp.

“Đối với châu Phi, đây không phải là điều gì xấu xa. Họ cần cơ sở hạ tầng. Họ không thể chờ viện trợ từ phương Tây. Họ cần viện trợ nhanh chóng và chính phủ Trung Quốc đã đáp ứng được yêu cầu đó”, Anna Rosenberg, Giám đốc phụ trách khu vực châu Phi hạ Sahara tại hãng tư vấn thị trường mới nổi Frontier Strategy Group, nhận định.

Với những quốc gia như Sierra Leone, nơi đang khao khát bỏ lại phía sau những năm tháng bất ổn chính trị, sức hút từ các khoản vay của Trung Quốc rất khó kháng cự. Với hơn một nửa dân số vẫn đang sống dưới mức nghèo và nền kinh tế vật lộn để có thể quay về bằng với thời điểm trước khi đại dịch Ebola bùng phát, Sierra Leone không còn nhiều lựa chọn, ngoài việc bắt tay với Trung Quốc.

Nhiều nhà phân tích và chuyên gia, trong đó có cựu Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde, đều đã cảnh báo các nước về việc gánh quá nhiều khoản nợ của Trung Quốc. Trong bài phát biểu tại hội nghị cấp cao Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) trong tháng này, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence chỉ trích Trung Quốc sử dụng “ngoại giao nợ” để mở rộng ảnh hưởng toàn cầu. Tuy vậy, các quan chức Trung Quốc nhiều lần phủ nhận cáo buộc rằng, các khoản vay của nước này nhằm tạo ra bẫy nợ cho các nước châu Phi.

Trung Quốc hứa sẽ xóa nợ cho một số nước châu Phi nghèo nhất. Tuy nhiên, hiện chưa rõ nước nào được hưởng quyền lợi này và cam kết của Bắc Kinh sẽ chỉ áp dụng với các khoản vay không lãi suất.

Các nhà phân tích cho rằng chính phủ các nước châu Phi cần tỉnh táo hơn trong việc đàm phán các khoản vay với Trung Quốc, thương lượng với Bắc Kinh về tỷ lệ lãi suất cũng như bổ sung thêm các điều khoản yêu cầu Trung Quốc tuyển dụng các lao động địa phương, thay vì sử dụng lao động Trung Quốc.

Thành Đạt

Theo New York Times

Tag : Trung Quốc
MỚI NHẤT
Chuyên gia “phơi bày” chiến lược sao chép công nghệ của không quân Trung Quốc
Chuyên gia “phơi bày” chiến lược sao chép công nghệ của không quân Trung Quốc

(Dân trí) - Nhà quan sát quân sự Scott Harold nhận định rằng không quân Trung Quốc đang có tham vọng cạnh tranh và thậm chí đánh bại không quân Mỹ. Họ đang áp dụng rất nhiều chiến lược bao gồm việc sao chép công nghệ của nước khác.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 06:09

Nga muốn lên mặt trăng kiểm tra "dấu chân" của người Mỹ
Nga muốn lên mặt trăng kiểm tra "dấu chân" của người Mỹ

(Dân trí) - Một quan chức cơ quan vũ trụ Nga nói đùa rằng Moscow sẽ xác minh thông tin liệu Mỹ đã từng đặt chân lên mặt Trăng hay chưa, nhấn mạnh rằng cho tới nay chưa có một quốc gia nào đủ khả năng tự thực hiện thành công một chương trình về mặt trăng.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 02:30

Đôi giày cũ rách gây chú ý của nữ nghị sĩ trẻ nhất lịch sử Mỹ
Đôi giày cũ rách gây chú ý của nữ nghị sĩ trẻ nhất lịch sử Mỹ

(Dân trí) - Đôi giày cũ, rách được sử dụng trong chiến dịch vận động tranh cử của cô Alexandria Ocasio-Cortez, người phụ nữ trẻ nhất trong lịch sử trúng cử vào Quốc hội Mỹ ở tuổi 29, đã trở thành chủ đề bàn luận trong truyền thông và dư luận Mỹ sau chiến thắng lịch sử của Cortez.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 02:23

Chân dung người phụ nữ da màu được in trên đồng 10 đôla Canada mới
Chân dung người phụ nữ da màu được in trên đồng 10 đôla Canada mới

Trong tuần này, hơn 53 năm sau khi qua đời, Viola Desmond đã trở thành người da màu đầu tiên và là người phụ nữ đầu tiên không có xuất thân từ Hoàng gia xuất hiện trên đồng 10 đôla của Ngân hàng Canada. Hình ảnh của bà Viola Desmond đã thay thế Sir John A. Macdonald, Thủ tướng đầu tiên của Canada, cũng là khuôn mặt xuất hiện trên đồng tiền đầu tiên được in dọc ở nước này. Vậy người phụ nữ đó là ai?

Chủ nhật, 25/11/2018 - 10:03

Cận cảnh “rồng lửa” S-300 lên nòng hỏa lực tiêu diệt mục tiêu
Cận cảnh “rồng lửa” S-300 lên nòng hỏa lực tiêu diệt mục tiêu

(Dân trí) - Một kênh truyền hình Nga vừa công bố đoạn video ghi lại bài diễn tập tiêu diệt mục tiêu trên không của hệ thống phòng thủ S-300 do Moscow chế tạo và sản xuất.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 09:14

Mỹ-Trung “tranh hùng”, các nước khác sẽ chọn đứng về phía ai?
Mỹ-Trung “tranh hùng”, các nước khác sẽ chọn đứng về phía ai?

Khi Mỹ và Trung Quốc tiếp tục cạnh tranh nhau gay gắt, các nước khác sẽ phải đứng trước lựa chọn khó khăn để quyết định đứng về bên nào.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 08:20

Nga nói Mỹ coi IS như “đồng minh” nhằm lật đổ chính quyền Syria
Nga nói Mỹ coi IS như “đồng minh” nhằm lật đổ chính quyền Syria

(Dân trí) - Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói rằng mục tiêu chính của Mỹ là lật đổ chính quyền Syria chứ không phải đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS)..

Chủ nhật, 25/11/2018 - 07:47

“Sóng ngầm” tại Hong Kong vì cầu vượt biển dài nhất thế giới nối liền Trung Quốc
“Sóng ngầm” tại Hong Kong vì cầu vượt biển dài nhất thế giới nối liền Trung Quốc

(Dân trí) - Sau khi Bắc Kinh khánh thành cây cầu vượt biển dài nhất thế giới nối liền đại lục với Hong Kong và Ma Cao, nhiều người dân xứ Cảng Thơm dường như cảm thấy bất mãn khi cuộc sống yên bình của họ bị xáo trộn do sự xuất hiện ngày càng nhiều của người Trung Quốc.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 07:02

Cuộc tập trận suýt làm tan nát thế giới
Cuộc tập trận suýt làm tan nát thế giới

35 năm trước, một cuộc tập trận suýt châm ngòi Thế chiến III. BBC Future mới đây trích dẫn một số thông tin tuyệt mật giải mã điều đã xảy ra.

Chủ nhật, 25/11/2018 - 06:19

Quan tham Trung Quốc treo thưởng 70 triệu USD tìm đối tác “rửa tiền bẩn”
Quan tham Trung Quốc treo thưởng 70 triệu USD tìm đối tác “rửa tiền bẩn”

(Dân trí) - Dù hứa hẹn sẽ chia chác tới 50% số tiền tham nhũng lên tới 144 triệu USD, nhưng một cựu quan chức cấp cao ở Quảng Đông, Trung Quốc vẫn không thể tìm được đối tác sẽ giúp người này chuyển được khoản tiền “bẩn” ra ngoài đại lục

Chủ nhật, 25/11/2018 - 06:11

Mỹ cảnh báo vụ rơi máy bay Nga có thể lặp lại nếu Syria nhận S-300
Mỹ cảnh báo vụ rơi máy bay Nga có thể lặp lại nếu Syria nhận S-300

(Dân trí) - Quan chức Mỹ cho rằng việc Nga chuyển hệ thống phòng không S-300 cho Syria có thể làm gia tăng nguy cơ lặp lại vụ bắn nhầm máy bay trinh sát Nga khiến 15 người thiệt mạng hồi tháng 9.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 06:08

Đủ trò "khủng bố thực phẩm"
Đủ trò "khủng bố thực phẩm"

Thủ tướng Úc và giáo sư an ninh lương thực một trường đại học ở Anh gọi những vụ việc như nhét kim khâu vào dâu tây là "khủng bố thực phẩm"

Thứ bảy, 24/11/2018 - 04:11

ĐÁNG QUAN TÂM
S-300 đến Syria, không quân Israel bất lực nhìn Iran hành động
S-300 đến Syria, không quân Israel bất lực nhìn Iran hành động

S-300 đến Syria, Iran/Hezbollah đang tranh thủ thời cơ không quân Israel nằm im để xây dựng các lực lượng dân quân mới ở Nam Syria áp sát miền bắc Israel.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 10:33

Khách mời ví bà Hillary Clinton với “mụn rộp”, kênh truyền hình Mỹ đăng đàn xin lỗi
Khách mời ví bà Hillary Clinton với “mụn rộp”, kênh truyền hình Mỹ đăng đàn xin lỗi

(Dân trí) - Một kênh truyền hình lớn của Mỹ đã phải công khai xin lỗi sau khi một khách mời trong một chương trình đã ví cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton với “mụn rộp” ngay trên sóng trực tiếp.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 10:20

Samsung xin lỗi, bồi thường công nhân bị ung thư
Samsung xin lỗi, bồi thường công nhân bị ung thư

Hãng Samsung Electronics (Hàn Quốc) hôm 23-11 lên tiếng xin lỗi và cam kết bồi thường các công nhân phát bệnh ung thư sau khi làm việc tại các nhà máy bán dẫn của hãng trước năm 2018.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 09:59

Biện pháp chống do thám của tàu sân bay Mỹ cập cảng Hong Kong
Biện pháp chống do thám của tàu sân bay Mỹ cập cảng Hong Kong

(Dân trí) - Tàu sân bay Mỹ được cho là đã bí mật thực hiện các biện pháp chống do thám đối với Trung Quốc khi cập cảng Hong Kong trong tuần này.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 09:10

Hạ viện Mỹ điều tra mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và Ả rập Xê út
Hạ viện Mỹ điều tra mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và Ả rập Xê út

(Dân trí) - Các nghị sĩ Dân chủ thuộc ủy ban tình báo Hạ viện Mỹ sẽ điều tra các phản ứng của Tổng thống Donald Trump về vụ sát hại nhà báo bất đồng chính kiến Ả rập Xê út Jamal Khashoggi, đào sâu vào mối quan hệ giữa Mỹ và Ả rập Xê út.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 08:46

Tính toán chiến lược của Thổ Nhĩ Kỳ khi muốn cả S-400 của Nga và Patriot của Mỹ
Tính toán chiến lược của Thổ Nhĩ Kỳ khi muốn cả S-400 của Nga và Patriot của Mỹ

(Dân trí) - Thổ Nhĩ Kỳ cho biết họ muốn mua hệ thống phòng không Patriot của Mỹ sau khi đã ký thỏa thuận mua S-400 của Nga, động thái mà giới chuyên gia đánh giá là nghệ thuật thương lượng chiến lược của Ankara.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 08:25

Trung Quốc ngăn phóng viên Philippines tới gần bãi cạn tranh chấp trên Biển Đông
Trung Quốc ngăn phóng viên Philippines tới gần bãi cạn tranh chấp trên Biển Đông

(Dân trí) - Lực lượng tuần duyên Trung Quốc đã lớn tiếng không cho phép một đoàn phóng viên của truyền hình Philippines tác nghiệp tại bãi cạn Scarborough - khu vực tranh chấp giữa hai nước trên Biển Đông.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 07:58

Hạm đội Thái Bình Dương Nga tập trận trên Biển Đông
Hạm đội Thái Bình Dương Nga tập trận trên Biển Đông

(Dân trí) - Một nhóm tàu thuộc Hạm đội Thái Bình Dương Nga đã tiến hành tập trận với các tàu chiến Brunei trên Biển Đông, hãng thông tấn Nga đưa tin ngày 23/11.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 07:12

“Chuyện lạ” về bức tranh và quốc kỳ khi ông Tập Cận Bình thăm Philippines
“Chuyện lạ” về bức tranh và quốc kỳ khi ông Tập Cận Bình thăm Philippines

(Dân trí) - Sự xuất hiện của một bức tranh cổ và vị trí quốc kỳ khác thường đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trong chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Philippines tuần này.

Thứ bảy, 24/11/2018 - 12:01

Hé lộ khoảnh khắc cuối cùng của máy bay Lion Air chở 189 người rơi xuống biển
Hé lộ khoảnh khắc cuối cùng của máy bay Lion Air chở 189 người rơi xuống biển

(Dân trí) - Cơ trưởng máy bay Boeing 737 Max 8 mang số hiệu chuyến bay JT610 của hãng hàng không Lion Air (Indonesia) đã cố gắng giữ chiếc máy bay không rơi ngay cả khi nó bắt đầu khựng lại và chúc mũi xuống, một quan chức hàng không Indonesia cho biết.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 10:00

Thế giới phát cuồng với cơn sốt mua sắm ngày “Thứ 6 đen tối”
Thế giới phát cuồng với cơn sốt mua sắm ngày “Thứ 6 đen tối”

(Dân trí) - “Thứ 6 đen tối” (Black Friday) thường được biết là một trong những ngày lễ mua sắm quy mô lớn và sôi động nhất tại Mỹ. Tuy nhiên, những năm gần đây cơn sốt giảm giá và mua hàng này đã lan tỏa trở thành hiện tượng toàn thế giới.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 09:20

Sếp nhấn mặt nhân viên vào nồi lẩu đang sôi
Sếp nhấn mặt nhân viên vào nồi lẩu đang sôi

Đoạn clip giám đốc của một công ty Nhật Bản nhấn mặt nhân viên vào nồi lẩu đang sôi khiến cư dân mạng nước này phẫn nộ.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 09:14