Nới trần LDR lên 95%, ngân hàng được cho vay tối đa bao nhiêu?

Thông tư 50/2026 của Ngân hàng Nhà nước chính thức có hiệu lực từ ngày 1/12 đưa vào áp dụng 2 chỉ tiêu thanh khoản mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), cùng với những thay đổi đáng chú ý đối với tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Theo đó, LDR được nâng trần từ 85% lên 95%. Điều này tương ứng trong 100 đồng huy động được, các ngân hàng chỉ được cho vay ra tối đa 85 đồng thì từ tháng 12, có thể lên 95 đồng. 

Trong báo cáo mới nhất của MBS Research, các chuyên gia tại đây cho rằng quy định mới có thể giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng.

LDR phản ánh tương quan giữa dư nợ cho vay và nguồn tiền gửi của ngân hàng. Việc nâng trần tỷ lệ này về lý thuyết cho phép ngân hàng sử dụng tỷ trọng tiền gửi lớn hơn để cấp tín dụng, qua đó tạo thêm dư địa cho tăng trưởng cho vay.

Theo lộ trình, từ tháng 10/2028, các ngân hàng phải áp dụng đồng thời LCR và NSFR, song có thể đăng ký thực hiện sớm từ cuối năm nay. LCR yêu cầu ngân hàng duy trì đủ tài sản thanh khoản để đáp ứng dòng tiền ra trong 30 ngày căng thẳng, với mức tối thiểu 50% từ tháng 10/2028 và tăng dần lên 100% từ tháng 10/2033.

Trong khi đó, NSFR phản ánh mức độ cân đối giữa nguồn vốn ổn định và nhu cầu tài trợ tài sản, với mức tối thiểu 90% từ tháng 10/2028, 95% từ năm 2029 và 100% từ tháng 10/2030. 

Khi LCR và NSFR cùng đạt ngưỡng 100%, ngân hàng sẽ không còn phải tuân thủ các tỷ lệ thanh khoản cũ và giới hạn LDR, nhưng vẫn phải báo cáo LDR.

MBS Research cho biết, đến ngày 28/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,6 triệu tỷ đồng, tăng 13,2% so với đầu năm. Tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động vốn, dù tăng trưởng huy động đồng Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đã dần bắt kịp tăng trưởng tín dụng.

Tại 27 ngân hàng được MBS theo dõi, LDR cuối quý II tăng 1,18 điểm phần trăm so với quý trước và tăng 2,55 điểm phần trăm so với đầu năm. Dù vẫn dưới mức trần 85%, mặt bằng LDR đã cao hơn đáng kể so với các giai đoạn trước, cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn gia tăng khi tín dụng tăng nhanh.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện một số điều chỉnh kỹ thuật nhằm hỗ trợ thanh khoản và khả năng cung ứng tín dụng. Trong đó, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số LDR được nâng từ 20% lên 50%. Đồng thời, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%.

Theo MBS Research, các giải pháp này có tác dụng hỗ trợ trong ngắn hạn nhưng cũng có thể làm gia tăng rủi ro chênh lệch kỳ hạn và áp lực thanh khoản nếu tín dụng tiếp tục tăng cao.

Bên cạnh LDR, Thông tư 50 còn điều chỉnh lộ trình áp dụng một số tỷ lệ an toàn vốn và thanh khoản theo hướng linh hoạt hơn so với dự thảo trước đó.

Với tỷ lệ đòn bẩy (LEV), quy định mới không áp dụng ngay ngưỡng 3%. Ngưỡng và thời điểm áp dụng sẽ do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ.

Đối với tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), lộ trình áp dụng được giãn hơn so với dự thảo. Những điều chỉnh này, theo MBS Research, giúp giảm áp lực cho các ngân hàng trong quá trình từng bước áp dụng các tiêu chuẩn Basel III.

MBS Research đánh giá việc nâng trần LDR lên 95%, cùng với các điều chỉnh về LCR, NSFR và LEV, có tác động tích cực đối với các ngân hàng niêm yết. Nếu sớm áp dụng LCR và NSFR vào quản lý, ngân hàng có thể được hưởng thêm dư địa LDR, qua đó giảm áp lực thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng cho vay.

Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý việc nới giới hạn LDR không đồng nghĩa ngân hàng có thể mở rộng tín dụng không giới hạn. Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, việc quản lý thanh khoản và cơ cấu nguồn vốn vẫn cần được kiểm soát để bảo đảm an toàn bảng cân đối trong trung và dài hạn.