(Dân trí) - Hơn 123 tỷ đồng được huy động trong ba năm cùng hàng nghìn sổ tiết kiệm, căn nhà, hoạt động chăm sóc cho thấy sự tham gia của cộng đồng trong công tác tri ân tại Hà Nội.
Năm 2025, Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" của xã Bình Minh (Hà Nội) huy động được hơn 460 triệu đồng. Từ nguồn quỹ này, địa phương hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho hai người có công với tổng kinh phí hơn 60 triệu đồng, trao 10 sổ tiết kiệm trị giá 30 triệu đồng và tổ chức gặp mặt, tặng quà 100 người có công tiêu biểu.
Bên cạnh nguồn quỹ, nhiều doanh nghiệp, đơn vị cùng tham gia. Công ty TNHH Đông dược Phúc Hưng trao 450 suất quà; Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ Cảnh sát biển tặng 20 suất; Công ty TNHH Nha khoa Quốc tế Bách khoa trao 110 suất. Dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm đó, gần 1.000 người cũng tham gia lễ thắp nến tri ân đồng loạt tại 5 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã.
Những con số ở Bình Minh cho thấy một cách thức đang được thực hiện tại nhiều địa phương Hà Nội: chính sách của Nhà nước được bổ sung bằng nguồn lực, thời gian và sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội, đoàn thể và người dân.
Đó cũng là một phần của phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” được Hà Nội duy trì nhiều năm, bên cạnh việc thực hiện các chế độ ưu đãi thường xuyên dành cho người có công.
Theo số liệu thành phố công bố, giai đoạn 2022-2024, các chỉ tiêu của phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” tại Hà Nội đều hoàn thành hoặc vượt kế hoạch; 100% xã, phường, thị trấn thời điểm đó được đánh giá làm tốt công tác này.
Trong ba năm, Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” toàn thành phố vận động được hơn 123,1 tỷ đồng. Hà Nội trao 10.397 sổ tiết kiệm “Tình nghĩa”, tổng kinh phí hơn 21,8 tỷ đồng; tu sửa, nâng cấp 284 công trình ghi công liệt sĩ với kinh phí hơn 392,1 tỷ đồng.
Cùng thời gian, từ ngân sách địa phương và nguồn xã hội hóa, thành phố hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 833 nhà ở cho người có công, tổng kinh phí hơn 33,2 tỷ đồng. 100% Bà mẹ Việt Nam anh hùng còn sống được các cơ quan, đơn vị nhận phụng dưỡng.
Những hoạt động này tiếp tục được đặt ra trong năm 2026. Theo Kế hoạch 82 của UBND TP Hà Nội về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, thành phố dự kiến vận động Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” đạt gần 29,43 tỷ đồng, trao 918 sổ tiết kiệm “Tình nghĩa” với mức tối thiểu 3 triệu đồng mỗi sổ.
Hà Nội đồng thời đặt mục tiêu tu sửa, nâng cấp 113 công trình ghi công liệt sĩ; hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp nhà ở cho 183 hộ gia đình người có công; phấn đấu 100% hộ người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình tại nơi cư trú. Các cơ quan, đoàn thể tiếp tục được vận động nhận phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng còn sống.
Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” không phải là nguồn ngân sách chi trả chế độ ưu đãi thường xuyên. Theo quy chế được Hà Nội ban hành tháng 6/2026, nguồn thu của Quỹ gồm các khoản đóng góp bằng tiền, hiện vật của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân; nguồn tài trợ có mục đích, địa chỉ cụ thể và các nguồn hợp pháp khác.
Quỹ được sử dụng để hỗ trợ trực tiếp người có công, thân nhân người có công; thăm hỏi khi khó khăn, ốm đau; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở; tặng quà; hỗ trợ cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng và cải tạo, sửa chữa các công trình ghi công liệt sĩ.
Nguồn lực của phong trào còn được thể hiện bằng nhiều hoạt động không trực tiếp tính bằng số tiền huy động.
Năm 2026, xã Mỹ Đức đặt mục tiêu vận động 250 triệu đồng vào Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, hỗ trợ nhà ở cho ba gia đình người có công, trao sổ tiết kiệm và tiếp tục phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Kế hoạch của địa phương còn huy động các hội, đoàn thể và người dân tham gia dọn dẹp, chăm sóc công trình ghi công liệt sĩ; quét vôi bia mộ, chỉnh trang lối đi, thay biển tên tại 5 nghĩa trang; tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người có công và thắp nến tri ân trước ngày 27/7.
Ở một hướng khác, sự tham gia của cộng đồng được thể hiện qua chuyên môn của từng lực lượng.
Đầu tháng 7, đoàn viên thanh niên của nhiều sở, ngành Hà Nội, trong đó có Sở Nội vụ, Sở Y tế, Sở Tài chính, Văn phòng UBND thành phố cùng Đoàn xã Yên Lãng và Bệnh viện Đa khoa Mê Linh tổ chức chương trình khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, tặng quà cho thương binh, bệnh binh, người có công và thân nhân liệt sĩ.
Trước chương trình, các đại biểu dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ Châu Phan. Lực lượng tham gia gồm cán bộ trẻ của nhiều cơ quan thành phố, đoàn viên địa phương và đội ngũ y tế.
Tại Bình Minh, gần 1.000 đại biểu, đoàn viên, thanh niên và người dân cùng có mặt trong lễ thắp nến ở 5 nghĩa trang liệt sĩ năm 2025. Địa phương cũng đưa 239 người có công và thân nhân đi điều dưỡng, bên cạnh các chương trình hỗ trợ nhà ở, sổ tiết kiệm và quà tặng từ doanh nghiệp.
Các hình thức tham gia vì vậy trải rộng từ đóng góp vào Quỹ, tặng sổ tiết kiệm, hỗ trợ xây sửa nhà đến khám sức khỏe, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc nghĩa trang và dành thời gian tham gia các hoạt động tri ân.
Quỹ là một công cụ huy động nguồn lực, nhưng không phải toàn bộ phong trào. “Đền ơn đáp nghĩa” tại Hà Nội còn gắn với nhiều chương trình chăm sóc người có công được triển khai ở từng xã, phường và bởi nhiều cơ quan, đoàn thể, đơn vị.
Cùng với mở rộng vận động, Hà Nội năm nay điều chỉnh cơ chế quản lý Quỹ trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Quy chế quản lý và sử dụng Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” thành phố ban hành ngày 1/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội chủ trì vận động xây dựng Quỹ. Hoạt động vận động diễn ra cả năm, trong đó tập trung cao điểm một tháng, từ ngày 28/6 đến 27/7. Tổ chức, cá nhân có thể đóng góp một hoặc nhiều lần trong năm.
Sở Nội vụ là cơ quan thường trực của Ban Quản lý Quỹ, giúp Ban quản lý chỉ đạo, kiểm tra, thanh tra việc quản lý và sử dụng. Các khoản thu, chi phải được thực hiện đúng quy định, công khai, minh bạch; Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước hướng dẫn, kiểm tra về tài chính, kế toán.
Ban Quản lý Quỹ thành phố cũng đã được kiện toàn trong năm 2026. Theo quyết định ngày 26/5, Giám đốc Sở Nội vụ giữ vai trò Phó Trưởng ban Thường trực; đề nghị kiện toàn Ban được thực hiện trên cơ sở tờ trình của Sở Nội vụ.
Quy chế đồng thời cho phép Quỹ hỗ trợ những địa phương có nhiều người có công nhưng nguồn vận động còn hạn chế. Cách thức này tạo điều kiện phân bổ nguồn lực theo nhu cầu chăm sóc thực tế, bên cạnh việc sử dụng Quỹ ngay tại những địa bàn huy động được đóng góp.
Sau nhiều năm triển khai, những con số hơn 123 tỷ đồng Quỹ được vận động, hơn 10.000 sổ tiết kiệm hay hàng trăm căn nhà được hỗ trợ cho thấy quy mô nguồn lực đã được huy động cho công tác “Đền ơn đáp nghĩa” tại Hà Nội trong giai đoạn 2022-2024.
Năm 2026, cùng với mục tiêu vận động thêm hơn 29,4 tỷ đồng, phong trào tiếp tục được triển khai từ thành phố xuống các xã, phường với sự tham gia của MTTQ, các đoàn thể, cơ quan, doanh nghiệp và người dân.
Từ một khoản đóng góp vào Quỹ đến một sổ tiết kiệm, căn nhà được sửa chữa, buổi khám sức khỏe hay những người cùng chăm sóc một nghĩa trang liệt sĩ, các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa chính quyền và cộng đồng trong chăm lo người có công trên địa bàn Thủ đô.
