Hỗ trợ sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng

Năm 2026, Lâm Đồng có 100 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 29 xã khu vực III và 217 thôn đặc biệt khó khăn. Những con số này cho thấy nhu cầu tạo sinh kế, nâng hiệu quả sản xuất tại khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn rất lớn.

Tại xã Quảng Trực, cây mắc ca là một trong những hướng sản xuất mang lại giá trị kinh tế đáng kể bên cạnh cà phê. Đến nay, toàn xã có hơn 1.350ha mắc ca, nhiều diện tích được chuyển đổi từ đất sản xuất kém hiệu quả hoặc trồng xen trong vườn cà phê.

Tiêu biểu như gia đình ông Điểu Drây hiện có hơn 7ha mắc ca. Theo ông Drây, nếu được chăm sóc tốt, mỗi hecta mắc ca có thể cho 1-1,5 tấn quả. Với mức giá khoảng 60.000 đồng/kg, cây mắc ca đã trở thành nguồn thu ổn định của gia đình.

Ông Điểu Drây cho biết, hiệu quả của cây trồng mới đã giúp gia đình ông thay đổi cách tổ chức sản xuất. Thay vì chỉ dựa vào những cây trồng quen thuộc, gia đình từng bước mở rộng mắc ca sau khi nhận thấy loại cây này phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng tạo nguồn thu lâu dài.

Theo ông Điểu Drây, muốn cây phát huy hiệu quả thì người dân phải đầu tư chăm sóc đúng kỹ thuật, kiên trì trong những năm đầu và không chạy theo phong trào.

Còn ở khu vực xã Lạc Dương, mô hình chuyển đổi sang trồng dâu tây, atiso, nông nghiệp công nghệ cao... cũng được thực hiện trên diện tích đất canh tác kém hiệu quả nhằm giúp bà con cải thiện sinh kế.

Trước đó, nhiều hộ chủ yếu sản xuất cà phê, chè, rau ngoài trời, hồng ăn quả và bắp nhưng hiệu quả chưa cao do tác động của thời tiết, sâu bệnh và phương thức canh tác.

Những mô hình như vậy cho thấy chuyển đổi cây trồng không nhất thiết phải diễn ra trên quy mô lớn. Từ một diện tích nhỏ được làm đúng kỹ thuật, người dân có thể kiểm chứng hiệu quả trước khi nhân rộng, hạn chế rủi ro và từng bước tích lũy kinh nghiệm.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc, việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia cần gắn với hiệu quả thực chất, trong đó chú trọng phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống người dân. Tinh thần chung là các nguồn lực phải được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để địa phương và người dân chủ động phát triển sản xuất thay vì chỉ dựa vào hỗ trợ trực tiếp.

Từ thực tế ở Quảng Trực, Lạc Dương cũng như nhiều vùng sản xuất khác có thể thấy, chuyển đổi cây trồng chỉ là bước khởi đầu. Để tạo ra thu nhập bền vững, cần đồng thời giải quyết bài toán giống, kỹ thuật, vốn và thị trường tiêu thụ.

Khi người dân biết lựa chọn cây trồng phù hợp, chủ động ứng dụng kỹ thuật và tính toán hiệu quả kinh tế, mỗi diện tích đất sản xuất sẽ có thêm cơ hội tạo giá trị cao hơn.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng, sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu của tỉnh đã hoàn thành và vượt kế hoạch, tạo chuyển biến rõ nét về đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào.

Những công trình giao thông, điện, nước sạch đã góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với khu vực trung tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Lâm Đồng tiếp tục tập trung thực hiện một số chỉ tiêu trong năm 2026 như nâng tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế, cải thiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, phát triển các câu lạc bộ văn hóa truyền thống. Đồng thời tiếp tục giải quyết khó khăn về đất ở, đất sản xuất tại một số địa phương.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Lâm Đồng tiếp tục đặt mục tiêu huy động hiệu quả các nguồn lực, đầu tư đồng bộ hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc và phát triển sinh kế để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Đây sẽ là động lực quan trọng để từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với các khu vực khác, hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, bao trùm và bền vững trên địa bàn toàn tỉnh.

Ngọc Minh