Đề xuất nâng trần cho vay 100 triệu đồng/khách hàng tại công ty tài chính

Để tín dụng tiêu dùng thực sự trở thành lựa chọn đáng tin cậy của người dân, mở rộng khả năng tiếp cận cần đi cùng minh bạch và trách nhiệm. Đây là nhận định của TS Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước, tại hội thảo “Tài chính tiêu dùng minh bạch và có trách nhiệm - Nền tảng cho phát triển bền vững” do Câu lạc bộ Tài chính tiêu dùng thuộc VNBA tổ chức ngày 2/10 ở TPHCM.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước được ông Tú dẫn tại hội thảo, đến cuối tháng 8/2026, dư nợ cho vay phục vụ nhu cầu đời sống và dư nợ tín dụng qua thẻ của toàn hệ thống tổ chức tín dụng đạt khoảng 4,62 triệu tỷ đồng, tăng 21,75% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 22,56% tổng dư nợ tín dụng nền kinh tế.

Trong đó, dư nợ cho vay phục vụ nhu cầu đời sống và tín dụng qua thẻ của riêng khối công ty tài chính đạt gần 185.000 tỷ đồng, tăng 13,37% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, cho vay phục vụ nhu cầu đời sống đạt gần 134.000 tỷ đồng, tăng hơn 19%, còn dư nợ tín dụng qua thẻ đạt trên 51.000 tỷ đồng.

Theo ông Đào Minh Tú, quy mô này cho thấy tài chính tiêu dùng đã trở thành một bộ phận đáng kể của hoạt động tín dụng, gắn trực tiếp với sức mua của người dân và sự lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ. Trong bối cảnh tiêu dùng trong nước ngày càng được kỳ vọng là một động lực quan trọng của tăng trưởng, một thị trường tài chính tiêu dùng lành mạnh sẽ góp phần kết nối nhu cầu của người dân với hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ.

“Đằng sau mỗi khoản vay là một nhu cầu rất cụ thể của một gia đình: khoản học phí cần đóng đúng hạn, khoản chi phí khám chữa bệnh phát sinh, chiếc xe phục vụ công việc, thiết bị gia dụng cần thay thế, hay một khoản chi thiết yếu khi thu nhập chưa kịp đáp ứng... Ở góc độ này, tài chính tiêu dùng giúp người dân chủ động hơn trước những nhu cầu chính đáng của cuộc sống, thay vì phải trì hoãn hoặc tìm đến những nguồn vốn thiếu an toàn”, ông Tú nêu.

Theo ông Tú, các công ty tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép có thể đưa dòng vốn chính thức đến người lao động có thu nhập trung bình, thu nhập thấp, công nhân tại các khu công nghiệp và những nhóm khách hàng khó tiếp cận vốn ngân hàng truyền thống. 

Có điều, một trong những vấn đề được quan tâm gần đây trên thị trường này là lãi suất cho vay. Theo quy định hiện hành, lãi suất cho vay tiêu dùng do công ty tài chính và khách hàng thỏa thuận, không bị áp trần.

Tuy vậy, theo ông Tú, các công ty tài chính cần có sự đồng thuận về vấn đề này. Trong khi rất nhiều khoản vay khác được ưu đãi, lãi suất thấp, chỉ cần một vài khoản vay có lãi suất cao vượt trội, bất thường là cả hệ thống sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, cần sự kết nối giữa các công ty tài chính.

Ông Tú cũng nhấn mạnh yêu cầu minh bạch. Theo ông, người vay cần biết mình thực nhận bao nhiêu, lãi suất và các khoản phí là gì, tổng nghĩa vụ phải trả ra sao, kỳ hạn thanh toán như thế nào, điều gì xảy ra nếu chậm trả và có thể liên hệ với ai khi phát sinh vướng mắc. Những thông tin rõ ràng, dễ hiểu giúp khách hàng có cơ sở cân nhắc và lựa chọn khoản vay phù hợp với khả năng tài chính.

Cùng quan điểm về minh bạch, ông Vũ Biện Thái Trung, Giám đốc Kinh doanh Công ty tài chính SFinance, cho rằng phê duyệt nhanh, hồ sơ đơn giản và số hóa giúp thu hút người vay. Tuy nhiên, để khách hàng gắn bó lâu dài, các công ty tài chính cần chú trọng tính minh bạch của hợp đồng, chi phí và cách hỗ trợ khách hàng.

Ông Lê Đức Hải, Phó Tổng Giám đốc Công ty tài chính Mcredit, đề xuất Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu điều chỉnh hạn mức cho vay theo hướng dựa trên rủi ro. Theo ông, mức trần cho vay 100 triệu đồng/khách hàng/công ty tài chính (trừ cho vay mua ô tô có bảo đảm) được duy trì từ năm 2017 đến nay, trong khi thu nhập và giá cả hàng hóa thiết yếu đã tăng.

Mức trần này có thể khiến khách hàng có nhu cầu chính đáng phải vay đồng thời ở nhiều nơi, làm tăng rủi ro “vay chồng vay”. Vì vậy, Mcredit kiến nghị nâng mức trần đối với các công ty tài chính đáp ứng đủ điều kiện an toàn, đồng thời yêu cầu đánh giá tỷ lệ nghĩa vụ trả nợ trên thu nhập đối với khoản vay vượt mức trần cơ bản.

Để thị trường phát triển minh bạch và bền vững, ông Nguyễn Đình Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tài chính tiêu dùng (VNBA), Phó tổng giám đốc Công ty tài chính HD SAISON, cho rằng thị trường tài chính tiêu dùng cần chuyển từ tập trung vào tốc độ và số lượng sang mở rộng tiếp cận có trách nhiệm. Cụ thể, mở rộng tiếp cận phải đi cùng chất lượng tín dụng. Khoản vay cần phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của khách hàng, thông tin phải minh bạch và quyền lợi của người vay phải được bảo đảm.

“Minh bạch thông tin, đánh giá khả năng trả nợ, bảo vệ dữ liệu và cách ứng xử với khách hàng không nên chỉ là nỗ lực riêng của từng doanh nghiệp. Đây cần từng bước trở thành những chuẩn mực chung mà toàn ngành cùng hướng tới”, ông Đức nói.