Kỳ tích: Bác sĩ ở Cần Thơ điều khiển robot mổ bệnh nhân ung thư tại Hà Nội
(Dân trí) - Cách nhau 1.700km, bàn tay của chuyên gia tại Cần Thơ đã điều khiển nhịp nhàng những cánh tay robot tại Hà Nội để phẫu thuật thành công cho bệnh nhân ung thư gan, tạo kỳ tích mới cho y tế Việt Nam.
Lần đầu tiên, các bác sĩ Việt Nam đã thực hiện thành công ca phẫu thuật cắt gan phức tạp với khoảng cách hơn 1.700km qua hệ thống robot. Đây là một trong ba ca mổ robot từ xa đầu tiên tại Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới của y tế kết nối.
Bệnh nhân là anh Đ.V.U. (42 tuổi, quê Thanh Hóa) được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) trên nền viêm gan B mạn tính và đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện Vinmec SmartCity.
Các chuyên gia đã thống nhất thực hiện phẫu thuật nội soi cắt gan trái bằng hệ thống robot Toumai cho bệnh nhân.
Điểm đặc biệt là phẫu thuật viên chính - PGS.TS.BS Lê Văn Thành - Phó Tổng Giám đốc Khối ngoại, Hệ thống Y tế Vinmec sẽ không trực tiếp có mặt tại Hà Nội mà điều khiển ca mổ từ đầu cầu Cần Thơ.
Để thực hiện được kỳ tích này, hệ thống robot phẫu thuật nội soi thế hệ mới Toumai đã được sử dụng. Đây là hệ thống cho phép bác sĩ thao tác trên bàn điều khiển (Console) từ xa và các cánh tay robot tại phòng mổ sẽ mô phỏng lại chính xác từng cử động đó.
Với đường truyền 5G tốc độ cao, mọi thao tác của PGS Thành tại Cần Thơ được truyền gần như tức thời đến cánh tay robot đang chạm vào cơ thể bệnh nhân tại Hà Nội, mang lại cảm giác điều khiển chân thực như đang trực tiếp đứng tại phòng mổ.
Tại phòng mổ ở Hà Nội, ê-kíp phụ đã sẵn sàng. Nhiệm vụ của họ là thiết lập phòng mổ, gây mê và thực hiện các bước chuẩn bị ban đầu như đặt cổng (trocar) và kết nối các cánh tay robot vào cơ thể bệnh nhân.
Hệ thống robot Toumai với 4 cánh tay linh hoạt được kiểm tra kỹ thuật thật kỹ trước giờ G. Theo các chuyên gia, Toumai là hệ thống robot nội soi tiên tiến, hỗ trợ các kỹ thuật phức tạp với độ chính xác cao.
PGS Thành từ đầu cầu Cần Thơ liên tục trao đổi với các đồng nghiệp ở Hà Nội thông qua hệ thống kết nối âm thanh và hình ảnh tiên tiến, đảm bảo sự sẵn sàng tốt nhất cho ca mổ đặc biệt.
Ngồi trước bàn điều khiển Robot tại đầu cầu Vinmec Cần Thơ, ánh mắt phẫu thuật viên chính tập trung cao độ vào màn hình 3D.
Đúng "giờ G”, PGS Thành từ Cần Thơ tiếp quản quyền điều khiển robot. Những cánh tay máy ở Hà Nội cũng bắt đầu vận hành theo tín hiệu gửi về.
Qua màn hình 3D sắc nét, PGS Thành có thể quan sát rõ ràng từng cấu trúc giải phẫu nhỏ nhất trong ổ bụng bệnh nhân, từ những mạch máu li ti đến các đường mật phức tạp.
Khó khăn nhất trong phẫu thuật gan chính là kiểm soát chảy máu. Các mạch máu gan rất phức tạp, đòi hỏi phẫu thuật viên phải cực kỳ tỉ mỉ khi bóc tách.
Với sự hỗ trợ của robot có các khớp cổ tay xoay chuyển linh hoạt hơn cả tay người, PGS Thành bắt đầu thực hiện những đường cắt đầu tiên để cô lập khối u.
Qua hình ảnh từ camera nội soi, các cánh tay robot đang thực hiện thao tác khó trong phẫu trường chật hẹp.
Trong ca mổ luôn có ê-kíp ngoại khoa và gây mê hồi sức trực tiếp, đủ năng lực tiếp quản hoặc chuyển đổi phương án khi cần.
Vì vậy, robot không thay thế bác sĩ. Robot truyền chính xác các thao tác của phẫu thuật viên tới cánh tay máy, còn quyết định chuyên môn và trách nhiệm an toàn vẫn thuộc về đội ngũ y tế.
Việc kiểm soát chính xác các cuống mạch và diện cắt gan là yếu tố quyết định để tránh mất máu và bảo tồn tối đa nhu mô gan lành.
Với hình ảnh 3D phóng đại sắc nét và khả năng khử rung tay hoàn toàn của hệ thống robot, phẫu thuật viên có thể thực hiện các thao tác bóc tách, kẹp cắt mạch máu và đường mật một cách chính xác trong không gian hẹp.
Trong suốt quá trình này, đường truyền 5G duy trì sự ổn định tuyệt đối, không có hiện tượng "giật, lag", giúp mọi quyết định của bác sĩ được thực thi ngay lập tức trên cơ thể bệnh nhân cách đó hơn 1.700km.
Sau nhiều giờ cân não, phần gan trái chứa khối u đã được tách rời hoàn toàn. Các phần cắt bỏ được khéo léo cho vào túi chuyên dụng ngay trong khoang bụng bệnh nhân.
Các y bác sĩ tại Hà Nội thực hiện việc đưa túi chứa các phần được cắt bỏ ra ngoài qua một đường rạch nhỏ trên thành bụng.
Ekip tại hai đầu cầu Hà Nội - Cần Thơ chúc mừng sự thành công của ca đại phẫu qua màn hình kết nối.
Ekip tại chỗ cũng thực hiện kiểm tra cuối cùng tình trạng cầm máu tại diện cắt gan, đặt dẫn lưu và đóng các lỗ trocar. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa "não bộ" là phẫu thuật viên từ xa và "cánh tay nối dài" là ekip tại chỗ đã đảm bảo ca mổ diễn ra an toàn, không có bất kỳ biến cố kỹ thuật nào xảy ra.
Ca mổ kết thúc thành công với lượng máu mất không đáng kể. Nhờ ưu thế của phẫu thuật robot là ít xâm lấn, bệnh nhân phục hồi nhanh chóng, chức năng gan ổn định và sẽ sớm được xuất viện.
PGS.TS Phạm Văn Bình, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City cho biết, phẫu thuật robot từ xa hai chiều là bước tiến mới của ngoại khoa Việt Nam, hiện thực hóa mục tiêu "ngoại khoa không biên giới".
"Chúng ta đã hiện thực hóa giấc mơ ngoại khoa không biên giới. Người bệnh ở bất cứ đâu cũng có thể được các chuyên gia hàng đầu trực tiếp thực hiện phẫu thuật thông qua hệ thống robot từ xa", PGS.TS Phạm Văn Bình nhấn mạnh.
