Sai lầm của Warren Buffett và bài học cho nhà đầu tư AI

Năm 1989, Warren Buffett đầu tư 358 triệu USD vào cổ phiếu ưu đãi của hãng hàng không USAir. Đến cuối năm 1994, Berkshire Hathaway phải ghi giảm giá trị khoản đầu tư này xuống còn 89,5 triệu USD, tương đương khoảng 25% số vốn ban đầu. Sau này, Buffett từng thừa nhận ông cảm thấy "xấu hổ" vì đã "tham gia vào sự ngu ngốc đó" khi đầu tư vào một hãng hàng không.

Thoạt nhìn, đây chỉ là một sai lầm trong sự nghiệp đầu tư của Buffett. Nhưng nhìn rộng hơn, câu chuyện này cho thấy một bài học vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành tâm điểm của thị trường.

Công nghệ đột phá chưa chắc sinh lời

Một trong những cuộc tranh luận lớn hiện nay là AI có thực sự tạo ra một cuộc cách mạng công nghệ hay không. Nhiều nhà đầu tư tin rằng AI sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đưa thị trường chứng khoán lên những mức cao mới.

Tuy nhiên, ngay cả khi AI tạo ra những thay đổi sâu rộng, điều đó cũng không đồng nghĩa mọi khoản đầu tư vào lĩnh vực này đều sẽ mang lại lợi nhuận.

Đó cũng là điều Buffett từng muốn nhấn mạnh khi nói về ngành hàng không. Theo The Motley Fool, trong thư gửi cổ đông năm 2007, ông châm biếm rằng nếu một nhà đầu tư có tầm nhìn xa xuất hiện tại Kitty Hawk - nơi anh em nhà Wright thực hiện chuyến bay đầu tiên - thì có lẽ người đó đã giúp hậu thế một việc lớn bằng cách "bắn hạ Orville Wright".

Thông điệp của Buffett không phải phủ nhận giá trị của máy bay. Ngược lại, ông thừa nhận hàng không đã làm thay đổi cách con người di chuyển, thương mại và nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, xét trong phần lớn lịch sử phát triển của ngành, nhiều doanh nghiệp hàng không lại gặp khó trong việc tạo ra lợi nhuận bền vững cho cổ đông.

Theo Buffett, nguyên nhân nằm ở hai đặc điểm. Thứ nhất, đây là lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn cho đội bay, hạ tầng, bảo dưỡng và nhiên liệu. Thứ hai, dịch vụ giữa các hãng khó tạo khác biệt rõ rệt, khiến cạnh tranh chủ yếu diễn ra ở giá bán và lợi thế cạnh tranh khó duy trì trong thời gian dài.

AI có lặp lại bài học này?

Nhìn vào cuộc đua AI hiện nay, có thể thấy một số đặc điểm tương đồng với ngành hàng không. Trước hết là quy mô đầu tư rất lớn. Các tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip xử lý và phát triển hạ tầng phục vụ AI.

Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các mô hình AI hàng đầu cũng có xu hướng thu hẹp theo thời gian. Một doanh nghiệp có thể giới thiệu mô hình dẫn đầu hôm nay, nhưng chỉ sau vài tháng đối thủ đã bắt kịp. Trong khi đó, các mô hình mã nguồn mở cũng liên tục được cải thiện với chi phí thấp hơn.

Điều này đồng nghĩa lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp phát triển mô hình AI có thể bị thu hẹp nhanh hơn so với nhiều lĩnh vực khác.

Tất nhiên, không phải mọi doanh nghiệp trong hệ sinh thái AI đều đối mặt với mức độ rủi ro như nhau. Những công ty cung cấp hạ tầng và phần cứng như Nvidia vẫn đang hưởng lợi đáng kể từ làn sóng đầu tư AI.

Dù vậy, triển vọng của nhóm doanh nghiệp này về dài hạn vẫn phụ thuộc vào việc nhu cầu đầu tư AI có được duy trì hay không. Nếu các công ty phát triển AI chưa xây dựng được mô hình kinh doanh tạo ra lợi nhuận bền vững, tốc độ đầu tư vào toàn bộ hệ sinh thái cũng có thể chậm lại.

Chiến lược bảo vệ tài sản cho nhà đầu tư

Theo Investing.com, từ câu chuyện của ngành hàng không và làn sóng AI hiện nay, Warren Buffett gợi mở một nguyên tắc đầu tư vẫn còn nguyên giá trị. Vị tỷ phú khuyên thay vì chạy theo những xu hướng hấp dẫn, nhà đầu tư cần tập trung vào nền tảng tài chính của doanh nghiệp để bảo vệ tài sản trong dài hạn.

Theo đó, có 2 nguyên tắc đáng chú ý giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro trước những làn sóng công nghệ mới.

Tỉnh táo trước những câu chuyện công nghệ hào nhoáng: Đừng để sự phấn khích về một công nghệ thay đổi thế giới làm lu mờ các nguyên tắc tài chính cơ bản. Một phát minh vĩ đại không tự động biến mọi doanh nghiệp trong ngành thành một cổ phiếu hái ra tiền.

Ưu tiên doanh nghiệp có dòng tiền và lợi nhuận thực: Đây là thời điểm thích hợp để rà soát lại danh mục đầu tư cá nhân. Thay vì đặt cược vào những công ty liên tục thua lỗ, nhà đầu tư nên phân bổ tài sản vào các doanh nghiệp tạo ra dòng tiền thực bền vững và không phụ thuộc quá mức vào những khách hàng có tài chính rủi ro.

AI vẫn được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi lớn đối với nền kinh tế trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, bài học từ Buffett cho thấy nhận diện đúng một xu hướng công nghệ mới chỉ là bước khởi đầu. Với nhà đầu tư, điều quan trọng hơn là xác định doanh nghiệp nào thực sự có khả năng chuyển xu hướng đó thành giá trị và lợi nhuận bền vững.