EVN hết lỗ lũy kế, giá điện có thể giảm?

Theo báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm, công ty mẹ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đạt 295.030 tỷ đồng doanh thu, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.631 tỷ đồng, tăng 26,2% so với cùng kỳ 2025.

Tại buổi làm việc với Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ngày 15/9, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An cũng cho biết đến 30/6, tập đoàn đã xử lý hết lỗ lũy kế các năm trước.

Ông An cũng cho biết trong 8 tháng đầu năm, doanh thu toàn Tập đoàn đạt 482.042 tỷ đồng, lợi nhuận ước đạt 12.215 tỷ đồng và nộp ngân sách khoảng 17.160 tỷ đồng. EVN đặt mục tiêu cả năm lợi nhuận trên 13.500 tỷ đồng, nộp ngân sách trên 26.300 tỷ đồng.

Cơ chế điều chỉnh giá điện ra sao?

Trước đó, giai đoạn 2022-2023, EVN ghi nhận khoản lỗ khoảng 50.029 tỷ đồng, trong bối cảnh nhiều chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện. Dù hoạt động kinh doanh cải thiện trong năm 2024, lỗ lũy kế của Công ty mẹ EVN đến cuối năm vẫn ở mức khoảng 44.792 tỷ đồng.

Sang năm 2025, kết quả sản xuất kinh doanh tiếp tục cải thiện, đưa số lỗ lũy kế của Công ty mẹ EVN đến cuối năm xuống còn khoảng 5.611 tỷ đồng. Đến ngày 30/6, khoản lỗ lũy kế này đã được xử lý hết.

Về giá điện, trong năm 2023, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh 2 lần, tăng 3% từ ngày 4/5 và tăng 4,5% từ ngày 9/11. Theo EVN, giá bán điện bình quân cả năm 2023 ước đạt 1.950 đồng/kWh, tăng 69,22 đồng/kWh so với năm 2022.

Sang năm 2024, giá bán lẻ điện bình quân tiếp tục được điều chỉnh tăng 4,8% từ ngày 11/10, lên 2.103,1159 đồng/kWh, chưa gồm thuế VAT.

Đến ngày 10/5/2025, giá điện tiếp tục tăng 4,8%, lên 2.204,0655 đồng/kWh. Đây là mức giá bán lẻ điện bình quân đang được áp dụng hiện nay.

Theo quy định mới nhất hiện nay, cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân đang thực hiện theo Nghị định 72/2025/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 278/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 9/7/2026.

Theo đó, nếu giá điện bình quân tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% so với mức đang áp dụng, EVN sẽ không điều chỉnh giá mà chỉ báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, giám sát.

Nếu giá điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên hoặc tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN phải lập phương án gửi Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát. Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến bằng văn bản. Sau đó, EVN quyết định việc tăng hoặc giảm giá và phải báo cáo Bộ trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi thực hiện.

Nếu Bộ Công Thương phát hiện sai sót trong cách tính giá, EVN phải cập nhật, điều chỉnh phương án trong vòng 5 ngày làm việc. Trường hợp giá điện cần giảm nhưng EVN không giảm, Bộ Công Thương có thể yêu cầu EVN điều chỉnh giảm và EVN cũng phải thực hiện trong 5 ngày làm việc.

Quy định mới cũng tăng cường việc kiểm tra chi phí hình thành giá điện. Trước ngày 30/6 hàng năm, EVN phải báo cáo Bộ Công Thương chi phí thực tế của các khâu hình thành giá điện trong năm trước. Bộ sẽ chủ trì kiểm tra, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan, đồng thời có thể thuê tư vấn độc lập khi cần. Kết quả kiểm tra chi phí sẽ được Bộ này công khai.

EVN hết lỗ lũy kế, lợi nhuận có quyết định giá điện?

Theo quy định, giá bán lẻ điện bình quân được xác định bằng tổng các chi phí được tính vào giá điện chia cho sản lượng điện thương phẩm dự kiến. Tổng chi phí này gồm chi phí khâu phát điện, dịch vụ phụ trợ hệ thống điện, truyền tải, phân phối - bán lẻ, điều độ vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện, điều hành - quản lý ngành và các khoản chi phí khác được phép phân bổ vào giá điện. Một số khâu còn được tính lợi nhuận định mức theo quy định.

Riêng chi phí khâu phát điện bao gồm chi phí mua điện từ các nhà máy điện trực tiếp và gián tiếp tham gia thị trường điện, các nhà máy điện BOT, các nhà máy năng lượng tái tạo nhỏ, các nhà máy sử dụng năng lượng tái tạo và năng lượng mới, bao gồm cả hệ thống lưu trữ điện, cùng chi phí mua điện nhập khẩu.

Đồng thời bao gồm chi phí và lợi nhuận định mức của một số nhà máy thủy điện chiến lược đa mục tiêu và nhà máy điện hạch toán phụ thuộc chưa tham gia thị trường điện cạnh tranh.

Theo TS Nguyễn Huy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, việc Công ty mẹ EVN hết lỗ lũy kế, bắt đầu có lợi nhuận tích lũy không đồng nghĩa với việc có thể lấy toàn bộ kết quả này để suy ra khả năng giảm giá điện.

Vị chuyên gia cho rằng giá điện cần được xem xét trên tổng thể các chi phí hợp lý, biến động của các yếu tố đầu vào, nhu cầu đầu tư, vận hành hệ thống và các quy định hiện hành về cơ chế giá điện. Trong khi đó, giá một số nhiên liệu đầu vào đang có xu hướng tăng trở lại, đặc biệt là than và LNG nhập khẩu.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh điện, EVN còn có trách nhiệm bảo đảm cung ứng điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao, đầu tư nguồn và lưới điện, duy trì mức dự phòng cần thiết và thực hiện các nhiệm vụ khác được giao.

Theo ông Hoạch, tài chính lành mạnh giúp EVN có nguồn lực để đầu tư các dự án điện đúng tiến độ, qua đó giảm nguy cơ thiếu nguồn và lưới điện trong tương lai. Phần lợi nhuận được giữ lại để củng cố vốn và năng lực tài chính, do đó, có thể tạo giá trị lâu dài cho hệ thống thay vì được nhìn nhận đơn thuần như một khoản có thể phân bổ ngay cho các mục tiêu ngắn hạn.

Ở góc độ khác, một chuyên gia kinh tế cho rằng khi xem xét giá bán lẻ điện cần tính đầy đủ chi phí ở các khâu từ phát điện, truyền tải đến phân phối - bán lẻ và các dịch vụ liên quan. Theo vị này, việc xác định giá điện cần bảo đảm công khai, minh bạch các khoản chi phí đầu vào, đầu ra để có cơ sở xác định mức giá phù hợp.

"Ngành điện có cơ cấu nguồn đa dạng gồm thủy điện, nhiệt điện than, điện khí, điện gió, điện mặt trời... Vì vậy, cần làm rõ và minh bạch cơ cấu giá điện, chi phí của từng khâu và tỷ trọng sản lượng của từng loại nguồn điện trong tổng sản lượng điện cung cấp cho nền kinh tế", vị chuyên gia lưu ý.