Trung Quốc mua vàng kỷ lục có đủ giữ giá vàng?

Giá vàng thường phản ứng rất nhanh với các tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), lợi suất trái phiếu hay biến động của đồng USD. Tuy nhiên, phía sau những nhịp tăng giảm ngắn hạn, thị trường còn chịu tác động bởi nhu cầu vàng vật chất.

Dữ liệu mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy một nghịch lý đáng chú ý. Trong khi người tiêu dùng Ấn Độ giảm mua vì giá quá cao, nhu cầu đầu tư tại Trung Quốc lại tăng lên mức kỷ lục. Điều đó cho thấy động lực của thị trường vàng đang thay đổi và lực cầu từ Trung Quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn.

Ấn Độ giảm mua nhưng chưa rời bỏ vàng

Ấn Độ từ lâu là một trong những thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới và thường phản ứng rất nhạy với biến động giá.

Theo GoldSilver, khi giá vàng thế giới lên gần 5.400 USD/ounce hồi đầu năm, cùng với việc Chính phủ Ấn Độ nâng thuế nhập khẩu vàng thực tế từ 6% lên 15%, chi phí sở hữu vàng tăng mạnh. Hệ quả là nhu cầu vàng trang sức trong quý I giảm 19%, xuống còn 66 tấn. WGC cũng dự báo tổng nhu cầu vàng của nước này có thể giảm khoảng 10% trong năm 2026.

Tuy nhiên, sự suy yếu này chủ yếu diễn ra ở phân khúc tiêu dùng. Trong cùng kỳ, nhu cầu vàng miếng và vàng xu lại tăng 54%, đạt 82 tấn. Điều đó cho thấy người dân Ấn Độ không từ bỏ vàng mà chỉ chuyển từ mua trang sức sang tích lũy vàng đầu tư và chờ mặt bằng giá phù hợp hơn.

Trung Quốc tạo ra nguồn cầu mang tính cấu trúc

Nếu câu chuyện ở Ấn Độ chủ yếu xoay quanh yếu tố giá, thì tại Trung Quốc, động lực mua vàng lại đến từ sự thay đổi trong cách người dân phân bổ tài sản.

Theo WGC, nhu cầu vàng miếng và vàng xu tại Trung Quốc đạt kỷ lục 207 tấn trong quý I/2026, tăng 67% so với cùng kỳ. Trong khi đó, nhu cầu vàng trang sức giảm 32%, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2007.

Điểm đáng chú ý là lực mua này không xuất phát từ tâm lý đầu cơ theo giá. Nhiều năm suy giảm của thị trường bất động sản, hiệu suất kém của chứng khoán trong nước và mặt bằng lãi suất thấp đã khiến vàng trở thành một trong số ít kênh được lựa chọn để bảo toàn tài sản.

Thay vì chỉ là tài sản trú ẩn trong những giai đoạn bất ổn, vàng đang dần trở thành một phần thường trực trong danh mục đầu tư của nhiều hộ gia đình Trung Quốc. Đây là lý do WGC cho rằng sự gia tăng nhu cầu tại Trung Quốc mang tính cấu trúc, tức được thúc đẩy bởi những thay đổi dài hạn của nền kinh tế hơn là các yếu tố mang tính chu kỳ.

Xu hướng này cũng diễn ra ở cấp độ quốc gia. Theo Reuters, đến cuối tháng 6, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã nâng lượng vàng dự trữ lên 2.346 tấn sau 20 tháng mua ròng liên tiếp - chuỗi tích lũy dài nhất kể từ năm 2015. Bắc Kinh liên tục gia tăng dự trữ cho thấy nước này vẫn theo đuổi chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm phụ thuộc vào các tài sản định giá bằng đồng USD, dù vàng hiện mới chiếm chưa đến 10% tổng dự trữ ngoại hối của nước này.

Việc cả hộ gia đình và ngân hàng Trung ương cùng gia tăng nắm giữ vàng, dù với những mục tiêu khác nhau, đang tạo ra nguồn cầu ổn định hơn cho thị trường.

Điều gì sẽ quyết định giá vàng?

Sự dịch chuyển của Trung Quốc giúp thị trường vàng có thêm một nền tảng hỗ trợ, nhưng chưa phải là yếu tố quyết định xu hướng giá.

Trong ngắn hạn, vàng vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách tiền tệ của Fed, diễn biến của đồng USD, lợi suất trái phiếu Mỹ và dòng vốn vào các quỹ ETF vàng. Thực tế, đã có những giai đoạn giá vàng điều chỉnh dù nhu cầu vật chất tại châu Á vẫn duy trì tích cực.

Ngược lại, nếu Fed bước vào chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ trong khi nhu cầu từ Trung Quốc và hoạt động mua vàng của các ngân hàng Trung ương tiếp tục duy trì, các yếu tố này có thể cộng hưởng để tạo nền tảng vững chắc hơn cho thị trường.

Với nhà đầu tư dài hạn, bên cạnh diễn biến giá vàng tăng hay giảm trong từng phiên giao dịch, cần phải theo dõi sát sao câu chuyện ai đang mua vàng và vì sao họ mua. Đó mới là yếu tố quyết định liệu những nhịp điều chỉnh chỉ là biến động nhất thời hay là sự thay đổi thực sự của xu hướng thị trường.