Cơn “ác mộng” Trung Đông của Tổng thống Mỹ Bush

Bài diễn văn của Tổng thống Mỹ nêu rõ: “Sự căm thù của một số người đã truyền sang những người khác. Các lực lượng cực đoan và khủng bố luôn tìm cách giết chết sự tiến bộ và các nỗ lực hòa bình bằng cách sát hại những người dân vô tội, phủ bóng tối lên toàn khu vực. Vì sự tiến bộ của nhân loại, chúng ta cần phải làm nhiều việc để thay đổi Trung Đông”.

“Quan điểm” của Tổng thống Bash khi đó chính là quan điểm của hai nhà nước Israel và Palestine, chung sống cạnh nhau trong an ninh và hoà bình. “Giấy đi đường” cho lộ trình hòa hình Trung Đông bao hàm rất nhiều điều kiện tiên quyết, trong đó có sự ra đi của ông Yasser Arafat, gương mặt đại diện cho sự nghiệp chính nghĩa của nhân dân Palestine, tiến hành các cuộc bầu cử địa phương ở Dải Gaza và Bờ Tây. Quyền lực sẽ thuộc về những người Palestine được cho là theo đường lối trung dung và không thỏa hiệp với chủ nghĩa khủng bố.

5 năm sau, thế giới chứng kiến “quan điểm” của ông Bush thất bại tại dải Gaza, nơi mà phong trào Hamas có thể thành lập một tiểu nhà nước Hồi giáo theo mô hình của Iran, nước Cộng hòa Hồi giáo luôn nằm trong nguy cơ bị “quân đội Mỹ kết thúc bằng các vụ ném bom”.

Thật không đúng lúc khi nhớ lại rằng, người ta từng chê trách Tổng thống Bush cha không đưa ra được quan điểm về Trung Đông khi đương nhiệm. Giờ đây bất hạnh thay, “quan điểm” của Tổng thống Bush con đang dần biến thành ác mộng tại dải Gaza. Sau chiến thắng của Phong trào Hồi giáo Hamas trong cuộc bầu cử quốc hội diễn ra tháng 1/2006, Mỹ và các đồng minh đã tẩy chay phong trào này, coi đây là chi nhánh của một tổ chức khủng bố. Tuần qua chứng kiến mức độ leo thang tàn khốc của cuộc chiến huynh đệ tương tàn giữa Hamas và Fatah.

Trong khi chờ đợi một trật tự mới được thiết lập tại Gaza, chính quyền Mỹ sẽ vẫn tiếp tục tẩy chay Hamas, bỏ mặc 1,5 triệu người Palestine chìm trong đói nghèo. Cựu đại sứ Mỹ tại Israel, ông Martin Indyk đã đặt tên cho dải đất bé nhỏ này là “Hamastan” và không ai khác, chính ông cũng là người đã đưa ra từ “Fatahtine” khi nói về Bờ tây sông Jordan, vùng lãnh thổ nằm dưới quyền kiểm soát của Tổng thống Mahmoud Abbas.

Thất bại mà vẫn không nản, Mỹ đã hứa sẽ hậu thuẫn đầy đủ cho chính phủ đang lâm vào khủng hoảng do ông Abbas thành lập. Israel cũng sẽ được mời tham gia củng cố các vị trí của ông Abbas tại Bờ Tây. Tất cả nhằm dạy cho Hamas một bài học và tạo cơ hội cho Fatah giành thắng lợi trong cuộc bầu cử sắp tới tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Theo tờ New York Times, các sách lược được đưa ra dựa trên chiến lược mà các nhà ngoại giao và chuyên gia về Trung Đông gọi là: “West Bank first” ( Ưu tiên Bờ Tây ). Đó cũng là chủ đề được đề cập đến trong các cuộc thảo luận giữa Thủ tướng Israel Ehud Olmert và Tổng thống Mỹ.

Ông Bush từng muốn vẽ lại bản độ chính trị của vùng bằng cách xâm lược Iraq, nhưng tương lai của đất nước này sẽ đi về đâu sau khi quân đội Mỹ rút khỏi đây. Ralph Peters, cựu nhân viên tình báo và thành viên nhóm chuyên gia của "Project for the New American Century" (Kế hoạch Kỷ nguyên mới của nước Mỹ) bình luận: “Hãy nhìn vào những gì đang diễn ra tại Dải Gaza và tưởng tượng tình hình sẽ còn tồi tệ hơn nghìn lần như thế”. Ralph Peters là người ủng hộ nhiệt tình cuộc chiến tại Iraq.

Trong một thời gian, những người theo đường lối bảo thủ hiện đại trong chính quyền của Tổng thống Bush từng ăn mừng “mùa xuân Ảrập” năm 2005. Ngày 30/1, đại đa số người dân Iraq tham gia bầu cử Quốc hội chính thức nhiệm kỳ 4 năm, người dân Libăng xuống đường đòi thoát khỏi vòng ảnh hưởng của Syrie sau vụ sát hại cựu thủ tướng Rafic Hariri và Ai Cập tuyên bố cải cách bầu cử.

Nhưng “mùa xuân Arập” kéo dài không lâu, nhóm tân bảo thủ cất bài diễn văn mừng chiến thắng nhưng chưa mất quyết tâm. Để cứu vãn “quan điểm” của Tổng thống Bush, họ đưa ra đề xuất tấn công Iran mà theo họ chính là nguồn gốc reo rắc mọi xấu xa đã và đang diễn ra ở Trung Đông. Phó tổng thống Dick Cheney đứng đầu nhóm tân bảo thủ trong Nhà Trắng đang tìm cách phá hủy mọi nỗ lực ngoại giao của ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice.

Ngày 16/6, cuộc tranh cãi giữa ông Cheney và bà Rice đã trở thành chủ đề phóng sự trên trang nhất tờ New York Times. Trong đó, ông David Wurmser, cố vấn của Phó tổng thống Mỹ tiết lộ mùa xuân 2008 là thời điểm của một quyết định quan trọng liên quan đến Iran. Chắc chắn người đưa ra quyết định đó không ai khác chính là Tổng thống Bush.

Trong khi soạn thảo “khúc biến tấu xuân 2008”, ông Bush sẽ phải giải quyết đồng thời các cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, Iraq, Dải Gaza và Libăng. Ngày 17/6, ngày của các ông bố (Fathers’Day) năm nay, thực sự là một cơ hội tốt để Tổng thống Mỹ Bush tham vấn ý kiến cha mình.

Ngọc Nhàn

Tổng hợp