Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiBác sĩ chỉ những việc người sau 40 tuổi cần làm để phòng bệnh tuổi già
(Dân trí) - Theo chuyên gia, tuổi 40 không phải thời điểm bắt đầu già đi mà là cột mốc quyết định sức khỏe của nhiều năm sau.
Tuổi 40 là ngưỡng quyết định của sức khỏe
Không ít người bước sang tuổi 40 vẫn cảm thấy cơ thể khỏe mạnh nên cho rằng chưa cần quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, chính giai đoạn này lại là thời điểm hàng loạt bệnh mạn tính âm thầm phát triển.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, suy thận, viêm khớp, trầm cảm hay thậm chí Alzheimer đều có thể khởi phát từ nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng. Khi người bệnh phát hiện, nhiều cơ quan đã chịu tổn thương và việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém hơn.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, thay vì đợi có bệnh mới đi khám, người từ 40 tuổi nên chủ động quản lý sức khỏe bằng những kiểm tra định kỳ và thay đổi lối sống phù hợp.
"40 tuổi không phải ngưỡng xuống dốc mà là ngưỡng quyết định. Người nào nhìn thấy sớm, chuẩn bị sớm, giữ kỷ luật tốt sẽ vượt qua giai đoạn này nhẹ nhàng hơn rất nhiều", BS Hoàng chia sẻ.
Đừng bỏ qua những chỉ số
Một trong những việc quan trọng nhất là kiểm tra các chỉ số chuyển hóa và tim mạch mỗi năm.
Huyết áp cao được coi là "kẻ giết người thầm lặng" vì có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), huyết áp bình thường dưới 120/80mmHg, trong khi từ 140/90mmHg trở lên được xem là tăng huyết áp.
Theo BS Hoàng, người từ 40 tuổi nên đo huyết áp ít nhất mỗi năm một lần. Nếu thừa cân, uống nhiều rượu bia, ít vận động hoặc chỉ số ở mức ranh giới, việc theo dõi cần được thực hiện thường xuyên hơn.
Đường huyết dễ dàng được kiểm tra để phát hiện nguy cơ tiểu đường (Ảnh: Tú Anh).
Bên cạnh huyết áp, đường huyết cũng là chỉ số không nên bỏ qua. Tiền tiểu đường và tiểu đường type 2 đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trung niên do ít vận động, ngủ không đủ giấc và chế độ ăn thiếu cân bằng.
Một chỉ số khác cũng cần theo dõi là mỡ máu. Nhiều người có cân nặng bình thường vẫn có cholesterol xấu (LDL) hoặc triglyceride tăng cao mà không hề biết. Tình trạng này làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
BS Hoàng khuyến cáo người trưởng thành nên kiểm tra mỡ máu định kỳ để phát hiện sớm các bất thường trước khi xuất hiện biến chứng.
Đừng để bệnh gan, thận và ung thư chỉ được phát hiện khi đã muộn
Không chỉ các bệnh chuyển hóa, gan và thận cũng là hai cơ quan dễ bị tổn thương sau tuổi 40 bởi thói quen uống rượu bia, ăn nhiều tinh bột, thừa cân hoặc kháng insulin.
Theo BS Hoàng, các xét nghiệm chức năng gan như AST, ALT cùng các chỉ số đánh giá chức năng thận như Creatinine, eGFR có thể giúp phát hiện tổn thương từ rất sớm, ngay cả khi người bệnh chưa có biểu hiện bất thường.
Song song với đó, sàng lọc ung thư định kỳ cũng được xem là giải pháp quan trọng để giảm nguy cơ tử vong.
BS Hoàng cũng khuyến cáo người dân nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín và bác sĩ đúng chuyên khoa để được tư vấn phương pháp sàng lọc phù hợp, tránh tin theo các quảng cáo thiếu căn cứ trên mạng xã hội.
Chú ý đến đôi mắt và vắc xin phù hợp
Từ sau tuổi 40, nhiều người bắt đầu gặp tình trạng nhìn gần kém do lão thị. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm những bệnh lý nguy hiểm như glôcôm, đục thủy tinh thể, thoái hóa hoàng điểm hay tổn thương võng mạc.
Trong đó, glôcôm được đánh giá đặc biệt nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm, không gây đau hay đỏ mắt nhưng có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời.
Ngoài khám định kỳ, bác sĩ Hoàng khuyến nghị người trưởng thành nên rà soát lịch tiêm vắc xin, nhất là vắc xin cúm hàng năm, uốn ván và các vắc xin khác tùy theo tuổi, bệnh nền hoặc nguy cơ nghề nghiệp.
Lối sống quyết định sức khỏe sau tuổi 40
Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, các xét nghiệm chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ, còn nền tảng để phòng bệnh lâu dài vẫn là lối sống.
Người từ 40 tuổi nên duy trì vận động đều đặn bằng những hình thức phù hợp như đi bộ, leo cầu thang, tập tạ nhẹ, tập với dây kháng lực hoặc các bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể. Điều quan trọng không phải cường độ quá cao mà là sự duy trì thường xuyên.
Bên cạnh đó, chế độ ăn cần ưu tiên rau xanh, chất xơ, cá, đậu, các loại hạt và thực phẩm ít chế biến để hỗ trợ kiểm soát đường huyết cũng như mỡ máu. Đồng thời, nên hạn chế đồ ngọt, rượu bia, thức ăn nhanh và thói quen ăn khuya.
