Chỉ số giá tiêu dùng đúng dự báo, xác suất Fed tăng lãi suất giảm mạnh

Theo Cục thống kê lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá tiêu dùng CPI tháng 7 tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái. CPI lõi (đã loại bỏ thực phẩm, năng lượng) tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 2,5% so với cùng kỳ. Cả hai con số này đều khớp với dự báo trước đó của giới phân tích, đây là lý do báo cáo được xem là "không gây bất ngờ".

Báo cáo được công bố chỉ vài ngày sau số liệu việc làm phi nông nghiệp (tổng số việc làm mới tạo ra trong nền kinh tế, không tính ngành nông nghiệp) tháng 7 yếu hơn dự kiến. Khi hai dữ liệu, lạm phát giảm tốc và việc làm yếu  được nhìn cùng nhau, thị trường bắt đầu nghiêng mạnh về khả năng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất thay vì tăng thêm.

Xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 giảm mạnh

Theo CNBC, tính đến cuối buổi sáng 12/8 (giờ Mỹ), thị trường chỉ đặt cược khoảng 38% khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 15-16/9,giảm 10 điểm phần trăm so với một ngày trước và thấp hơn nhiều so với mức khoảng 70% của một tháng trước.

Song song đó, công cụ FedWatch của CME Group (công cụ theo dõi kỳ vọng thị trường về lãi suất, dựa trên giá hợp đồng tương lai) cho thấy khả năng Fed giữ nguyên lãi suất trong phạm vi 3,5-3,75% đã tăng lên 61,9%, so với 51,6% một ngày trước đó.

Tất nhiên đây chưa phải là việc Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất, mà chỉ là kỳ vọng của thị trường đang dịch chuyển rõ hơn về phía "chờ đợi, không vội tăng". Bà Ellen Zentner, chiến lược gia kinh tế trưởng tại Morgan Stanley Wealth Management, cho rằng số liệu lạm phát khớp dự báo giúp củng cố quan điểm chưa cần tăng lãi suất, vốn đã hình thành sau báo cáo việc làm tuần trước, và nhận định Fed nhiều khả năng giữ nguyên lãi suất trong tháng tới nếu không có dữ liệu bất thường.

Ở chiều ngược lại, ông Stephen Juneau, chuyên gia kinh tế Mỹ tại Bank of America, vẫn giữ kịch bản Fed tăng tổng cộng 75 điểm cơ bản (0,75 điểm phần trăm) trong năm nay, bắt đầu từ tháng 9. Tuy vậy, ông cũng thừa nhận số liệu lạm phát thuận lợi trong hai tháng qua làm tăng khả năng các đợt tăng lãi suất bị lùi lại, ví dụ sang tháng 12, hoặc thậm chí không xảy ra.

CPI thuận lợi, nhưng chưa đủ để Fed yên tâm

Vì CPI (3,4%) vẫn còn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed, cơ quan này chưa thể hoàn toàn loại trừ khả năng tăng lãi suất trở lại. Tuy nhiên, có một chi tiết đáng chú ý: nếu chỉ tính tốc độ tăng theo năm của CPI lõi trong 3 tháng gần nhất (thay vì so với 12 tháng trước vốn là dữ liệu đã cũ hơn), mức tăng hiện chỉ còn 1,6%, thấp hơn cả mục tiêu 2%. Điều này cho thấy áp lực giá trong những tháng gần đây đã hạ nhiệt rõ rệt hơn so với con số "cả năm" thể hiện.

Giá năng lượng là một trong những yếu tố giúp CPI tháng 7 dịu lại: nhóm này giảm 1,5% trong tháng, trong đó giá xăng giảm 2,9%. Nhưng diễn biến mới có thể thay đổi bức tranh này, giá dầu thô đã tăng 10% chỉ trong tuần qua, tạo ra biến số đáng chú ý cho số liệu CPI tháng 8. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng, lạm phát tháng tới có thể kém thuận lợi hơn, khiến kỳ vọng của thị trường về quyết định của Fed thay đổi trước cuộc họp tháng 9.

Nhóm chi phí nhà ở cũng chưa hẳn đã hạ nhiệt hoàn toàn: chi phí nhà ở tăng 0,1% trong tháng 7 và tăng 3,2% so với cùng kỳ, đóng góp khoảng 2/3 vào tổng mức tăng CPI của cả tháng cho thấy đây vẫn là nhóm chi phí có tác động lớn nhất.

Theo CNBC, mức cải thiện gần đây trong nhóm nhà ở phần lớn đến từ chi phí "lưu trú xa nhà" (ví dụ khách sạn, chỗ ở tạm), trong khi "tiền thuê tương đương của chủ sở hữu nhà", một cách ước tính chi phí nhà ở với người có nhà riêng, dựa trên giá thuê tương đương nếu họ phải đi thuê, vẫn tương đối ổn định, không giảm nhiều. Vì vậy, chưa thể khẳng định chắc chắn rằng áp lực từ nhóm chi phí lớn này đã giảm một cách bền vững.

Ông Neel Mukherjee, Giám đốc đầu tư tại TIAA Wealth Management, lưu ý báo cáo CPI tháng 7 có thể được cả phe ôn hòa (ủng hộ giữ/giảm lãi suất) lẫn phe cứng rắn (ủng hộ tăng lãi suất) trong nội bộ Fed dùng để củng cố quan điểm của mình, nói cách khác, số liệu này chưa đủ rõ ràng để chốt một hướng đi thống nhất.

Tháng 9 chưa ngã ngũ, tháng 12 được chú ý hơn

CPI tháng 7 đang làm giảm xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9, nhưng chưa loại bỏ hoàn toàn kịch bản này. Trước cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở Liên bang FOMC, Fed sẽ nhận thêm một báo cáo việc làm, một báo cáo lạm phát nữa. Những dữ liệu và sự kiện này có thể làm thay đổi đánh giá của giới chức Fed cũng như kỳ vọng của thị trường.

Theo FedWatch, thị trường hiện đánh giá khả năng Fed hành động (tăng lãi suất) vào tháng 12 là cao nhất trong số các mốc thời gian còn lại của năm. Điều này cho thấy nếu việc tăng lãi suất vẫn xảy ra, thị trường đang nghiêng về khả năng nó bị đẩy lùi thời điểm, thay vì diễn ra ngay trong tháng 9.

Ngân hàng ING cũng nhận định báo cáo lạm phát tương đối thuận lợi, kết hợp với số liệu việc làm yếu hơn dự kiến, đang khiến thị trường ngày càng nghi ngờ khả năng Fed thúc đẩy tăng lãi suất trong năm nay. Ngân hàng này nghiêng về kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất trong một thời gian dài, có thể kéo dài sang năm 2027.

"Điều này khiến công việc của Fed dễ dàng hơn một chút, bởi áp lực phải tăng lãi suất như mọi người từng kỳ vọng giờ đây đã giảm. Lạm phát dường như đang hạ nhiệt", ông Dan North, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Allianz Trade North America, nhận định.