Sau 20 tháng mua vàng, Trung Quốc bắt đầu bước đi đáng chú ý hơn

Trong gần hai năm qua, thị trường chủ yếu dõi theo việc Trung Quốc liên tục mua vàng. Tuy nhiên, theo Bloomberg, nước này đang chuyển một phần vàng vật chất từ London sang Hong Kong (Trung Quốc), cho thấy trọng tâm không còn dừng ở việc tích lũy tài sản dự trữ.

Diễn biến này phản ánh bước đi mới trong quá trình xây dựng hệ thống giao dịch và thanh toán vàng tại châu Á. Điều thị trường theo dõi lúc này không chỉ là Trung Quốc sẽ mua thêm bao nhiêu vàng, mà còn là nơi số vàng đó được lưu giữ và giao dịch.

Không chỉ tích trữ vàng, Trung Quốc còn thay đổi nơi lưu giữ

Trong nhiều thập kỷ, London là trung tâm lưu ký và giao dịch vàng lớn nhất thế giới. Phần lớn vàng của các ngân hàng trung ương được lưu giữ dưới hình thức tài khoản vàng không phân bổ, tức vàng được nhập chung vào một kho tập thể thay vì tách riêng từng chủ sở hữu.

Mô hình này giúp các ngân hàng thương mại có thể sử dụng lượng vàng lưu ký để cho vay, phòng ngừa rủi ro, cho thuê hoặc tài trợ giao dịch. Nhờ đó, London trở thành trung tâm hình thành giá vàng toàn cầu trong hơn một thế kỷ.

GoldSilver cho biết trong nhiều tháng qua, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã liên tục tăng lượng vàng vật chất lưu trữ tại Hong Kong, đồng thời đẩy nhanh việc chuyển một phần dự trữ từ London sang trung tâm tài chính này.

Việc dịch chuyển vàng có thể tạo ra hai tác động đối với thị trường. Một mặt, lượng vàng sẵn sàng cho vay tại London giảm, khiến chi phí vay vàng có xu hướng tăng. Mặt khác, quy mô và thanh khoản của hệ thống giao dịch vàng tại Hong Kong được mở rộng khi lượng vàng vật chất ngày càng lớn.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, thị trường có thể phải điều chỉnh cách nhìn về chi phí huy động và tài trợ vàng trên phạm vi toàn cầu.

Hong Kong từng bước xây dựng trung tâm giao dịch vàng mới

Một mắt xích quan trọng trong sự thay đổi là việc Hong Kong đưa vào vận hành thử nghiệm Precious Metals Central Clearing Company (PMCC) từ ngày 7/7. Đây là lần đầu tiên châu Á có một hệ thống thanh toán bù trừ vàng vật chất quy mô lớn dành cho các tổ chức tài chính. PMCC được kết nối trực tiếp với Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải, cho phép thanh toán vàng vật chất theo cơ chế T+1. Hệ thống cũng giới thiệu chuẩn giá HAU, được Bloomberg cập nhật theo thời gian thực trong giờ giao dịch châu Á.

Điểm khác biệt nằm ở phương thức hình thành giá. Trong khi chuẩn giá tại London chủ yếu dựa trên các giao dịch vàng không phân bổ, HAU được xây dựng trên cơ sở vàng vật chất có thể giao nhận.

Hai cơ chế cùng tồn tại trên thị trường, nhưng theo thời gian, trung tâm nắm giữ nhiều vàng vật chất hơn có thể gia tăng ảnh hưởng đối với quá trình hình thành giá.

Đáng chú ý, nhiều ngân hàng quốc tế như HSBC, JPMorgan, UBS và Citi đều tham gia PMCC, đồng thời cũng là những tổ chức vận hành hệ thống thanh toán vàng tại London. Điều này cho thấy các định chế tài chính lớn đang hiện diện ở cả hai hệ thống.

Chuỗi mua vàng kéo dài 20 tháng vẫn chưa dừng lại

Song song với việc điều chỉnh nơi lưu giữ vàng, Trung Quốc vẫn tiếp tục gia tăng dự trữ. Trong tháng 6, PBoC mua thêm gần 15 tấn vàng, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023. Tổng lượng vàng dự trữ chính thức tăng lên 2.346 tấn, nối dài chuỗi 20 tháng liên tiếp mua vàng. Đáng chú ý, hoạt động mua vào diễn ra sau khi giá vàng vừa trải qua quý giảm mạnh nhất trong hơn 10 năm.

Theo giới phân tích, các ngân hàng trung ương không mua vàng chỉ vì kỳ vọng giá tăng. Khác với trái phiếu hay ngoại tệ, vàng không phải là khoản nợ hay nghĩa vụ của bất kỳ quốc gia nào, đồng thời không chịu rủi ro bị pha loãng bởi chính sách tiền tệ của một chính phủ khác. Vì vậy, nhiều ngân hàng trung ương vẫn coi vàng là tài sản dự trữ mang tính chiến lược.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm trong giai đoạn 2022-2024. Riêng quý II/2026, lượng mua ròng đạt 288,9 tấn, mức cao nhất từng ghi nhận đối với một quý II.

Đối với nhà đầu tư, ngoài lượng vàng Trung Quốc tiếp tục mua, cần theo dõi những thay đổi trong hạ tầng giao dịch của thị trường vàng. Theo GoldSilver, khi ngày càng nhiều vàng vật chất được chuyển về Hong Kong và khối lượng giao dịch tại châu Á tăng lên, khoảng chênh lệch giữa giá vàng dựa trên giao dịch không phân bổ tại London và giá vàng gắn với giao nhận vật chất tại Hong Kong có thể trở thành chỉ báo được thị trường quan tâm nhiều hơn trong thời gian tới.