TPHCM phát triển y tế đa cực, hướng tới người bệnh không cần lên trung tâm

Đưa năng lực y tế đến gần nơi người dân sinh sống

Sau khi định hình mô hình y tế đa tầng nhằm bảo đảm hành trình chăm sóc sức khỏe liên tục, TPHCM tiếp tục xác định phát triển hệ thống y tế theo hướng đa cực. Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, đây không chỉ là giải pháp giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối mà còn là chiến lược tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển y tế của một siêu đô thị.

Thay vì tiếp tục tập trung nguồn lực vào khu vực trung tâm, mô hình đa cực hướng đến hình thành nhiều cực phát triển y tế đủ mạnh tại các cửa ngõ và vùng phát triển của thành phố, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao ngay nơi sinh sống.

Theo PGS Thượng, trong tư duy phát triển truyền thống, người bệnh phải tìm đến nơi có chuyên gia, còn chất lượng hệ thống y tế thường được phản ánh qua những bệnh viện lớn đặt tại trung tâm thành phố.

Tuy nhiên, với định hướng phát triển đa cực, triết lý này được thay đổi căn bản. Thay vì buộc người dân phải di chuyển xa để tiếp cận kỹ thuật cao, hệ thống y tế chủ động đưa năng lực chuyên môn đến gần cộng đồng.

Điều đó cũng đồng nghĩa chất lượng của hệ thống không còn được đánh giá bằng quy mô của một vài bệnh viện tuyến cuối, mà bằng khả năng để người dân ở bất kỳ khu vực nào cũng có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng trong khoảng cách hợp lý.

Vì vậy, trọng tâm của chiến lược đa cực không phải xây thêm thật nhiều bệnh viện mới, mà là xây dựng các cực y tế đủ mạnh tại những khu vực cửa ngõ và các vùng phát triển của thành phố. Mỗi khu vực cần có khả năng đáp ứng phần lớn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngay tại chỗ.

Để làm được điều đó, ngoài đầu tư đồng bộ về nhân lực, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật, điều quan trọng hơn là thiết lập sự kết nối chuyên môn chặt chẽ trong toàn hệ thống.

Theo đó, các bệnh viện cửa ngõ và bệnh viện khu vực không hoạt động độc lập mà trở thành trung tâm điều trị của từng cực phát triển, được các bệnh viện tuyến cuối hỗ trợ thường xuyên thông qua luân phiên bác sĩ, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo liên tục, hội chẩn từ xa và thống nhất quy trình chuyên môn.

Xây dựng mạng lưới y tế thống nhất, hướng tới "một bệnh viện không tường"

PGS Thượng cho rằng, đa cực chỉ phát huy hiệu quả khi các cực phát triển được kết nối trong cùng một mạng lưới chuyên môn thống nhất.

Trong mô hình này, các bệnh viện tuyến cuối tiếp tục giữ vai trò hạt nhân về chuyên môn, đảm nhiệm chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, hội chẩn từ xa, hỗ trợ quản trị chất lượng và luân phiên chuyên gia.

Trong khi đó, các bệnh viện cửa ngõ và bệnh viện khu vực không còn được nhìn nhận là "tuyến dưới", mà trở thành những đối tác trong cùng một mạng lưới chuyên môn. Quan hệ giữa các cơ sở y tế không còn chủ yếu dựa trên phân cấp hành chính mà được tổ chức trên nền tảng kết nối, phối hợp và hỗ trợ chuyên môn.

Theo ông Thượng, khi toàn bộ hệ thống vận hành như một mạng lưới thống nhất thay vì những bệnh viện riêng lẻ, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn rất nhiều so với tổng năng lực của từng cơ sở.

Một trong những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mô hình này là hạ tầng dữ liệu y tế thống nhất.

Hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, hệ thống điều phối khám chữa bệnh, hội chẩn từ xa và kho dữ liệu dùng chung sẽ giúp thông tin y tế được liên thông giữa các cơ sở trong toàn thành phố.

Nhờ đó, người bệnh có thể được theo dõi xuyên suốt dù khám tại trạm y tế, điều trị ở bệnh viện khu vực hay chuyển lên bệnh viện chuyên sâu. Các bác sĩ ở từng cơ sở không phải bắt đầu lại từ đầu mà có thể kế thừa toàn bộ dữ liệu đã có, góp phần rút ngắn thời gian chẩn đoán, hạn chế chỉ định trùng lặp và nâng cao hiệu quả điều trị.

Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM, trong chiến lược đa cực, sự kết nối không chỉ được thực hiện thông qua giao thông hay luân phiên nhân lực mà còn bằng hạ tầng số và dữ liệu y tế. Chính sự liên thông này sẽ giúp nhiều cực phát triển vận hành như "một bệnh viện không tường" trên phạm vi toàn thành phố.

Xa hơn, chiến lược đa cực còn là quá trình tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển của hệ thống bệnh viện TPHCM.

Theo đó, các bệnh viện tuyến cuối sẽ không chỉ phát triển tại một cơ sở duy nhất ở khu vực nội đô mà từng bước hình thành mô hình "một bệnh viện - nhiều cơ sở", gắn với các cực phát triển của thành phố. Đây không đơn thuần là mở rộng quy mô mà là tái phân bố năng lực chuyên môn theo không gian đô thị, đưa các dịch vụ kỹ thuật cao đến gần người dân hơn.

Khi đó, người dân sẽ không còn phải di chuyển hàng chục kilomet để tiếp cận các chuyên khoa sâu tại khu vực trung tâm. Thay vào đó, các dịch vụ y tế chất lượng cao sẽ từng bước hiện diện ngay tại nơi họ sinh sống. Đây chính là tinh thần của chiến lược đa cực - không đưa người bệnh về trung tâm, mà đưa năng lực của trung tâm đến với người dân.

Ảnh: Thảo Phương