Phó Thủ tướng: Không được để thiếu điện trong mọi tình huống

Ngày 28/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, địa phương về tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết nhiều dự án nguồn và lưới điện đã có chuyển biến tích cực so với cuối năm 2025, đặc biệt là các dự án thuộc Chuỗi khí - điện Lô B và thủy điện.

Tuy nhiên, tiến độ nhiều dự án vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nếu không có giải pháp quyết liệt, một số dự án có nguy cơ không kịp vận hành theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, ảnh hưởng mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2028-2030.

16/18 dự án nhiệt điện LNG đã lựa chọn được chủ đầu tư

Theo Bộ Công Thương, danh mục các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng hiện có 18 dự án nhà máy nhiệt điện LNG và một nhà máy nhiệt điện than, chưa tính các dự án điện hạt nhân.

Trong đó, 16/18 dự án nhiệt điện LNG đã lựa chọn được chủ đầu tư. Hai dự án đang thực hiện lựa chọn nhà đầu tư là Nhà máy nhiệt điện LNG Nghi Sơn và Nhà máy nhiệt điện LNG Long Sơn.

Nhiều dự án LNG đã triển khai đồng thời các thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn và đàm phán hợp đồng thương mại. Tuy nhiên, hầu hết vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa khởi công xây dựng. Việc đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) cũng gặp khó khăn.

Đối với thủy điện, danh mục có 9 dự án, trong đó Nhà máy thủy điện Trị An mở rộng và Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái đang thi công; các dự án còn lại thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư. Hiện 8/9 dự án được giao EVN triển khai.

Ba chuỗi dự án khí - điện gồm Lô B, Cá Voi Xanh và LNG Sơn Mỹ đều đã có nhà đầu tư.

Ở lĩnh vực truyền tải, giai đoạn 2026-2030 có 43 dự án lưới điện trong danh mục. Hiện 10 dự án đã triển khai thi công, các dự án còn lại đang thực hiện những bước chuẩn bị đầu tư. Phần lớn được giao EVN và các đơn vị thuộc EVN làm chủ đầu tư.

Bộ Công Thương cho biết các dự án điện đang gặp nhiều nhóm vướng mắc. Với nhiệt điện LNG, quá trình chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư và xây dựng mất nhiều thời gian. Thị trường LNG thế giới biến động do diễn biến địa chính trị cũng ảnh hưởng đến phương án tài chính và khả năng thu xếp vốn.

Các dự án LNG còn đòi hỏi đồng bộ từ cảng biển chuyên dụng, kho chứa, hệ thống tái hóa khí, đường ống dẫn khí đến nhà máy điện. Một mắt xích chưa sẵn sàng có thể ảnh hưởng tiến độ toàn bộ chuỗi.

Giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những vấn đề ảnh hưởng tới cả dự án nguồn và lưới điện. Với thủy điện, quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có thể kéo dài do vướng đơn giá đền bù, nguồn gốc đất, chênh lệch giá trị đất hoặc chưa đạt được sự đồng thuận về phương án tái định cư.

Nhiều dự án thủy điện nằm tại miền núi, vùng sâu, vùng xa và liên quan diện tích lớn đất rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, nên thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng cũng cần nhiều thời gian.

Phó Thủ tướng Thường trực: Vướng mắc đến đâu phải giải quyết kịp thời đến đó

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh vai trò của điện đối với phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu không được để thiếu điện trong mọi tình huống, phải sản xuất đủ điện đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo Phó Thủ tướng, phát triển hệ thống điện phải phù hợp với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, địa phương và quy hoạch ngành. Quy hoạch điện VIII đã được ban hành thì phải tổ chức triển khai tốt.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chủ động xử lý toàn bộ khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền; đồng thời tích cực phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan chức năng để xử lý, kiến nghị giải quyết những vấn đề vượt thẩm quyền.

Đối với các dự án đang triển khai, các giải pháp được đặt ra gồm tập trung tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục chuẩn bị đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tái định cư, giá điện và chuyển mục đích sử dụng rừng.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu nâng cao năng lực tài chính, kỹ thuật; khảo sát kỹ trước khi lập hồ sơ thiết kế nhằm hạn chế việc phải điều chỉnh trong quá trình xây dựng và có kế hoạch thi công phù hợp với điều kiện thực tế.

Sau cuộc họp, Văn phòng Chính phủ phối hợp Bộ Công Thương chuẩn bị thông báo kết luận, trong đó xác định cụ thể nhiệm vụ của Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương, EVN, các tập đoàn và đơn vị liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án, bảo đảm yêu cầu về tiến độ, chất lượng.