Những vết thương sau lũ quét ở Mường Than

Chiều 7/8, đoàn công tác báo Dân trí cùng các bác sĩ Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đến xã Mường Than, mang theo thuốc và thiết bị y tế để thăm khám, chăm sóc sức khỏe cho người dân sau lũ.

Từ đầu giờ chiều, khi cái nóng trên những mái tôn chưa hạ nhiệt, sân điểm trường Đội 11 Trường Tiểu học Phúc Than đã rộn tiếng bước chân. Bà con cầm phiếu khám, xếp hàng chờ đến lượt. Trong số đó có những người vừa mất đi người thân, nhà cửa, bỗng chốc rơi vào cảnh tay trắng sau lũ.

Cuộc chạy đua với dòng nước dữ

Chị Lường Thị Mai (SN 1984) cùng con gái Lìm Thị Diệu Ánh (SN 2008) có mặt tại địa điểm tổ chức khám sức khỏe từ sớm. Trong khi chờ đến lượt khám, chị Mai kể lại buổi sáng kinh hoàng:

“Hôm đó mưa tầm tã, bầu trời tối đen như mực. Tôi nghe những tiếng bùm, bùm rất lớn từ phía thác vọng xuống. Ban đầu, ai cũng nghĩ chỉ là núi đá sạt vì mưa lớn, không ai ngờ đó là lũ quét. Khoảng 7h30, khi chồng tôi vừa định mở cửa kiểm tra thì dòng nước cùng bùn đất bất ngờ ập thẳng vào nhà. Mọi thứ diễn ra quá nhanh. Chỉ trong ít phút, nước đã dâng ngang người”.

Không còn đường thoát, cả gia đình chị Mai bám vào cầu thang chạy lên tầng hai rồi trèo sang mái nhà người hàng xóm phía sau. Khi tưởng đã thoát nạn, mái nhà đã mục sau nhiều ngày mưa bất ngờ sập xuống, khiến Diệu Ánh rơi từ tầng 2 xuống đất.

“Tôi như chết lặng, nghĩ con mình không còn nữa…”, người mẹ nghẹn lời.

May mắn, 1 người hàng xóm đã lao đến ứng cứu rồi đưa cả gia đình đến nơi an toàn.

Sau trận lũ, Diệu Ánh được đưa đi khám và chẩn đoán chấn thương cột sống. Gần 1 tháng trôi qua, vết thương vẫn chưa lành. Mỗi khi ngồi học quá nửa giờ hoặc vận động mạnh, lưng Ánh lại đau nhức.

“Em chỉ ngồi được khoảng 30 phút là lưng bắt đầu đau. Có hôm đau quá, em phải đi lại một lúc rồi mới học tiếp được”, Diệu Ánh cho biết.

Ngồi lặng lẽ chờ đến lượt khám, bà Triệu Thị Lưu (SN 1973) vẫn chưa thể nguôi ngoai nỗi đau mất đứa cháu ngoại mà bà chăm sóc từ nhỏ. Mỗi khi nhắc đến cháu B.T.L. (SN 2016), đôi mắt người bà lại đỏ hoe.

Bà Lưu kể, sáng 17/7, mưa lớn kéo dài nhiều giờ. Lo ruộng nương bị ảnh hưởng, vợ chồng bà quyết định ra đồng kiểm tra.

“Lúc đó khoảng 8 giờ sáng, trời mưa rất to. Đến nơi, chúng tôi thấy cả quả đồi cứ sạt xuống từng mảng, đất đá đổ xuống vùi lấp hết ruộng nương. Hai vợ chồng hoảng quá nên quay về nhà xem tình hình cháu thế nào, vì lúc đó ở nhà chỉ có mình cháu gái”, bà nhớ lại.

Thế nhưng khi trở về, trước mắt hai ông bà không còn là ngôi nhà quen thuộc mà chỉ còn khoảng đất ngổn ngang bùn đá.

“Tất cả mất hết rồi, nhà cửa không còn, chẳng còn lại thứ gì”, bà Lưu nghẹn ngào.

Trước khi lũ ập đến, bé L. vừa mua một chiếc bánh ở quán gần nhà trở về. Cùng lúc đó, nước lũ bất ngờ đổ xuống từ cả phía trước lẫn phía sau ngôi nhà.

“Tôi vẫn nhớ trước khi tôi ra khỏi nhà, cháu vừa mua cái bánh mà chưa kịp ăn thì lũ đã cuốn đi. Tôi chạy về nhưng không kịp nữa…”, người bà nghẹn giọng.

Do nước chảy quá xiết, gia đình không thể tiếp cận hiện trường ngay trong ngày. Hai ông bà chỉ biết đứng nhìn dòng nước cuồn cuộn chảy qua trong bất lực. Đến sáng hôm sau, khi nước rút bớt, lực lượng công an cùng người dân mới bắt đầu tổ chức tìm kiếm.

“Phải đến hôm sau mới tìm thấy cháu ở khu vực bể nước”, bà Lưu nói, đôi mắt đỏ hoe.

Mất đi đứa cháu ngoại là cú sốc quá lớn đối với 2 ông bà. Cháu L. sống cùng ông bà từ nhỏ nên rất gắn bó. Khi ở nhà hay đi chợ, đi làm, bà cháu đều quấn quýt bên nhau.

Không chỉ cướp đi đứa cháu yêu quý, dòng lũ còn cuốn mất căn nhà cùng toàn bộ ruộng nương của gia đình bà Lưu.

Năm ngày đi tìm mẹ giữa dòng lũ dữ

Ở một góc sân trường, chị Cúc (con gái bà Nguyễn Thị Mai - người tử vong trong lũ) vẫn chưa nguôi ngoai nỗi đau sau gần 1 tháng mất mẹ.

Theo lời chị Cúc, tối 17/7, khi đang ở nhà, chị và em gái không hề biết bản Chít đang oằn mình trong dòng lũ dữ. Đến khi thấy một đoạn phát trực tiếp trên mạng xã hội, 2 chị em mới bàng hoàng.

“Hôm đó, em gái tôi mở điện thoại thì thấy một người bạn đang phát trực tiếp cảnh lũ ngay gần nhà mẹ. Lúc đầu tôi còn không tin, bảo làm gì có lũ lớn như vậy. Nhưng khi nhìn vào màn hình điện thoại, tôi rụng rời chân tay. Hai chị em lập tức lao đi xem tình hình của mẹ”, chị Cúc nhớ lại.

Con đường về Mường Than hôm ấy trở thành hành trình mà chị Cúc không bao giờ quên. Bùn đất phủ kín mặt đường, nước ngập nhiều đoạn đến ngang người. Hai chị em phải bỏ lại xe máy, lội bộ hơn 1 tiếng đồng hồ mới đến được khu vực hồ Long Thăng. Khi ấy là 22h30.

“Thời điểm đó, nước lũ vẫn còn rất lớn, mọi người không cho chúng tôi xuống phía dưới mà phải đứng lại nghe ngóng tình hình. Tin tức rất hỗn loạn, có người bảo mẹ tôi được cứu rồi, người lại nói mẹ mất tích. Hy vọng của hai chị em tắt dần khi em gái gọi điện cho trưởng bản. Ông nói: "Bà Mai mất tích thật rồi, không còn tin gì nữa đâu". Nghe xong, chúng tôi gần như không còn chút sức lực nào”, chị Cúc kể.

Sau này, qua lời kể của một người hàng xóm, chị mới biết mọi việc diễn ra chỉ trong tích tắc. “Bà Ná ở cùng mẹ tôi kể, lúc thấy lũ về đã gọi lớn: "Chị Mai ơi, chạy đi!". Nhưng đúng lúc ấy, dòng nước đổ về quá mạnh và cuốn mẹ đi”.

Suốt nhiều ngày sau đó, 2 chị em chị Cúc cùng người thân cùng lực lượng chức năng đi tìm mẹ. Đến ngày thứ 5, gia đình nhận được tin báo có một thi thể được phát hiện tại khu vực hồ thủy điện Mường Mít, cách nhà khoảng 30km.

"Khi nghe mọi người nói trên người nạn nhân có đeo một sợi dây chuyền giống hệt sợi mẹ tôi vẫn đeo, tôi linh cảm đó chính là mẹ nên giục em gái vào xác minh. Cuối cùng... đúng là mẹ”, chị Cúc nói rồi đưa tay gạt nước mắt.

 Đến nay, đã gần 1 tháng trôi qua, nhưng mỗi khi nhớ lại, chị Cúc vẫn không thể tin mẹ đã vĩnh viễn rời xa chị em mình theo cách đau lòng như vậy.

“Ôm chặt lấy mẹ, nhắm mắt lại…!”

Trong dòng người đến khám sức khỏe, chị Lò Thị Xôm (SN 1999) với vóc dáng nhỏ bé lọt thỏm giữa đám đông. Trên vai chị là chiếc cặp của đứa con 5 tuổi, bởi trong nhà không còn chiếc túi nào để đựng đồ dùng cá nhân.

Chị Xôm vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại buổi sáng định mệnh cuốn trôi toàn bộ căn nhà cùng tài sản gia đình bao năm gây dựng. Điều ám ảnh chị nhất không phải ngôi nhà bị dòng nước cuốn đi, mà là khoảnh khắc một mình ôm 2 con chạy giữa biển nước, trong khi chồng cũng đang chới với theo dòng lũ cách đó vài km.

“Lúc lũ đến, chỉ còn 3 mẹ con trong nhà. Tôi ôm 2 đứa con chạy, chỉ nghĩ có lẽ ba mẹ con sẽ chết hôm nay. Tôi không nghĩ mình có thể thoát khỏi cơn lũ ấy”, chị kể.

Dòng nước cuồn cuộn đổ về, tiếng mưa cùng tiếng đất đá va đập át đi mọi âm thanh xung quanh. Trong vòng tay mẹ, 2 đứa trẻ còn quá nhỏ để hiểu chuyện gì đang xảy ra. Sợ các con nhìn thấy những cảnh tượng kinh hoàng, chị Xôm bảo các con nhắm mắt lại. Đứa con gần 5 tuổi ngây thơ tròn xoe mắt hỏi: “Mẹ ơi, con có buồn ngủ đâu?”.

"Khi ấy, tôi nhớ tới cảnh tượng những người dân đã mất trong đợt lũ làng Nủ mấy năm trước. Tôi chỉ sợ khi người ta tìm thấy thì xác ba mẹ con không còn gần nhau. Tôi ghì lấy con, con cũng ôm chặt mẹ, ba mẹ con cứ nhắm mắt bước đi trong cơn lũ, le lói trong đầu suy nghĩ: “Nếu mở mắt ra ở một thế giới khác, thì ba mẹ con mình vẫn được ở bên nhau”.

Trời thương nên 3 mẹ con tôi may mắn thoát chết. Thế nhưng sau trận lũ, ngôi nhà không còn, đồ đạc tích cóp bao năm cũng bị nước cuốn sạch", chị Xôm nghẹn ngào kể.

Ngồi kế bên chị Xôm là anh Phạm Thanh Hải (SN 1991), một trong những nạn nhân chịu mất mát lớn nhất sau trận lũ quét ở bản Chít. Chỉ trong ít phút sáng 17/7, dòng nước dữ cuốn trôi căn nhà, cướp đi người vợ cùng 2 con nhỏ. Anh Hải là người duy nhất sống sót sau khi bị bức tường nhà đổ lên người rồi bị dòng lũ cuốn đi.

“Khoảng gần 8 giờ sáng, tôi thấy nước từ trên núi bắt đầu đổ về. Khi ấy, nước mới dâng hơn mắt cá chân. Tôi chạy vào nhà bảo vợ con tìm chỗ cao để leo lên. Không nghĩ rằng lũ lớn đến vậy, vì chỉ ít phút sau, nước đã dâng lên đến bụng. Đến khoảng 8h15, lũ ập xuống. Tất cả chỉ diễn ra trong vòng vài phút thôi…

Trong tiếng mưa xối xả và sấm sét liên hồi, tôi nghe tiếng hàng xóm xung quanh hét lớn: "Chạy đi! Chạy đi! Không kịp rồi!". Nhưng tiếng mưa, tiếng nước lớn quá, tôi gần như không còn nghe rõ lời mọi người gọi nữa. Hai tai cứ ù đi. Tôi ở giữa lằn ranh sinh tử chỉ trong khoảnh khắc”, anh Hải nhớ lại buổi sáng định mệnh khi cơn lũ ập đến.

Dòng nước cuồn cuộn cuốn phăng ngôi nhà, xe máy, tủ lạnh và toàn bộ tài sản của gia đình. Đau đớn hơn cả, anh Hải không thể giữ được vợ và 2 con. Bản thân anh bị dòng nước cuốn trôi hàng trăm mét, may mắn bám được vào một vật cản nên giữ được mạng sống.

Nhắc lại chuyện đau lòng, anh Hải vẫn nghẹn ngào: “Tôi thường nằm mơ thấy vợ và con mình. Tiếng mưa giờ đây là một nỗi ám ảnh với tôi, cứ đêm mưa là không ngủ được, vô thức bật dậy vì sợ. Trong giấc mơ, gia đình tôi vẫn hạnh phúc lắm. Tôi bất tài, không bảo vệ được người tôi yêu thương…”.

Tại buổi khám sức khỏe, anh Hải rất ít nói. Sau khi được các bác sĩ kiểm tra, tư vấn, anh lặng lẽ cầm túi thuốc ra về. Phía trước người đàn ông ấy là hành trình rất dài để học cách sống tiếp sau biến cố đã lấy đi gần như tất cả những gì quý giá nhất trong cuộc đời.

Sau trận lũ quét lịch sử, không riêng gia đình chị Cúc, chị Xôm, anh Hải..., nhiều người dân Mường Than vẫn phải đối diện với những mất mát và tổn thương. Có người mất người thân, có người mất nhà cửa, có người mất kế sinh nhai. Những hậu quả ấy không chỉ hiện hữu trên những nền nhà bị bùn đất vùi lấp mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của những người ở lại.

Đó cũng là lý do người dân đến chương trình Tư vấn sức khỏe cộng đồng do báo Dân trí phối hợp cùng Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) tổ chức. Sau gần 1 tháng tất bật dọn dẹp, dựng lại nơi ở và lo toan cuộc sống, nhiều người mới có thời gian kiểm tra sức khỏe. Với họ, buổi khám không chỉ giúp kiểm tra tình trạng sức khỏe sau thiên tai mà còn là dịp để được lắng nghe, chia sẻ để phần nào vơi đi những áp lực đã âm thầm đè nặng suốt nhiều ngày qua.