Warren Buffett: Tôi không tài năng, tôi may mắn

"Tôi có lẽ là một trong 10 người may mắn nhất thế giới" là chia sẻ của Warren Buffett trong cuộc trò chuyện hiếm hoi với CNBC. Thay vì nói về chứng khoán, AI hay những thương vụ tỷ USD, chủ tịch Berkshire Hathaway dành phần lớn thời gian để nhìn lại hành trình của mình qua một góc nhìn ít người nhắc đến, sự may mắn.

Theo Buffett, thành công của một người không chỉ đến từ năng lực hay sự chăm chỉ. Nhiều lợi thế quan trọng trong cuộc đời là những điều con người không thể tự lựa chọn.

Thành công không chỉ đến từ tài năng

Ở tuổi 95, Buffett nói ông vẫn minh mẫn vượt ngoài mong đợi và đây đúng là một món quà. Điều may mắn tiếp theo là năng khiếu bẩm sinh của ông lại phù hợp với lĩnh vực đầu tư. Buffett cho rằng nếu ông có tài năng khác, chẳng hạn trở thành nghệ sĩ violin, giá trị kinh tế tạo ra sẽ hoàn toàn khác.

Ông cũng nhắc đến một lợi thế quan trọng khác, đó là việc có người bố là một nhà môi giới chứng khoán đã giúp ông tiếp cận thị trường tài chính từ rất sớm. "Nếu bố tôi là một người thợ sửa ống nước, có lẽ tôi đã không có được lợi thế như vậy", Buffett nói.

Theo nhà đầu tư huyền thoại, mỗi người đều chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố như nơi sinh ra, gia đình hay thời điểm mình lớn lên. Chính những điều tưởng như ngẫu nhiên đó đôi khi lại tạo ra khác biệt rất lớn trong sự nghiệp.

Buffett cũng cho rằng bản thân may mắn khi đầu tư trong giai đoạn kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh. Khi ông mua cổ phiếu đầu tiên ở tuổi 11, chỉ số Dow Jones chỉ quanh 100 điểm, trong khi hiện đã vượt 52.000 điểm.

"Nước Mỹ là một nơi tuyệt vời để đầu tư", ông nói và hài hước nhận xét rằng nếu đầu tư xuyên suốt giai đoạn đó, "ngay cả người ngốc nhất cũng có thể thành công".

Dù vậy, vị tỷ phú nhấn mạnh may mắn không phải là tất cả. Theo ông, sau khi có được những điều kiện thuận lợi, cách mỗi người đưa ra quyết định mới là yếu tố quyết định kết quả cuối cùng.

Trong cuộc phỏng vấn, Buffett không dành nhiều thời gian dự báo thị trường. Thay vào đó, ông nhắc lại những nguyên tắc đầu tư đã theo mình suốt nhiều thập kỷ. Ông nói, việc mua cổ phiếu và mua cả một doanh nghiệp gần như không có khác biệt về bản chất. Điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng của doanh nghiệp. "Hãy mua một doanh nghiệp tốt, với mức giá hợp lý và được điều hành bởi những con người phù hợp", ông đưa lời khuyên. 

Buffett cũng thừa nhận từng đánh giá chưa đúng tiềm năng của nhiều doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, ông cho rằng môi trường kinh doanh hiện nay đã thay đổi khi các tập đoàn AI phải đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng, khác xa mô hình tăng trưởng của các công ty phần mềm trước đây. Dù thế, tiêu chí vẫn không thay đổi, đó là khả năng tạo ra lợi nhuận bền vững trên vốn trong thời gian dài. 

Theo ông, đây mới là những yếu tố nhà đầu tư nên quan tâm, thay vì quá tập trung vào kết quả kinh doanh từng quý hay những cổ phiếu đang gây sốt.

Kiên nhẫn vẫn là lợi thế lớn nhất

Buffett cho rằng thị trường sẽ luôn có những giai đoạn cơ hội xuất hiện dồn dập, nhưng cũng có lúc phải chờ 1-2 năm mới tìm được khoản đầu tư thực sự hấp dẫn. Theo ông, đó mới là trạng thái bình thường. Nếu một nhà đầu tư mua cổ phiếu Berkshire Hathaway từ nhiều năm trước, tốt nhất họ nên nắm giữ tiếp. Nhưng ít ai đủ kiên nhẫn làm điều này.

Buffett nói tâm lý đầu cơ ngắn hạn luôn khiến việc tìm kiếm giá trị trở nên khó khăn hơn. Dù vậy, ông tin những nhà đầu tư giữ được sự kiên nhẫn và lý trí vẫn sẽ có lợi thế trong dài hạn.

Sau hơn nửa thế kỷ xây dựng Berkshire Hathaway từ một công ty dệt may gặp khó khăn thành tập đoàn có giá trị khoảng 1.000 tỷ USD, ông nói thành công có thể đến từ nỗ lực, nhưng cũng bắt đầu từ những điều con người không thể lựa chọn như nơi sinh ra, gia đình hay thời điểm bước vào thị trường.

Thông điệp ông để lại không phải là hãy chờ đợi vận may mà là biết tận dụng những lợi thế mình đang có và kiên trì với những nguyên tắc đầu tư đúng đắn.