Nội soi mật tụy ngược dòng cứu cụ bà 86 tuổi nguy kịch vì tắc mật do sỏi

Nguy kịch vì viên sỏi 1,2cm gây tắc ống mật chủ

Bà N.T.H (86 tuổi) cấp cứu tại BVĐK Hồng Ngọc trong tình trạng sốt cao rét run, đau bụng thượng vị, nôn nhiều lần, không ăn uống được nhiều ngày, thể trạng suy kiệt. Ngay khi nhập viện, người bệnh được hồi sức, đồng thời thực hiện các kiểm tra cần thiết để xác định nguyên nhân. 

Kết quả chụp cộng hưởng từ đường mật (MRI) ghi nhận ống mật chủ giãn tới 22mm - gấp 3 lần bình thường, bên trong có nhiều sỏi, viên lớn nhất kích thước 12x12mm gây tắc nghẽn. Đồng thời, người bệnh còn có tình trạng giãn đường mật trong gan; túi mật căng to, chứa nhiều sỏi và có dấu hiệu thâm nhiễm xung quanh. 

Các xét nghiệm tại thời điểm nhập viện cho thấy người bệnh đang trong tình trạng nhiễm trùng nặng, có dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết. Chỉ số CRP phản ánh mức độ viêm tăng gấp 23 lần bình thường, trong khi Procalcitonin - chỉ dấu hỗ trợ đánh giá nhiễm khuẩn huyết - cao gần 300 lần ngưỡng bình thường.

Các chỉ số chức năng gan - mật cũng ghi nhận nhiều bất thường: Bilirubin tăng gấp 3 lần, men gan cao hơn 2 lần bình thường, cho thấy tình trạng tắc mật đã ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng gan.

“Viên sỏi gây tắc ống mật chủ khiến dịch mật ứ đọng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, xâm nhập vào máu và gây nhiễm khuẩn huyết. Bệnh nhân còn xuất hiện nôn ra máu, thể trạng suy kiệt, khiến việc hồi sức và điều trị trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, chúng tôi phải nhanh chóng kiểm soát tình trạng nhiễm trùng và can thiệp xử lý nguyên nhân gây tắc mật ngay khi có thể", PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình - Trưởng khoa Tiêu hóa, BVĐK Hồng Ngọc, bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, cho biết.

Bệnh nhân được hồi sức tích cực, nâng đỡ thể trạng và điều trị kháng sinh phổ rộng. Kết quả cấy máu xác định nhiễm khuẩn huyết do E. coli từ đường mật, giúp bác sĩ điều chỉnh kháng sinh phù hợp theo kết quả vi sinh. 

Sau 2 ngày điều trị, các chỉ số nhiễm trùng giảm dần, thể trạng người bệnh ổn định hơn và đáp ứng đủ điều kiện để thực hiện can thiệp xử lý nguyên nhân gây tắc mật.

Can thiệp ERCP lấy sạch sỏi ống mật chủ, giải quyết lập tức tình trạng tắc mật và nhiễm trùng

Ngay sau khi tình trạng nhiễm khuẩn được kiểm soát, ê-kíp bác sĩ tiến hành hội chẩn và quyết định lựa chọn nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để lấy sỏi ống mật chủ, giải quyết tận gốc tình trạng tắc mật và nhiễm trùng.

“Bệnh nhân đã 86 tuổi, thể trạng suy kiệt nên nếu phẫu thuật sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Sau khi đánh giá toàn diện, bác sĩ lựa chọn ERCP vì đây là phương pháp ít xâm lấn, không cần mổ mở. Kỹ thuật này vừa giúp xử lý nguyên nhân gây tắc mật, vừa giảm nguy cơ biến chứng, ít đau hơn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh”, PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình cho biết.

Trong quá trình can thiệp, bác sĩ đưa ống nội soi qua đường miệng, xuống dạ dày và tá tràng để tiếp cận vị trí ống mật đổ vào ruột. Dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang C-arm, bác sĩ mở rộng lối vào đường mật, đưa dụng cụ tới vị trí viên sỏi mắc kẹt, sau đó dùng bóng nong rộng đoạn thấp ống mật chủ và kéo sỏi ra tá tràng, giải phóng tắc nghẽn, tái lập lưu thông đường mật. 

“Ca can thiệp khá phức tạp do vị trí tiếp cận đường mật nằm sát một túi thừa lớn ở tá tràng. Sau gần 45 phút thao tác thận trọng, ê-kíp đã lấy được sỏi, giải phóng tắc nghẽn. Ngay sau đó, lượng lớn dịch mủ ứ đọng thoát ra, cho thấy đường mật đã được tái thông”, PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình cho biết. 

Chưa đầy 12 giờ sau can thiệp ERCP, tình trạng nhiễm khuẩn cải thiện rõ, các chỉ số gan - mật dần ổn định. Sau 2 ngày, bệnh nhân hết sốt, giảm đau, ăn uống và vận động tốt; xuất viện sau 5 ngày điều trị. 

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình, với người bệnh cao tuổi, thể trạng suy giảm, phương pháp điều trị sỏi ống mật chủ cần được cân nhắc kỹ để vừa xử lý hiệu quả nguyên nhân, vừa hạn chế nguy cơ biến chứng. 

“ERCP cho phép lấy sỏi qua đường tự nhiên, giải phóng tắc nghẽn và tái lập lưu thông đường mật mà không cần phẫu thuật. Nhờ ít xâm lấn, phương pháp giúp giảm đau, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục”, PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình nhấn mạnh. 

Hiện nay, kỹ thuật nội soi mật tụy ngược dòng ERCP được triển khai thường quy tại BVĐK Hồng Ngọc với hệ thống quy trình ngoại khoa được chuẩn hóa chất lượng phẫu thuật theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Phẫu thuật Hoàng gia Anh (RCS).

Cùng với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị hiện đại, bệnh viện đã điều trị thành công nhiều trường hợp sỏi ống mật chủ, tắc mật, viêm đường mật và các bệnh lý mật tụy phức tạp.