(Dân trí) - Từ “gánh nặng” vì nợ xấu, các công ty tài chính tiêu dùng đang dần lấy lại đà tăng trưởng, khi nhu cầu vay và lợi nhuận cùng cải thiện.
Từng là “gà đẻ trứng vàng” cho các ngân hàng rồi trở thành “gánh nặng” khi tình trạng bùng nợ gia tăng sau Covid-19, các công ty tài chính tiêu dùng đang có những chuyển mình đáng chú ý.
Thống kê của Dân trí, lãi cho vay tiêu dùng đang dao động từ 6-24%/năm, tùy vào từng gói vay và từng doanh nghiệp. Trong đó, lãi suất cho các khoản vay có tài sản thế chấp từ 6-10%/năm, còn khoản vay tín chấp lãi sẽ cao hơn từ 11%/năm lên đến 24%/năm.
Dù lãi suất quân bình lên đến 17-18%/năm, nhiều người vẫn tiếp cận tín dụng tiêu dùng vì nhanh, gọn và đáp ứng được nhu cầu vốn cấp thiết, giúp phân khúc này tăng trưởng, lợi nhuận của nhiều công ty tài chính phục hồi mạnh.
Lợi nhuận nửa đầu năm tăng mạnh: Ai đang dẫn đầu?
Theo ghi nhận, trong nửa đầu năm Home Credit Việt Nam lãi ròng 1.343 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Khoản lãi lớn trong nửa đầu năm nâng lũy kế lợi nhuận chưa phân phối lên 5.616 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng hơn phân nửa trong cơ cấu vốn.
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) nửa đầu năm xấp xỉ 13,8%. Điều này đồng nghĩa cứ 100 đồng vốn bỏ ra thì lãi gần 14 đồng. Tính đến cuối tháng 6, Home Credit Việt Nam tổng nợ phải trả của công ty này gần 33.900 tỷ đồng, tăng hơn 8.400 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Home Credit Việt Nam bắt đầu hoạt động năm 2009. Đây là công ty tài chính cho vay tiêu dùng chiếm thị phần thứ hai tại Việt Nam, sau FE Credit. Thế mạnh là cho vay trả góp hàng tiêu dùng (xe máy, đồ gia dụng, điện tử, nội thất), cho vay tiền mặt và thẻ tín dụng.
Chỉ số của Home Credit cũng đại diện cho bức tranh tích cực chung của mảng tài chính tiêu dùng nửa đầu năm nay.
Tương tự, HD Saison cũng tăng trưởng đáng chú ý. Báo cáo nửa đầu năm của công ty thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo cho thấy, doanh số giải ngân trong kỳ tăng 35% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 804 tỷ đồng, tăng 13%. Dư nợ cho vay tại cuối thời điểm cuối tháng 6 đạt 25.500 tỷ đồng.
Đến cuối tháng 6, HD Saison cho biết đã phục vụ hơn 17,5 triệu khách hàng thông qua 28.600 điểm giới thiệu dịch vụ trên toàn quốc.
Một đơn vị quy mô lớn khác cũng báo cáo tăng trưởng là VietCredit khi ghi nhận 1.049 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 6 tháng đầu năm, tăng mạnh so với cùng kỳ. Tại thời điểm 30/6, tổng tài sản của VietCredit đạt gần 23.216 tỷ đồng, tăng 143% so với năm trước. Vốn chủ sở hữu cũng tăng gấp đôi lên 2.831 tỷ đồng.
Hay EVN Finane ghi nhận tổng thu nhập lãi thuần đạt 1.103 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ 2025, một phần nhờ tín dụng tăng tích cực. Lợi nhuận trước thuế thu về theo đó đạt 699 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ.
Mcredit cũng đã công bố báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm với lợi nhuận trước thuế hơn 100 tỷ đồng, tăng khoảng 67% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 80 tỷ đồng, tăng khoảng 74%. Công ty tài chính thuộc hệ sinh thái MB Group có thu nhập lãi thuần đạt khoảng 3.100 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm. Do chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cao, lợi nhuận trước thuế công ty này thu về còn hơn 100 tỷ đồng - tăng 67% so với cùng kỳ.
Tín dụng "ngoài ngân hàng" vượt 10 tỷ USD: Tiềm năng còn rất lớn
Báo cáo của Fiingroup cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành tài chính tiêu dùng tại Việt Nam còn rất lớn. Khi tỷ lệ thâm nhập cho vay tiêu dùng của Việt Nam vẫn tương đối thấp so với các quốc gia khác ở châu Á - Thái Bình Dương phản ánh tiềm năng tăng trưởng dồi dào.
Giao dịch ngân hàng (Ảnh: Tiến Tuấn).
Tại báo cáo “Thị trường tài chính thay thế Việt Nam 2026” do Fiingroup phát hành giữa năm, thể hiện quy mô dư nợ tín dụng cho vay thay thế ước đạt khoảng 283.000 tỷ đồng (khoảng 10,5 tỷ USD), với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) giai đoạn 2021-2025 đạt 22,5%.
Điều này nhấn mạnh vai trò bổ sung ngày càng rõ nét của kênh tài chính tiêu dùng bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng truyền thống. Các hình thức tín dụng tiêu dùng ngoài ngân hàng đã và đang trở thành mảnh ghép quan trọng của thị trường tài chính Việt Nam.
Trong chia sẻ với Dân trí hồi đầu năm, lãnh đạo định chế tài chính lớn Đài Loan (Trung Quốc), Cathay Financial Holdings, nhấn mạnh tiềm năng của ngành tài chính Việt Nam, đặc biệt tài chính tiêu dùng. Tập đoàn này định hướng tín dụng tiêu dùng sẽ là một trong những chiến lược trọng tâm thời gian tới.
Ở chiều ngược lại, tiềm năng lớn cũng đi kèm với rủi ro lớn, đặc biệt là nợ xấu. Các chuyên gia VIS Rating cho rằng, rủi ro và lợi nhuận các công ty tài chính tiêu dùng sẽ có xu hướng phân hóa rõ nét. Theo đó, những đơn vị tập trung vào các phân khúc rủi ro thấp như Home Credit hay HD Saison có khả năng duy trì hoạt động ổn định.
Còn các công ty đẩy mạnh cho vay tiền mặt và thẻ tín dụng như Mcredit, FE Credit... đối mặt với rủi ro tài sản cao hơn. Nguyên nhân bởi các khoản vay thường không có tài sản đảm bảo và dễ bị ảnh hưởng nếu người vay gặp khó khăn tài chính.
SHBFinance vừa chính thức được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận việc chuyển từ Công ty TNHH hai thành viên thành Công ty TNHH một thành viên. Sau khi chuyển đổi, doanh nghiệp này có vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, người đại diện theo pháp luật là bà Khlon Olena.
Chủ sở hữu của SHBFinance là Bank of Ayudhya Public Company Limited (ngân hàng Krungsri, Thái Lan) với tỷ lệ sở hữu 100%. Công ty tài chính tiêu dùng này trước kia của SHB và được bán vốn đối tác Krungsri, tổng giá trị thương vụ ước tính khoảng 3.600 tỷ đồng.
Đầu năm nay, giới tài chính xôn xao khi thương vụ mua lại Home Credit Việt Nam của "đại gia" Thái Lan - Ngân hàng Siam Commercial Bank (SCB) - bất ngờ chấm dứt sau khoảng 2 năm kể từ khi công bố việc ký kết thoả thuận.
Năm 2024, thoả thuận mua lại toàn bộ vốn điều lệ của Home Credit Vietnam được SCB công bố cũng trong diễn biến được quan tâm không kém, và dự kiến sẽ hoàn tất trong nửa đầu năm 2025. Lúc bấy giờ, Home Credit được định giá 20.973 tỷ đồng - một mức giá khá cao trong làn sóng ồ ạt bán mảng tài chính tiêu dùng của loạt ngân hàng thời điểm này.
Tuy nhiên, do yếu tố bên ngoài đã khiến những điều kiện tiên quyết trong hợp đồng không thể hoàn tất đúng tiến độ, buộc hai bên đi đến quyết định dừng giao dịch, thông tin từ SCB nêu. Còn phía Home Credit thì thông tin "do các yếu tố khách quan khiến các điều kiện mua bán không thể đáp ứng trong thời hạn thỏa thuận giữa hai bên".
