Chuyện về người vẽ bản đồ Trường Sa cách đây 5 thế kỷ

Dân trí Theo bản đồ “Tứ chí lộ đồ” do Đỗ Bá Công Đạo vẽ thì quần đảo Trường Sa - Hoàng Sa được chú thích là “Bãi cát vàng”, thể hiện cương giới Đàng Trong do Chúa Nguyễn quản lý từ cuối thế kỷ XVI đã mở rộng ra vùng quần đảo ở Biển Đông.

Cụ Đậu Đình Trác - hậu huệ thứ 13 của dòng họ Đậu chi Cẩm Nang trao đổi với phóng viên
Cụ Đậu Đình Trác - hậu huệ thứ 13 của dòng họ Đậu chi Cẩm Nang trao đổi với phóng viên

Chúng tôi tìm về xã Thanh Giang, huyện Thanh Chương, Nghệ An trong một ngày mưa rả rích. Ngôi nhà thờ của họ Đậu chi Cẩm Nang vẫn im lìm, trầm mặc như vốn có. Đây là nơi thờ tự thủy tổ họ Đậu chi Cẩm Nang - Đậu Công Khâm - và thờ hậu duệ đời thứ 4 của ông là Đậu Công Luận, tên tự là Đậu Bá Công Đạo - người đã vẽ bản đồ quần đảo Trường Sa từ thế kỷ thứ XVII.

Tiếp chúng tôi, cụ Đậu Đình Trác (80 tuổi) - thuộc Hội đồng gia tộc họ Đậu chi Cẩm Nang (nay là xóm 2, xã Thanh Giang, Thanh Chương) - cho biết: “Trong gia phả của chúng tôi chỉ ghi cụ Đỗ Công Luận, tên tự là Công Đạo, còn gọi là Đậu Bá Công Đạo (không rõ năm sinh, năm mất) thi trúng giám sinh vào năm đầu niên hiệu Dương Đức đời Lê Gia Tông (1672), sau được bổ làm Tri huyện Thạch Hà, được phong tước Đoan Triều nam. Làm quan được 1 năm thì từ quan, cải dạng đi buôn để vào Nam. Cũng không thấy ghi gì đến công trạng của cụ. Chỉ đến khi đoàn nghiên cứu của PGS.TS Trần Bá Chí về đây ăn ở cả tháng trời sau đó công bố kết quả nghiên cứu thì dòng họ Đậu chi Cẩm Nang chúng tôi mới biết được cụ Đậu Công Luận là người có công vẽ nên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vào thế kỷ thứ 17, xác lập chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo này”.

Mặc dù công trạng của Đậu Bá Công Đạo đối với việc xác lập chủ quyền nước ta đối với 2 quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa là rất lớn nhưng gia phả dòng họ Đậu không ghi lại một dòng chữ nào về công trạng của ông. “Có thể là vào thời điểm đó, việc vẽ bản đồ có lý do rất đặc biệt, nếu để lộ sẽ bị tru di cửu tộc nên không được phép ghi vào gia phả dòng họ”, ông Trác lý giải.

Cụ Đậu Đình Trác - hậu huệ thứ 13 của dòng họ Đậu chi Cẩm Nang trao đổi với phóng viên
Tấm bản đồ do Đậu Bá Công Đạo vẽ từ thế kỷ XVII với dòng chữ "Bãi Cát vàng" - biểu thị quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa do Chúa Nguyễn quản lý (Ảnh tư liệu)

Theo tài liệu sử sách và kết quả nghiên cứu của các học giả, Đậu Công Luận sinh ra và lớn lên trong thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh quyết liệt. Chúa Trịnh Tạc, Trịnh Căn đã đánh đuổi được quân Nguyễn lùi vào Nam.

Với tham vọng mang đại quân vào Nam lật đổ chính quyền họ Nguyễn, thu phục đất đai biển đảo phía Nam, bởi vậy Chúa Trịnh rất cần bản đồ địa lý Đàng Trong. Năm Chính Hòa thứ 3 (1682), nhà sư Hương Hải trốn thoát từ miền Nam ra Thăng Long đã dâng Chúa Trịnh một tấm bản đồ vẽ vùng Thuận Quảng theo trí nhớ, bởi vậy xét về mọi phương diện thì tấm bản đồ này chưa khả dụng cho Chúa Trịnh đưa quân vào Đàng Trong mưu việc lớn.(*)

Khoảng thời Chính Hoà (năm 1680-1705), Đậu Công Luận giả dạng người đi buôn theo thuyền buôn ra biển, hướng vào Nam ấp ủ dự định vẽ tấm bản đồ cụ thể hơn về đất đai Đàng Trong. Sau nhiều cuộc hải hành suốt một dải từ miền Trung vào miền Nam, ông đã bí mật khảo sát và vẽ thành bản đồ các xứ từ Thuận Quảng trở vào mang tên “Tứ chí lộ đồ” - Bản đồ vẽ đường đi 4 phía. Sau khi hoàn thành, Đậu Công Luận dâng lên Chúa Trịnh hiến kế Nam chinh.

Tập "Tứ chí lộ đồ" do Đậu Công Luận vẽ có: 53 phủ, 181 huyện, 49 châu, 14 làng, 8.992 xã, 205 thôn, 335 trang, 451 sách, 43 sở, 442 động, 41 trại. 67 phường, 10 vạn, 8 nhà, 2 tuần, 1 quan, 2 giác, 15 nguyên, 15 châu. Riêng Thuận- Hoá có 02 phủ, 8 huyện, 4 châu, Quảng - Nam có 3 phủ 9 huyện. Trong tập bản đồ này có rất nhiều thông tin về chủ quyền lãnh thổ quốc gia, đặc biệt là bản đồ quần đảo Hoàng Sa.

Nhà thờ họ Đậu chi Cẩm Nang (xã Thanh Giang, Thanh Chương, Nghệ An)
Nhà thờ họ Đậu chi Cẩm Nang (xã Thanh Giang, Thanh Chương, Nghệ An)

Trong "Tứ chí lộ đồ" có quyển “Đường từ phủ Phụng Thiên đến Chiêm Thành” có phần vẽ và chú giải bằng chữ Nôm về hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa như sau: “Ở khu vực Phủ Thăng Hoa và Phủ Quảng Ngãi phía ngoài biển hình bãi cát kéo dài từ cửa Đại Chiêm đến cửa Sa Kỳ với tên gọi Bãi Cát Vàng”. Bãi Cát vàng được ông thể hiện trong bộ Lộ đồ phản ánh cương giới xứ Đàng Trong do chúa Nguyễn quản lý từ cuối thế kỷ XVI, đã mở rộng ra vùng quần đảo ở Biển Đông.

Hiện tại, dòng họ Đậu chi Cẩm Nang có trên 200 hộ, tập trung tại 4 xã Thanh Mai, Thanh Giang, Thanh Tùng, Thanh Xuân. Con cháu của dòng họ cần cù hiếu học, hay lam hay làm. Dòng họ hiện có 7 người trình độ trên đại học, có người đỗ đạt giữ chức vụ quan trọng trong quân đội, “còn đại học nhiều không đếm xuể”.

Bãi Cát vàng là tên gọi nôm na mà nhân dân xứ Đàng Trong đặt cho 2 quần đảo san hô, chuyển sang âm Hán Việt là "Hoàng Sa", "Hoàng Sa chử". Tên gọi "Hoàng Sa", "Hoàng Sa chử " (chử trong tiếng Hán có nghĩa bãi - PV) được thông dụng trong các văn kiện thời Lê và thời Nguyễn, như trong Đại Nam Thực lục, Đại nam nhất thống chí, Đại nam nhất thống toàn đồ, chỉ chung cả hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa ngày nay. Đây là một tập tài liệu quí giá chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo này.

Theo chúng tôi được biết, hiện “Tứ chí lộ đồ” đang được lưu giữ tại Viện Hán Nôm - là một trong những chứng cứ quan trọng khẳng định chủ quyền Việt Nam trên biển Đông, đặc biệt là 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.

Hoàng Lam - Trần Tử Quang 

(*) - Trong bài có sử dụng tài liệu của các nhà nghiên cứu về "Tứ chí lộ đồ"

Tag :
MỚI NHẤT
Hy hữu một người tử vong do vướng bẫy chính mình
Hy hữu một người tử vong do vướng bẫy chính mình

(Dân trí) - Do chuột cắn phá hoại lúa của gia đình nên một nông dân huyện Phù Cát (tỉnh Bình Định) đã tự chế một chiếc bẫy chuột điện giăng ngoài ruộng. Tai nạn hy hữu xảy ra khi chính người nông dân đó vướng bẫy, tử vong.

Thứ năm, 02/08/2012 - 08:04

Tiền đóng cao gấp nhiều lần, bệnh nhân vẫn phải nằm ghép!
Tiền đóng cao gấp nhiều lần, bệnh nhân vẫn phải nằm ghép!

(Dân trí) - Ngày 1/8, nhiều địa phương trong cả nước đồng loạt áp dụng viện phí mới. Trải qua hơn nửa tháng thực hiện giá viện phí mới tại một số bệnh viện tuyến TƯ, nhiều người bệnh phàn nàn, tiền đóng thêm mà chất lượng vẫn như cũ.

Thứ năm, 02/08/2012 - 07:32

Trung Quốc “nổi đoá” vụ Mỹ trừng phạt ngân hàng làm ăn với Iran
Trung Quốc “nổi đoá” vụ Mỹ trừng phạt ngân hàng làm ăn với Iran

(Dân trí) - Bắc Kinh hôm qua đã phản ứng giận dữ trước các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp dụng đối với một ngân hàng Trung Quốc làm ăn với Iran, hối thúc Washington huỷ bỏ chúng và doạ sẽ đưa ra công hàm phản đối chính thức.

Thứ năm, 02/08/2012 - 06:50

Tổng thống Assad: "Số phận Syria đang lâm nguy"
Tổng thống Assad: "Số phận Syria đang lâm nguy"

(Dân trí) – Tổng thống Syria Bashar al-Assad hôm qua đã phải thừa nhận “vận mệnh quốc gia đang bị đe dọa” trong bối cảnh giao tranh tại thành phố Aleppo đã bước sang ngày thứ 13 và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành diễn tập xe tăng gần biên giới hai nước.

Thứ năm, 02/08/2012 - 06:49

Hà Nội “bác” kết luận thanh tra, Bộ GTVT rà soát lại
Hà Nội “bác” kết luận thanh tra, Bộ GTVT rà soát lại

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Lê Mạnh Hùng vừa có yêu cầu tạm dừng triển khai kết luận thanh tra vỉa hè, lòng đường tại Hà Nội để rà soát lại sau khi địa phương này lên tiếng “bác” kết luận thanh tra.

Thứ năm, 02/08/2012 - 06:08

Gặp chàng thủ khoa yêu khối C
Gặp chàng thủ khoa yêu khối C

(Dân trí) - Với tổng điểm 3 môn 26,5, em Lê Khắc Bảo Long là thí sinh thi vào khối C có điểm cao nhất ĐH Huế trong 5 năm. Dân trí đã có cuộc trò chuyện với Long quanh việc học các môn khối C - khối bị không ít học sinh “bỏ rơi”.

Thứ năm, 02/08/2012 - 06:05

"Sếp sòng" bị tạm giữ, Muaban24 vẫn ngang nhiên chèo kéo?
"Sếp sòng" bị tạm giữ, Muaban24 vẫn ngang nhiên chèo kéo?

(Dân trí) - Một ngày sau khi trụ sở Muaban24 tại Hà Nội bị khám xét và nhiều "lãnh đạo" đầu não bị tạm giữ, công ty này vẫn tiếp tục mở cửa với bộ máy "thuyết gia" đông đảo hoạt động hết công suất.

Thứ năm, 02/08/2012 - 01:53

Thương cảnh cô bé tuổi 20 chờ chết vì căn bệnh Wilson
Thương cảnh cô bé tuổi 20 chờ chết vì căn bệnh Wilson

(Dân trí) - Bỏ dở trang sách khi chưa học hết lớp 11 và từ bỏ cả giấc mơ về tương lai ở cái tuổi đẹp bẻ gãy sừng trâu, giờ đây em bất lực nằm đó, trong một góc giường đếm thời gian trôi đi, chịu đựng đớn đau và chờ đợi một sự an bài.

Thứ năm, 02/08/2012 - 12:10

Thắng đậm O.New Zealand, tuyển O.Brazil độc chiếm ngôi đầu bảng
Thắng đậm O.New Zealand, tuyển O.Brazil độc chiếm ngôi đầu bảng

(Dân trí) - Chiến thắng 3-0 của O.Brazil trước đối thủ đến từ châu đại dương đã mang lại chiến thắng thứ 3 liên tiếp cho đội bóng đến từ xứ Samba tại vòng đấu bảng, qua đó O.Brazil độc chiếm ngôi đầu bảng C.

Thứ tư, 01/08/2012 - 11:55

Phát hiện 10 vụ vận chuyển thịt “bẩn” vào thành phố
Phát hiện 10 vụ vận chuyển thịt “bẩn” vào thành phố

(Dân trí) - Chỉ trong sáng 1/8, Trạm kiểm dịch động vật Thủ Đức phối hợp với Đội CSGT Rạch Chiếc đã phát hiện 10 vụ tuồn thịt gia súc gia cầm “bẩn” vào thành phố tiêu thụ.

Thứ tư, 01/08/2012 - 06:17

Thủ khoa ĐH Y Hà Nội đạt 30 điểm
Thủ khoa ĐH Y Hà Nội đạt 30 điểm

(Dân trí) - Chiều 1/8, ĐH Y Hà Nội công bố điểm thi. Năm nay trường có một thủ khoa đạt 30 điểm (làm tròn) là thí sinh Trần Xuân Bách, HS Trường THPT Quảng Oai, huyện Ba Vì, Hà Nội. .

Thứ tư, 01/08/2012 - 05:48

Thứ trưởng Costa Rica mất chức vì video nhạy cảm
Thứ trưởng Costa Rica mất chức vì video nhạy cảm

(Dân trí) - Một thứ trưởng Costa Rica đã bị tình chỉ công tác sau khi bà xuất hiện trong một video nhạy cảm được tải trên mạng, trong đó bà chỉ mặc nội y và đưa ra những lời tán tỉnh.

Thứ tư, 01/08/2012 - 05:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Xem lại một số hình ảnh trong phim Ván bài lật ngửa
Xem lại một số hình ảnh trong phim Ván bài lật ngửa

(Dân trí)- Đạo diễn Lê Hoàng Hoa ra đi để lại biết bao tiếc thương cho bạn bè, đồng nghiệp. Bộ phim Ván bài lật ngửa lại được… “lật tìm”, bộ phim đã “làm mưa, làm gió” màn ảnh Việt suốt những thập niên 80 thế kỷ trước .

Thứ tư, 01/08/2012 - 04:03

Chặn đà tăng mại dâm đồng giới
Chặn đà tăng mại dâm đồng giới

(Dân trí) - Thời gian gần đây, tình hình tội phạm, tệ nạn diễn biến phức tạp khó lường, ma túy tổng hợp tăng nhanh, mại dâm không giảm, mại dâm đồng giới tăng… Công điện của Thủ Tướng chỉ rõ thực tế đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường các giải pháp phòng chống.

Thứ tư, 01/08/2012 - 03:46

Cái giá của xung đột vũ trang
Cái giá của xung đột vũ trang

Trung Quốc đang chơi một nước cờ mà tự đẩy mình vào thế "lưỡng bại câu thương". Vấn đề là liệu các nước trong khu vực có đủ bình tĩnh để kiềm chế, không tự đẩy mình vào xung đột?

Thứ tư, 01/08/2012 - 03:25

Những nam VĐV "bảnh" nhất tại Olympic 2012
Những nam VĐV "bảnh" nhất tại Olympic 2012

(Dân trí) - Với ngoại hình bảnh bao và mạnh mẽ của mình, không ít nam VĐV đang dự tranh tại Thế vận hội London cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ khán giả, nhất là các CĐV nữ. Dưới đây là hình ảnh dàn sao nam được chú ý nhiều nhất ở Olympic năm nay.

Thứ tư, 01/08/2012 - 03:06

Đã cứu được đôi mắt của bé út trong ca sinh 4
Đã cứu được đôi mắt của bé út trong ca sinh 4

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng hai mắt bị tổn thương khá nặng, các bác sĩ tại bệnh viện Nhi Đồng 1 đã thực hiện thành công ca phẫu thuật chặn đứng bệnh lý võng mạc cho bé gái sinh non.

Thứ tư, 01/08/2012 - 02:36

Tâm tư ngày đầu thu viện phí theo giá mới
Tâm tư ngày đầu thu viện phí theo giá mới

(Dân trí) - Ngày 1/8, các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn TP Cần Thơ, Sóc Trăng... đồng loạt áp dụng giá viện phí mới với mức tăng khoảng 70-75% so với khung giá của Bộ Y tế.

Thứ tư, 01/08/2012 - 02:32

Hãy nói về biển Đông với người trẻ
Hãy nói về biển Đông với người trẻ

Hơn lúc nào hết, khát vọng thỏa mãn thông tin của giới trẻ ngày càng lên cao khi biển Đông vẫn vọng về “âm thanh gây hấn” của Trung Quốc...

Thứ tư, 01/08/2012 - 02:25

Nữ sinh bỏ thi ĐH theo người tình làm… “tướng cướp“
Nữ sinh bỏ thi ĐH theo người tình làm… “tướng cướp“

Sau ngày thi tốt nghiệp cấp 3, Nguyễn Thị Ngọc Trâm (SN 1994, ngụ thị trấn Trà My, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam) bỏ thi đại học theo bạn trai sống chung và thực hiện nhiều vụ cướp giật tài sản trên tuyến Quốc lộ 1A.

Thứ tư, 01/08/2012 - 02:25

ĐH Anh Quốc VN hướng đến một thế hệ SV trẻ tuổi và năng động
ĐH Anh Quốc VN hướng đến một thế hệ SV trẻ tuổi và năng động

(Dân trí) - “Trường ĐH Anh Quốc Việt Nam hướng đến một thế hệ SV trẻ tuổi và năng động, sẵn sàng học hỏi để hoàn thiện bản thân và làm chủ tương lai của chính các em. Tiếng Anh không phải là yếu tố duy nhất khi trường đánh giá tố chất một sinh viên tiềm năng”.

Thứ tư, 01/08/2012 - 02:02

Bắt được thủ phạm gây vụ nổ nhà Giám đốc Công an Khánh Hòa
Bắt được thủ phạm gây vụ nổ nhà Giám đốc Công an Khánh Hòa

(Dân trí) - Đối tượng khai nhận việc đặt chất nổ tại nhà giám đốc công an tỉnh Khánh Hòa là nhằm mục đích nghăn chặn việc điều tra những sai phạm trong việc làm ăn kinh doanh tại mỏ đá. Thủ phạm đã dùng hình thức kích nổ qua thiết bị di động…

Thứ tư, 01/08/2012 - 01:23

Lốc xoáy quật đổ hàng trăm ngôi nhà, hai người bị đè chết
Lốc xoáy quật đổ hàng trăm ngôi nhà, hai người bị đè chết

(Dân trí) - Sáng nay 1/8, tại 2 tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu, lốc xoáy lớn "càn quét" đã làm 2 người thiệt mạng, hơn 400 ngôi nhà bị sập, hư hỏng, thiệt hại hàng chục tỉ đồng.

Thứ tư, 01/08/2012 - 01:23

Giá xăng chính thức tăng 900 đồng/lít
Giá xăng chính thức tăng 900 đồng/lít

(Dân trí) - Kể từ 14h chiều nay 1/8, Petrolimex điều chỉnh tăng giá xăng dầu bán lẻ từ 500 đồng - 900 đồng/lít. Theo đó, giá xăng bán lẻ A92 sẽ ở mức 21.900 đồng/lít. Saigon Petro cũng tăng 900 đồng/lít xăng nhưng từ 13h, trước Petrolimex 1 tiếng.

Thứ tư, 01/08/2012 - 12:36