Lạm phát Mỹ tháng 9 tăng lên 3,7%: Fed có thể tăng lãi suất ngay tháng 10

Theo số liệu từ Reuters, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 của Mỹ tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này cao hơn mức tăng 3,4% ghi nhận trong tháng 8, đồng thời vượt qua mức kỳ vọng 3,6% mà giới phân tích đưa ra trước đó.

Động lực chính châm ngòi cho đà tăng nhiệt lần này xuất phát từ nhóm năng lượng. Giá xăng tại các cây xăng bật tăng tới 9,1% chỉ trong vòng một tháng. Theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình đã chạm mốc kỷ lục 4,33 USD/gallon, cao hơn gần 0,5 USD so với mức đỉnh từng ghi nhận vào năm 2023. Cùng với đó, giá dầu sưởi - mặt hàng thiết yếu cho hàng triệu hộ gia đình khi mùa lạnh cận kề - cũng tăng vọt 15,3%.

Không dừng lại ở trạm xăng, chi phí vận chuyển tăng cao đã bắt đầu nhen nhóm áp lực lên các kệ hàng tiêu dùng. Dù giá thực phẩm nhìn chung đi ngang trong tháng 9, một số mặt hàng phục vụ đời sống hàng ngày vẫn nhích lên rõ rệt. Giá các loại đồ uống không cồn tăng 0,9%, rau củ quả tăng 0,5%. Ở chiều ngược lại, giá thịt bò giảm 1% và các sản phẩm từ sữa giảm 0,9%, giúp người tiêu dùng vơi bớt phần nào gánh nặng bữa ăn gia đình.

Bà Seema Shah, chuyên gia chiến lược toàn cầu tại Principal Asset Management, nhận định: “Hơn một nửa rổ hàng hóa và dịch vụ dùng để tính CPI vẫn có tốc độ tăng giá quy đổi theo năm trên 3%. Diễn biến này cho thấy áp lực giá cả đang lan rộng trong toàn bộ nền kinh tế và lạm phát vẫn dai dẳng đến mức Fed chưa thể vội tuyên bố chiến thắng”.

Dịch vụ đắt đỏ, lạm phát cơ bản neo cao

Bên cạnh năng lượng, mối lo ngại lớn hơn đối với giới điều hành chính sách nằm ở lạm phát lõi - thước đo loại trừ hai nhóm hàng thường xuyên biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng. Số liệu từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy, CPI lõi tháng 9 tăng 0,3% theo tháng và tăng 2,6% theo năm, nhích nhẹ so với mức 2,4% của tháng 8.

Hàng loạt dịch vụ gắn liền với đời sống người dân đồng loạt tăng giá. Chi phí nhà ở tăng 0,4%, giá phòng khách sạn tăng 2,3%, trong khi phí thuê xe tự lái vọt lên 5,4%. Ngay cả các hoạt động giải trí cũng trở nên đắt đỏ hơn khi giá vé xem các sự kiện thể thao tăng 7,6%, còn vé máy bay tăng 1,2% do chi phí nhiên liệu bay leo thang.

Ông Jake Krimmel, Chuyên gia kinh tế cấp cao tại Realtor.com, đánh giá bản báo cáo lần này phản ánh xu hướng đáng lo ngại của lạm phát cơ bản trong thời gian tới. Áp lực vật giá gia tăng cũng khiến hàng triệu người cao tuổi và nhóm nhận trợ cấp quan tâm đặc biệt. Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ vừa qua đã công bố mức điều chỉnh chi phí sinh hoạt 3,6% cho các khoản trợ cấp trong năm 2027 để hỗ trợ người thụ hưởng bù đắp phần nào đà trượt giá.

Fed đứng trước bài toán thắt chặt tiền tệ

Các dữ liệu kinh tế mới nhất đang làm đảo lộn nhiều dự báo trước đó về lộ trình điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trước khi báo cáo CPI xuất hiện, thị trường từng kỳ vọng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất và chờ đợi đến tháng 12 mới tính tiếp.

Tuy nhiên, theo dữ liệu từ công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed quyết định nâng lãi suất ngay tại cuộc họp chính sách ngày 27-28/10 đã vọt lên khoảng 50- 52%, thay vì mức dưới 25% như những ngày trước đó. Lãi suất điều hành qua đêm của Mỹ hiện duy trì ở biên độ 3,75-4%.

Phản ứng trước tin tức lạm phát, thị trường tài chính quốc tế lập tức biến động. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ đi lên, đồng USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt, trong khi các chỉ số chứng khoán Mỹ mở cửa trong sắc đỏ do giới đầu tư lo ngại chi phí vay vốn sẽ tiếp tục leo thang.

Bà Stephanie Roth, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Wolfe Research, nhận định với Yahoo Finance: “Điều này khiến cuộc họp tháng 10 trở thành một cuộc họp mà khả năng tăng lãi suất thực sự được đặt lên bàn cân”.

Đồng quan điểm, ông Jeffrey Roach, Chuyên gia kinh tế trưởng tại LPL Financial, cho rằng chặng đường đưa lạm phát về mức ổn định ngày càng trắc trở: “Chặng cuối để đưa lạm phát trở lại mục tiêu có thể vẫn gập ghềnh, khiến lãi suất duy trì ở mức cao. Báo cáo này khiến quyết định của Fed trong tháng trở nên phức tạp hơn rất nhiều”.