Đánh thức tiềm năng lớn từ "hơi thở của rừng" ở Đà Nẵng

Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đã ký phê duyệt đề án về phát triển và quản lý tín chỉ carbon rừng trên địa bàn giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035. 

Mục tiêu chính của đề án là góp phần giảm nhẹ phát thải khí nhà kính theo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), từng bước đưa Đà Nẵng tham gia vào thị trường carbon trong nước và quốc tế. Đề án cũng hướng tới việc hình thành nguồn lực tài chính hợp pháp, tái đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

Theo ông Trần Út, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng, tín chỉ carbon rừng được tạo ra từ kết quả giảm phát thải khí nhà kính của rừng, bao gồm lượng phát thải được giảm và lượng carbon được tăng hấp thụ. Ông Út nhấn mạnh tín chỉ carbon phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện quy định và trải qua quy trình đo đạc - báo cáo - thẩm định - xác minh (MRV) nghiêm ngặt trước khi đủ điều kiện giao dịch.

Thị trường carbon, nơi trao đổi, chuyển giao, mua bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đang dần hình thành và hoàn thiện tại Việt Nam. Đối với Đà Nẵng, tiềm năng phát triển tín chỉ carbon rừng là rất lớn. Với hơn 745.000ha rừng và diện tích đã trồng cây rừng, trong đó diện tích đủ tiêu chí tính độ che phủ đạt gần 692.000ha, tỷ lệ che phủ rừng của thành phố đạt 58,25%.

Thành phố còn sở hữu hơn 328.000ha rừng nghèo, phục hồi, diện tích có cây tái sinh tự nhiên và đất lâm nghiệp có khả năng phát triển rừng. Đây là quỹ đất tiềm năng để thực hiện các hoạt động bảo vệ, phục hồi, làm giàu và nâng cao chất lượng rừng, từ đó tăng khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon.

Ông Trần Út khẳng định việc bán tín chỉ carbon không đồng nghĩa với việc bán rừng, bán đất hay chuyển quyền sở hữu rừng. Đây là việc chuyển nhượng giá trị của kết quả giảm phát thải hoặc hấp thụ, lưu giữ carbon đã được xác định, xác nhận và đủ điều kiện giao dịch.

Nguồn thu từ tín chỉ carbon sẽ bổ sung nguồn lực cho công tác bảo vệ, phục hồi, phát triển rừng, phòng cháy chữa cháy, bảo tồn đa dạng sinh học, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của chủ rừng, cộng đồng, người dân tham gia bảo vệ rừng, tạo thêm sinh kế và huy động nguồn lực xã hội cho phát triển lâm nghiệp.

Nhu cầu tín chỉ carbon rừng đang thu hút sự quan tâm lớn tại nhiều thị trường quốc tế như châu Á - Thái Bình Dương, châu Âu và Bắc Mỹ. Singapore là một ví dụ điển hình khi các doanh nghiệp chịu thuế carbon có thể sử dụng tín chỉ carbon quốc tế để bù trừ một phần phát thải. Nhật Bản, Hàn Quốc, một số nước châu Âu và Hoa Kỳ cũng đang tích cực phát triển các cơ chế giảm phát thải và thị trường carbon.

Tuy nhiên, ông Út cũng lưu ý rằng khả năng giao dịch tín chỉ carbon không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường mà còn vào chất lượng, tính pháp lý, kết quả MRV, tiêu chuẩn áp dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Hiện tại, Đà Nẵng chưa thể xác định sản lượng tín chỉ carbon rừng cố định hàng năm, mà sẽ phải tính toán dựa trên lượng carbon thực tế được hấp thụ hoặc lượng phát thải giảm so với đường cơ sở, sau khi hoàn thành các yêu cầu về MRV và các điều kiện liên quan.

Về số tiền thu được từ thị trường carbon, ông Út chia sẻ: "Tùy theo gói, đối tác và quy mô dự án mà chúng ta xây dựng để đưa lên sàn giao dịch. Khi có dự án cụ thể mới tính toán được số tiền chúng ta thu được bao nhiêu trong một năm".