“Quái kiệt AI” người Việt làm gì khi rời Google, mở công ty khởi nghiệp?

(Dân trí) - Jeff Dean, giám đốc khoa học của Google, cùng ba nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) khác là Sanjay Ghemawat, Lê Viết Quốc và Oriol Vinyals vừa rời tập đoàn công nghệ khổng lồ này để lập công ty khởi nghiệp.

Tiến sĩ Dean, 58 tuổi, được đánh giá rộng rãi là một trong những nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử Google. Ông giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng mạng lưới máy tính toàn cầu vận hành mảng kinh doanh tìm kiếm, đồng thời là một trong những người đặt nền móng cho hoạt động nghiên cứu AI của công ty.

Ba cộng sự đi cùng ông đều là những tên tuổi lớn. Sanjay Ghemawat là người đồng hành thân thiết với tiến sĩ Dean suốt hơn hai thập kỷ. Lê Viết Quốc là một trong những nhà nghiên cứu AI hàng đầu tại Google, với các công trình góp phần khơi nguồn cho sự ra đời của những chatbot AI ngày nay. Còn Oriol Vinyals là người cùng tiến sĩ Dean giám sát việc thiết kế các công nghệ chatbot của Google từ năm 2023.

Trên mạng xã hội X hôm 5/8, tiến sĩ Lê Viết Quốc bày tỏ sự phấn khởi khi được đồng sáng lập Discovery Loop cùng những cộng sự lâu năm là Jeff Dean, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals. Ông cho biết sứ mệnh của công ty là tự động hóa lĩnh vực học máy, kỹ thuật và khoa học.

“Quái kiệt AI” người Việt làm gì khi rời Google, mở công ty khởi nghiệp? - 1

TS Lê Viết Quốc (Ảnh: Hải Long).

Tiến sĩ Dean thì nhấn mạnh trên tài khoản cá nhân rằng, “bốn người đã cộng tác với nhau trong khoảng 14 đến 30 năm và từng góp phần tạo nên một số sản phẩm, hạ tầng cùng mô hình AI được sử dụng nhiều nhất thế giới”.

Công ty mới của các nhà nghiên cứu AI mang tên Discovery Loop (vòng lặp khám phá), gia nhập danh sách ngày càng dài các công ty khởi nghiệp theo đuổi một mục tiêu đã ám ảnh giới nghiên cứu ở thung lũng Silicon suốt nhiều thập kỷ. Tiến sĩ Dean và các cộng sự muốn "xây dựng AI có thể tự cải thiện chính nó với rất ít hoặc không cần sự trợ giúp của con người".

Họ tin rằng tiến trình này, được gọi là tự cải thiện đệ quy (quá trình một hệ thống AI tự nâng cấp chính nó, rồi dùng phiên bản giỏi hơn để tiếp tục nâng cấp tiếp), có thể tăng tốc đáng kể sự phát triển của AI. Tham vọng của các nhà sáng lập Discovery Loop là những công nghệ này có thể giúp thiết kế các loại phần cứng máy tính mới, tìm ra thuốc mới, tạo ra vật liệu mới và đẩy nhanh các hình thức khám phá khoa học khác.

“Chúng tôi cho rằng có cơ hội để AI tự động hóa trọn vẹn hơn cái vòng lặp thí nghiệm vốn dĩ đòi hỏi rất nhiều công sức con người. Bạn sẽ có được cả số lượng thí nghiệm nhiều hơn lẫn chất lượng thí nghiệm cao hơn, và điều đó sẽ dẫn tới những đột phá và tiến bộ khoa học”, tiến sĩ Dean nói trong một cuộc phỏng vấn của báo New York Times tại nhà riêng ở thung lũng Silicon.

“Quái kiệt AI” người Việt làm gì khi rời Google, mở công ty khởi nghiệp? - 2

Tiến sĩ Lê Viết Quốc (ngoài cùng bên phải) cùng các thành viên sáng lập Discovery Loop (Ảnh: Discovery Loop).

Trong lúc Google vật lộn để bắt kịp các sản phẩm AI do OpenAI và Anthropic tạo ra, các nhà nghiên cứu tên tuổi, bị hấp dẫn bởi nguồn vốn đầu tư mạo hiểm dồi dào và cơ hội tự điều hành công ty riêng, đã liên tục rời bỏ gã khổng lồ công nghệ này.

Trong năm qua, Google đã mất một số nhà nghiên cứu hàng đầu, bao gồm Peter Norvig, người có 25 năm giữ chức trưởng bộ phận nghiên cứu của hãng, vào tay các công ty khởi nghiệp.

“Môi trường bên trong một công ty khởi nghiệp đơn giản là rất khác. Nó nhanh hơn nhiều và tập trung hơn nhiều. Bạn ở trong một đội nhỏ hơn. Có ít bộ máy quan liêu và chính trị nội bộ hơn nhiều”, Tim Rocktäschel, người rời Google hồi đầu năm nay để tham gia sáng lập Recursive Superintelligence, nói.

Tiến sĩ Dean cho biết, khác với Google, công ty mới của ông sẽ hoạt động theo mô hình công ty vì lợi ích công cộng, một loại hình công ty vì lợi nhuận được thiết kế nhằm tạo ra lợi ích công cộng và xã hội. Anthropic, OpenAI và các công ty AI khác cũng đã áp dụng cấu trúc tương tự.

Các nhà sáng lập Discovery Loop tin rằng, “có rất nhiều điều tốt đẹp có thể làm được cho thế giới nếu chúng ta phân phối rộng rãi các khám phá khoa học”. “Chúng tôi có thể sẽ đưa ra những quyết định không nhất thiết phục vụ lợi ích tài chính thuần túy của công ty”, tiến sĩ Dean nói.

Xem thêm: Tiến sĩ Lê Viết Quốc trả lời phỏng vấn báo Dân trí, tháng 3/2025.

Lê Viết Quốc là một trong những nhà khoa học máy tính hàng đầu thế giới trong lĩnh vực AI và học sâu (Deep Learning). Ông du học tại Australia từ năm 2004, sau đó nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Stanford (Mỹ) dưới sự hướng dẫn của giáo sư Andrew Ng.

Năm 2014, ông Lê Viết Quốc được Tạp chí Technology Review của MIT vinh danh là một trong những nhà phát minh dưới 35 tuổi xuất sắc nhất thế giới. Nghiên cứu của ông cũng nhận được hàng loạt giải thưởng tại các hội nghị quốc tế về trí tuệ nhân tạo và được giới thiệu trên New York Times.

Năm 2011, tiến sĩ Dean dẫn dắt việc thành lập Google Brain, một phòng thí nghiệm nghiên cứu AI đã châm ngòi cho làn sóng đổ xô vào AI trên toàn ngành. Những người được tuyển dụng đầu tiên của phòng thí nghiệm này gồm tiến sĩ Lê Viết Quốc và tiến sĩ Vinyals, những người đã góp phần phát triển một công nghệ dịch ngôn ngữ - sau này gọi là Google Translate - vốn được chứng minh là một cột mốc quan trọng trong cuộc đua AI.

(Theo New York Times)