Tại sao trẻ nói dối?

Dân trí Trẻ em và thanh thiếu niên ở mọi lứa tuổi nói dối về nhiều thứ khác nhau, từ ai là người ăn chiếc bánh quy cuối cùng đến nơi mà chúng đang tụ tập cùng bạn bè.

Khi lớn lên, trẻ trở nên giỏi hơn trong việc tìm ra loại nói dối mà mọi người có thể tin, và có thể giữ lời nói dối lâu hơn
Khi lớn lên, trẻ trở nên giỏi hơn trong việc tìm ra loại nói dối mà mọi người có thể tin, và có thể giữ lời nói dối lâu hơn

Trẻ em thường bắt đầu nói dối vào những năm mẫu giáo, từ 2-4 tuổi. Những nỗ lực nói dối có chủ đích này có thể khiến các bậc phụ huynh lo sợ rằng con mình sẽ trở thành một kẻ hư hỏng trong tập thể nhỏ của trẻ. Nhưng từ một góc độ phát triển, việc nói dối ở trẻ nhỏ hiếm khi đáng lo ngại.

Trong thực tế, nói dối thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy đứa trẻ đã phát triển “giả thuyết trí óc”, đó là nhận thức được rằng những người khác có thể có những mong muốn, cảm xúc và niềm tin khác nhau với bản thân.

Khi một đứa trẻ nói dối rằng “bố nói con có thể ăn kem”, trẻ đang sử dụng nhận thức này về tâm trí người khác để “gieo” một hiểu biết sai lầm.

Tuy nói dối là điều không ai mong muốn, song khả năng nhận biết người khác đang nghĩ gì và cảm thấy thế nào là một kỹ năng xã hội quan trọng.

Nó liên quan đến sự thông cảm, hợp tác và chăm sóc cho người khác khi họ cảm thấy khó chịu.

Nói dối thay đổi theo độ tuổi như thế nào?

Những lời nói dối đầu tiên của trẻ nhỏ thường hài hước hơn là hiệu quả. Hãy tưởng tượng những đứa trẻ tuyên bố mình không ăn bất kỳ chiếc bánh nào trong khi miệng vẫn còn đầy bánh, hoặc đổ lỗi cho con chó trong nhà đã vẽ lên tường.

Trẻ nhỏ có thể biết rằng chúng có thể đánh lừa người khác, nhưng chúng chưa có sự tinh tế để làm tốt điều đó.

Trước khi 8 tuổi, trẻ em thường vô tình để lộ mình khi nói dối.

Trong một nghiên cứu, trẻ em trong độ tuổi từ 3-7 được yêu cầu không nhìn trộm một món đồ chơi bí mật (Barney) đặt phía sau trẻ. Gần như tất cả đã nhìn và gần như tất cả sau đó đều nói dối về điều này (tăng theo tuổi).

Nhưng giữa các nhóm, trẻ cũng gặp khó khăn trong việc duy trì lời nói dối.

Những “kẻ” nói dối trong độ tuổi từ3-5 đều rất giỏi trong việc giữ vẻ mặt “ngây thơ vô số tội” nhưng thường để lộ bản thân bằng cách mô tả món đồ chơi Barney bằng tên.

Những “kẻ” nói dối tuổi từ 6/7 có thành công không giống nhau, với một nửa giả vờ không biết gì và một nửa vô tình nói tên của món đồ chơi.

Khi trẻ lớn lên và khả năng quan sát của chúng phát triển, chúng càng tăng khả năng nhận biết được lời nói dối nào sẽ dễ tin đối với những người khác.

Trẻ cũng trở nên giỏi hơn trong việc duy trì lời nói dối theo thời gian. Sự phát triển về mặt đạo đức cũng góp phần.

Trẻ nhỏ dễ nói dối vì lợi ích cá nhân, trong khi trẻ lớn tăng dự đoán cảm giác tồi tệ về bản thân nếu nói dối.

Trẻ lớn hơn và thiếu niên cũng dễ hình dung ra sự khác biệt giữa các loại nói dối khác nhau.

Với chúng, những lời nói dối “vô hại” được xem là phù hợp hơn những lời nói dối có hại hoặc chống đối xã hội.

Tuy có rất ít các nghiên cứu ước tính về tần suất nói dối ở trẻ em và thanh thiếu niên, song thanh thiếu niên đặc biệt hay nói dối cha mẹ và thầy cô giáo về những thứ mà trẻ coi là việc riêng của chúng.

Một nghiên cứu thấy 82% thanh thiếu niên Mỹ nói dối với cha mẹ về tiền bạc, rượu, ma túy, bạn bè, hẹn hò, tiệc tùng, hoặc quan hệ tình dục trong năm qua.

Trẻ dễ nói dối về bạn bè (67%) và sử dụng rượu/ma túy (65%). Đáng ngạc nhiên là trẻ ít nói dối về tình dục (32%).

Khi đọc các kịch bản ngắn mà trong nhân vật chính nói dối cha mẹ, thanh thiếu niên cũng dễ xem việc nói dối là chấp nhận được nếu nó giúp cho ai đó hoặc giữ bí mật cá nhân, nhưng không chấp nhận được nếu nó gây hại hoặc làm đau ai đó.

Nói dối có đáng lo?

Mặc dù phổ biến, song nói dối ở trẻ em hiếm khi đáng lo ngại.

Điều quan trọng cần nhớ là nhiều người lớn cũng nói dối - đôi khi vì mục đích tốt, như trong trường hợp những lời nói dối “không ác ý” để bảo vệ cảm giác của ai đó, và đôi khi về bệnh tật.

Trong khi các ước tính khác nhau, một nghiên cứu cho thấy khoảng 40% người lớn ở Mỹ cho biết đã nói dối trong 24 giờ qua.

Trong một số trường hợp, việc nói dối “mạn tính” có thể đáng lo nếu chúng xảy ra cùng với một nhóm các hành vi không đúng đắn khác

Ví dụ, lừa đảo thông qua nói dối thường biểu hiện trong rối loạn ứng xử và rối loạn thách thức chống đối (ODD).

Những người trẻ bị rối loạn ứng xử hoặc ODD gây ra những cản trở đáng kể ở nhà hoặc ở trường do sự hung hăng dai dẳng và gây hại cho người khác hoặc tài sản.

Nhưng để đáp ứng chẩn đoán, nói dối sẽ phải xảy ra vùng với một nhóm các triệu chứng khác như từ chối tuân thủ người có quyền hạn, liên tục vi phạm các quy tắc và không chịu trách nhiệm về hành động của mình.

Một nguyên nhân khác khiến cha mẹ lo lắng là liệu việc nói dối có nhằm để che giấu các vấn đề khác về sức khỏe do sợ hãi hoặc xấu hổ.

Ví dụ, trẻ em hoặc trẻ vị thành niên bị lo âu nặng có thể nói dối “mạn tính” để tránh phải đối mặt với những tình huống khiến chúng sợ hãi (ví dụ, trường học, tiệc tùng, mầm bệnh).

Trẻ cũng có thể nói dối để tránh sự kỳ thị về các rối loạn sức khỏe tâm thần.

Trong những trường hợp này, tư vấn bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần (như chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần) sẽ giúp làm rõ liệu nói dối có phải là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tâm thần hay không.

Nói dối ở trẻ em là sự phát triển bình thường

Nói dôi là bình thường về mặt phát triển và một dấu hiệu quan trọng của các kỹ năng nhận thức khác cũng đang phát triển.

Nếu nói dối dai dẳng và làm suy yếu khả năng thực hiện hiệu quả các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày, bạn nên tham khảo ý kiến ​​chuyên gia sức khỏe tâm thần hoặc bác sĩ.

Nhưng trong các tình huống khác, hãy nhớ rằng nói dối chỉ là một con đường để trẻ học cách định hướng trong xã hội.

Các cuộc thảo luận cởi mở và ấm áp về việc nói sự thật cuối cùng sẽ giúp giảm bớt việc trẻ nói dối khi lớn lên.

Tại sao một số trẻ học nói dối nhanh hơn?

Tốc độ học cách nói dối của trẻ có liên quan đến một số kỹ năng nhận thức nhất định.

Một trong những kỹ năng này - điều mà các nhà tâm lý học gọi là “giả thuyết trí óc” - là khả năng hiểu rằng những người khác không nhất thiết phải biết những gì mà chúng biết.

Kỹ năng này là cần thiết bởi vì khi trẻ nói dối, chúng cố tình truyền đạt thông tin khác với những gì mà bản thân chúng tin.

Một trong những kỹ năng khác, kiểm soát nhận thức, cho phép mọi người ngăn mình không xan rời sự thật khi cố gắng nói dối.

Những đứa trẻ đã tìm ra cách nói dối nhanh nhất đạt trình độ cao nhất về cả hai kỹ năng này.

Cha mẹ và thầy cô giáo có thể khuyến khích trẻ nói thật

Tuy nói dối là bình thường về mặt phát triển, cha mẹ và thầy cô giáo có thể giúp trẻ nói thật theo 3 cách.

Trước tiên, tránh các hình phạt nặng nề hoặc quá mức.

Trong nghiên cứu so sánh một trường học Tây Phi sử dụng các hình phạt bạo lực (chẳng hạn như đánh bằng gậy, tát và véo) và một trường học sử dụng các biện pháp trừng phạt không bạo lực (như ở lại trường sau giờ học hoặc phê bình), học sinh tại trường có hình phạt bạo lực dễ trở thành những kẻ nói dối “lành nghề” hơn.

Con của các gia đình nhấn mạnh vào việc tuân theo các quy tắc và không đối thoại cởi mở cũng hay nói dối hơn.

Thứ hai, thảo luận về các kịch bản cảm xúc và đạo đức với trẻ.

Việc “huấn luyện cảm xúc” này giúp trẻ hiểu khi nào lời nói dối là có hại nhất, nói dối ảnh hưởng đến người khác như thế nào và trẻ có thể cảm thấy như thế nào về bản thân khi nói dối.

Trẻ sẽ ngày càng tự hào vì đã nói thật, và cha mẹ có thể nhấn mạnh những khía cạnh tích cực này của việc nói thật.

Thứ ba, đảm bảo lời nói dối thực sự là nói dối.

Trẻ nhỏ rất dễ trộn lẫn giữa cuộc sống thực tế và tưởng tượng, trong khi trẻ lớn và người lớn thường nhớ các lý lẽ khác nhau.

Nếu trẻ em kể về lạm dụng thể chất hoặc tình dục, những cáo buộc này phải luôn được điều tra.

Bằng cách phân biệt liệu ý định lừa dối là có chủ ý hay không, cha mẹ và thấy cô giáo có thể có cách đối phó hiệu quả.

Cẩm Tú

Theo DM

MỚI NHẤT
Điều trị hẹp bao quy đầu như thế nào?
Điều trị hẹp bao quy đầu như thế nào?

(Dân trí) - Hẹp bao quy đầu, hay phimosis, là từ được các bác sĩ dùng để mô tả tình trạng da bao quy đầu quá chặt không kéo lên được khỏi đầu dương vật.

Thứ hai, 09/07/2018 - 03:09

Tưởng mình tăng cân hóa u to như quả bóng
Tưởng mình tăng cân hóa u to như quả bóng

(Dân trí) - Bụng ngày càng phình lớn, người phụ nữ tưởng mình tăng cân nhanh. Khi đến bệnh viện kiểm tra, bác sĩ phát hiện một khối u mềm, to như quả bóng đã xâm lấn nhiều bộ phận nội tạng bệnh nhân.

Thứ hai, 09/07/2018 - 11:03

IVF có gây ung thư buồng trứng?
IVF có gây ung thư buồng trứng?

(Dân trí) - ​IVF và các phương pháp điều trị vô sinh khác không làm cho phụ nữ dễ bị ung thư buồng trứng hơn, các nhà khoa học đã kết luận.

Thứ hai, 09/07/2018 - 10:49

Ước vọng từ nhà khoa học trẻ để người Việt có lá gan khỏe mạnh
Ước vọng từ nhà khoa học trẻ để người Việt có lá gan khỏe mạnh

(Dân trí) - Niềm đam mê thôi thúc từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, TS Trần Đức Dũng – nhà dược học đã dành quãng thời gian dài tâm huyết để nghiên cứu về loài dược liệu quý hiếm với mong muốn tạo ra một sản phẩm bảo vệ gan chất lượng cao mang thương hiệu Việt từ chính nguồn thảo dược tại quê nhàTrở về Nam Đàn, Nghệ An những ngày cuối tháng 6, cái nắng nóng gay gắt của thời tiết mùa hè càng làm cho mảnh đất quê hương TS Trần Đức Dũng trở nên khắc nghiệt vô cùng.

Thứ hai, 09/07/2018 - 08:00

2 thói quen khiến bạn nhanh già
2 thói quen khiến bạn nhanh già

(Dân trí) - Uống rượu và hút thuốc trong nhiều năm là điển hình của lối sống không lành mạnh và theo 1 nghiên cứu, chúng cũng làm bạn trông già hơn so với tuổi.

Thứ hai, 09/07/2018 - 06:38

Phát hiện ổ dịch 5 người bị nhiễm cúm A H1N1
Phát hiện ổ dịch 5 người bị nhiễm cúm A H1N1

(Dân trí) - Ngày 8/7, bác sỹ Đào Minh Nghiệp, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa huyện Đắk R’Lấp, tỉnh Đắk Nông xác nhận đơn vị đã tiếp nhận điều trị 5 trường hợp bệnh nhân nhiễm cúm A H1N1. Hiện có 4 bệnh nhân hiện đang nhập viện điều trị, 1 bệnh nhân đã chuyển lên tuyến trên.

Thứ hai, 09/07/2018 - 04:34

Các dấu hiệu của thiếu magiê
Các dấu hiệu của thiếu magiê

(Dân trí) - Magiê là một nguyên tố khoáng chất thiết yếu cho các hệ thống sinh học dưới dạng ion Mg2+. Đây là khoáng chất phong phú thứ tư trong cơ thể và có mặt trong tất cả các tế bào của tất cả các sinh vật sống.

Thứ hai, 09/07/2018 - 04:23

Phẫu thuật sứt môi hở hàm ếch: 80% để lại di chứng
Phẫu thuật sứt môi hở hàm ếch: 80% để lại di chứng

(Dân trí) - Hầu hết trẻ bị sứt môi hở hàm ếch từ nhỏ được phẫu thuật từ rất sớm. Tuy nhiên, khoảng 80% số trường hợp phẫu thuật để lại những di chứng ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc chức năng của cơ thể.

Chủ nhật, 08/07/2018 - 12:27

Bệnh nhân tử vong 2 năm vẫn đều đặn có đơn thuốc
Bệnh nhân tử vong 2 năm vẫn đều đặn có đơn thuốc

Dẫn chứng về tình trạng người dân chưa mặn mà với y tế tuyến xã, ông Lê Văn Phúc, phụ trách Ban thực hiện chính sách BHYT, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cho biết như trên.

Chủ nhật, 08/07/2018 - 10:32

Kỳ diệu ca mổ tim khẩn cấp cứu bé sinh non nặng 0,6kg
Kỳ diệu ca mổ tim khẩn cấp cứu bé sinh non nặng 0,6kg

(Dân trí) - Chào đời khi mới được 24 tuần tuổi, bé gái chỉ nặng 0,6kg lại mắc thêm căn bệnh còn ống động mạch. Các bác sĩ đã nỗ lực thực hiện thành công cuộc phẫu thuật can thiệp bước đầu giúp bệnh nhi qua cơn nguy kịch.

Chủ nhật, 08/07/2018 - 09:23

9 loại khám sức khỏe định kỳ không cần thiết
9 loại khám sức khỏe định kỳ không cần thiết

(Dân trí) - Bạn có chụp X-quang tim phổi khi khám sức khỏe hàng năm không? Liệu phân tích nước tiểu có phải là một xét nghiệm thường quy?

Chủ nhật, 08/07/2018 - 04:58

Hàng chục học viên bị ngộ độc thực phẩm, công ty cung cấp suất ăn tạm ngừng hoạt động
Hàng chục học viên bị ngộ độc thực phẩm, công ty cung cấp suất ăn tạm ngừng hoạt động

(Dân trí) - Sau bữa ăn tối lúc 17h30 ngày 6/7, hàng chục học viên của Công ty cổ phần nhân lực quốc tế và thương mại Sông Hồng đang học tại trường đào tạo nguồn nhân lực ViettinBank (Hoài Đức, Hà Nội) có các dấu hiệu ngộ độc thực phẩm. Bữa ăn gồm thịt lợn kho tàu, trứng gà luộc, thịt bò sào cần tây, rau bắp cải luộc, cơm trắng.

Thứ bảy, 07/07/2018 - 10:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Bảo quản cơm đúng cách mùa nóng
Bảo quản cơm đúng cách mùa nóng

(Dân trí) - Nấu cơm 1 lần và chia hộp cả tuần, làm nóng khi muốn ăn là thói quen của nhiều người bận rộn. Theo chuyên gia dinh dưỡng Fiona Hunter, thói quen này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu bảo quản không đúng cách.

Thứ bảy, 07/07/2018 - 09:21

5 "tác dụng phụ" khi uống nước chanh
5 "tác dụng phụ" khi uống nước chanh

(Dân trí) - Nước chanh đã được các chuyên gia và những người nổi tiếng ca ngợi từ lâu do một danh sách dài các lợi ích bao gồm ngăn ngừa mất nước, hỗ trợ tiêu hóa và hỗ trợ giảm cân. Nhưng, giống như hầu hết mọi thứ trong cuộc sống, quá nhiều thứ tốt sẽ thành không tốt.

Thứ bảy, 07/07/2018 - 06:30

Sứa khổng lồ tấn công, du khách chằng chịt vết thương trên lưng như roi đánh
Sứa khổng lồ tấn công, du khách chằng chịt vết thương trên lưng như roi đánh

(Dân trí) - Sau 10 ngày bị “va chạm” với sứa biển, nam bệnh nhân vẫn đang phải nằm viện điều trị, vẫn nguyên cảm giác “kinh hoàng” vì buốt đến rùng mình. Sau ít phút chạm vào sứa biển, toàn bộ vùng mặt, cổ, lưng sưng bệnh nhân phù nề, đau buốt.

Thứ bảy, 07/07/2018 - 06:17

Bệnh nhân đột quỵ khi bước ra khỏi phòng điều hòa
Bệnh nhân đột quỵ khi bước ra khỏi phòng điều hòa

(Dân trí) - Tầm 5 giờ sáng, khi vừa bước ra khỏi phòng điều hòa để vệ sinh cá nhân, chuẩn bị quay lại phòng bà N.T.X (54 tuổi, Quốc Oai, Hà Tây) đột nhiên ngã quỵ. Chẩn đoán ban đầu cho thấy bệnh nhân có thể bị đột quỵ do chênh lệnh nhiệt độ.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 06:54

Hơn 50 công nhân nhập viện vì ngộ độc khí ga?
Hơn 50 công nhân nhập viện vì ngộ độc khí ga?

(Dân trí) - Đang trong ca làm việc, hơn 50 công nhân thuộc Nhà máy Yazaki (Khu công nghiệp Đông Mai, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh) đã phải nhập viện cấp cứu với biểu hiện buồn nôn, choáng ngất.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 03:26

Rơi từ tầng 7, bé 4 tuổi thoát chết kỳ diệu
Rơi từ tầng 7, bé 4 tuổi thoát chết kỳ diệu

(Dân trí) - Tắm xong cho đứa con nhỏ, người mẹ quay vào tắm tiếp cho đứa lớn, nghe mọi người kêu cứu vì có trẻ bị té lầu, chị từ tầng 7 chạy xuống thì chết lặng nhận ra con mình. Bị đa chấn thương nhưng bé gái đã thoát chết kỳ diệu.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 02:48

Hai em bé tìm lại ánh sáng nhờ giác mạc hiến tặng của bé Vân Nhi
Hai em bé tìm lại ánh sáng nhờ giác mạc hiến tặng của bé Vân Nhi

(Dân trí) - Hai bệnh nhi nam, một bé 6 tuổi, một bé 13 tuổi bị hỏng thị lực đã được ghép giạc mạc từ nguồn giác mạc hiến của bé Vân Nhi.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 02:34

Bộ trưởng y tế: Táo bón, đau đầu sao phải lên trung ương khám?
Bộ trưởng y tế: Táo bón, đau đầu sao phải lên trung ương khám?

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, y tế cơ sở đã được đầu tư hơn rất nhiều, nhưng người dân vẫn chưa tin tưởng. “Tôi từng hỏi những bệnh nhân 4 giờ sáng đã bắt xe bus lên trung ương khám, nhiều người chỉ đơn giản là táo bón, đau đầu, tức ngực…

Thứ sáu, 06/07/2018 - 01:39

Một thanh niên tử vong do nhiễm cúm A/H1N1
Một thanh niên tử vong do nhiễm cúm A/H1N1

(Dân trí) - Ngày 6/7, thông tin từ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Bến Tre cho biết, một nam thanh niên ngụ ấp Vĩnh Hiệp (xã Vĩnh Thành, huyện huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) đã tử vong do bị nhiễm cúm A/H1N1.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 12:45

Kinh hoàng gương mặt mụn trứng cá như mảng cơm cháy của cô gái 20 tuổi
Kinh hoàng gương mặt mụn trứng cá như mảng cơm cháy của cô gái 20 tuổi

(Dân trí) - Sau 10 ngày điều trị mụn tại một phòng khám tư, toàn bộ vùng mụn trứng cá dày chi chít của bệnh nhân tiết dịch, chảy mủ và đóng vẩy như một mảng cơm cháy. Bệnh nhân ngứa ngáy khó chịu vùng mụn, bác sĩ đã phải xử lý "tháo mủ", điều trị tích cực với hi vọng giảm nguy cơ sẹo vùng mặt do mụn.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 09:02

Trang phục chống nắng nào hiệu quả nhất?
Trang phục chống nắng nào hiệu quả nhất?

(Dân trí) - Với lý lẽ rằng, tia tử ngoại có thể xuyên qua vải vóc thông thường nên vẫn gây tác hại lên da, có nhiều loại vải sợi được giới thiệu có khả năng che chắn tia tử ngoại triệt để. Vậy thật hư như thế nào?

Thứ sáu, 06/07/2018 - 08:03

Kính tiếp xúc - “Băng sinh học” cho 5 chấn thương mắt
Kính tiếp xúc - “Băng sinh học” cho 5 chấn thương mắt

(Dân trí) - Theo BS Hoàng Cương, Khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương, chấn thương mắt, trong đó các tổn thương bề mặt hay bỏng mắt có thể hưởng lợi nhiều từ kính tiếp xúc.

Thứ sáu, 06/07/2018 - 07:30