Cục Hải quan lý giải nguyên nhân nhập siêu tăng vọt hơn 15 tỷ USD

Trả lời câu hỏi của báo chí sáng 9/6, ông Ngô Như An, Phó trưởng ban Công nghệ thông tin và thống kê hải quan, Cục Hải quan (Bộ Tài chính), cho biết 5 tháng đầu năm, tổng xuất nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD (tăng 25%, tương ứng tăng 89,17 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025). Cán cân thương mại nhập siêu 13,8 tỷ USD. Cập nhật mới nhất đến ngày 7/6, nhập siêu đã nâng lên 15,36 tỷ USD.

Nói về nguyên nhân nhập siêu tăng mạnh so với các năm trước, ông Ngô Như An chỉ ra 3 nhóm hàng. 

Cụ thể, hàng hóa nhập siêu chủ yếu đến từ máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Quý I nhóm này nhập siêu 3,65 tỷ USD, lũy kế 5 tháng đầu năm nhập siêu 13,61 tỷ USD. 

Thứ 2 là nhóm dầu thô. Ông cho biết căng thẳng ở Trung Đông dẫn đến giá dầu tăng cao, tác động làm giá trị nhập khẩu dầu thô của Việt Nam tăng lên.

Thứ 3 là nhập khẩu nhóm hàng máy móc, thiết bị, ô tô và linh kiện phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh. Điều này có thể xuất phát từ việc các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu, chủ động dự phòng để đảm bảo hoạt động sản xuất và thực hiện các đơn hàng đã ký kết.

"Trong khi nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu nhìn chung lại có xu hướng giảm đã tác động mạnh tới cán cân thương mại", ông Ngô Như An nói. 

“Đây có thể nguyên nhân một phần do doanh nghiệp dự phòng để đảm bảo sản xuất cho các đơn hàng đã đặt trước nên chủ động nhập khẩu linh kiện, thiết bị. Còn dự báo về cán cân thương mại từ nay đến cuối năm là vấn đề rất khó vì biến động về địa chính trị.”, ông Ngô Như An chia sẻ.

Tuy nhiên, qua số liệu theo dõi, cơ quan hải quan nhận thấy tình hình nhập siêu đã có dấu hiệu "hạ nhiệt". Ví dụ, trong nửa đầu tháng 5, nhập siêu tăng vọt nhưng nửa cuối chuyển sang xuất siêu 0,5 tỷ USD. Đầu tháng 6, cơ quan này vẫn ghi nhận tình trạng nhập siêu nhưng mức độ thấp hơn trước đó.

Trước những biến động liên tục và nhanh chóng, cơ quan hải quan đang tiếp tục theo dõi và cung cấp số liệu thường xuyên để các cơ quan chức năng làm căn cứ đánh giá và quản lý, điều hành.

Theo thông tin từ Cục Hải quan, năm nay, đơn vị này được Quốc hội giao dự toán thu ngân sách Nhà nước là 451.000 tỷ đồng, phấn đấu thu ngân sách Nhà nước là 516.500 tỷ đồng. 

Để hoàn thành nhiệm vụ được giao, ngay từ đầu năm, Cục Hải quan đã ban hành và tổ chức quán triệt Chỉ thị triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước.

Đến ngày 7/6, thu ngân sách Nhà nước đạt 226.493 tỷ đồng, bằng 50,2% dự toán, bằng 43,1% phấn đấu, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo Cục Hải quan, trong giai đoạn từ ngày 15/12/2025 đến 14/5, toàn ngành đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 8.931 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 8.394,3 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 4 vụ án, chuyển cơ quan chức năng đề nghị khởi tố 50 vụ khác. Số tiền thu nộp ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 2.627,1 tỷ đồng.

Trong công tác phòng, chống ma túy, lực lượng Hải quan đã chủ trì và phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 72 vụ với 196 đối tượng liên quan, trong đó Hải quan chủ trì điều tra 23 vụ. Tang vật thu giữ khoảng 428,07kg ma túy các loại.