Trúng xổ số khiến đàn ông dễ kết hôn, nhưng lại khiến phụ nữ dễ ly hôn hơn

Trúng xổ số từ lâu vẫn được ví như chiếc chìa khóa mở toang cánh cửa dẫn tới cuộc sống xa hoa. Người ta thường nghĩ đến việc tậu nhà mới, từ bỏ công việc áp lực hoặc tận hưởng những chuyến du lịch xa xỉ.

Thế nhưng, đằng sau sự đủ đầy về mặt vật chất, đồng tiền tác động ra sao đến các mối quan hệ tình cảm? Một công trình khoa học do các kinh tế gia David Cesarini, Erik Lindqvist, Robert Östling và Anastasia Terskaya thực hiện, đăng tải trên tạp chí Journal of Human Resources, đã mang lại câu trả lời đầy bất ngờ.

Lâu nay, giới kinh tế học luôn gặp khó khăn trong việc chứng minh tiền bạc có trực tiếp định hình hôn nhân hay không, bởi người giàu và người nghèo vốn khác biệt về học vấn, sự nghiệp lẫn các mối quan hệ xã hội.

Anastasia Terskaya, nhà kinh tế học tại đại học Barcelona, từng chia sẻ với tờ PsyPost rằng việc đàn ông giàu có hay kết hôn không đồng nghĩa với việc tiền bạc là nguyên nhân tạo ra hôn nhân.

Để giải quyết khúc mắc này, nhóm nghiên cứu đã theo dõi 76.859 người trong độ tuổi từ 18 đến 44 tham gia ba chương trình xổ số tại Thụy Điển, sau đó đối chiếu kết quả trúng thưởng ngẫu nhiên với dữ liệu hộ tịch của chính phủ trong thời gian lên tới mười năm.

Kết quả chỉ ra rằng, đối với nam giới độc thân, việc trúng một triệu kronor Thụy Điển (tương đương khoảng 3,6 tỷ đồng) làm tăng xác suất kết hôn trong vòng năm năm thêm 4,7 điểm phần trăm. Mức tăng tương đối này đạt khoảng 30% so với nhóm trúng ít hoặc không trúng tiền.

Đáng chú ý, hiệu ứng này thể hiện mạnh mẽ nhất ở những người đàn ông có mức thu nhập dưới mức trung vị trước khi trúng số. Ngược lại, ở phụ nữ độc thân, dữ liệu không ghi nhận sự gia tăng có ý nghĩa thống kê về tỷ lệ lập gia đình.

Trái ngược với xu hướng tìm kiếm bến đỗ của phái mạnh, đồng tiền lại tạo ra làn sóng chấn động đối với phụ nữ đã có gia đình. Món tiền thưởng một triệu kronor khiến xác suất ly hôn của phụ nữ trong vòng hai năm đầu tăng vọt gần gấp đôi, từ khoảng 4% lên gần 8%. Dù vậy, làn sóng này mang tính dứt khoát và ngắn hạn, bởi sau mười năm, tỷ lệ ly hôn không còn sự gia tăng có ý nghĩa thống kê.

Hiện tượng chia tay này tập trung chủ yếu ở những phụ nữ có thu nhập thấp trước khi trúng giải. Nhóm tác giả nhận định, sự giàu có bất ngờ giúp họ đủ khả năng chi trả tiền thuê nhà ở riêng, án phí và tự chủ cuộc sống để bước ra khỏi cuộc hôn nhân vốn không còn hạnh phúc.

Dù dữ liệu không đo lường trực tiếp mức độ bất mãn của từng cá nhân, kết quả này hoàn toàn trùng khớp với giả thuyết tiền bạc giải phóng phụ nữ khỏi sự phụ thuộc kinh tế.

Về đường con cái, nghiên cứu ghi nhận nam giới trúng số có thêm khoảng 14% số con sau mười năm cho mỗi một triệu kronor nhận được, tương đương khoảng 0,056 đứa trẻ trên mỗi người. Ở phụ nữ, ảnh hưởng này nhỏ hơn và không chắc chắn về mặt thống kê. Tính chung trên toàn bộ mẫu khảo sát, một triệu kronor chỉ làm tăng thêm 0,033 đứa trẻ trong mười năm.

Dẫn chứng từ một nghiên cứu năm 2026 trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, các tác giả lưu ý rằng tiêu chuẩn chọn bạn đời giàu có thường giảm bớt khi bản thân phụ nữ có quyền lực kinh tế lớn hơn.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh Thụy Điển là nơi có an sinh xã hội vững chắc, rào cản ly hôn thấp và bình đẳng giới cao, nên phản ứng ở các nền văn hóa khác có thể sẽ khác biệt.

Sau cùng, công trình khoa học này đã chứng minh một thực tế trần trụi: sự an toàn tài chính không chỉ quyết định những gì con người có thể mua sắm, mà còn trao cho họ quyền tự do lựa chọn số phận của chính mình.