(Dân trí) - Không còn phải trèo lên những cột điện cao hàng chục mét, các kỹ sư điện lực tại Hà Nội đang sử dụng UAV như những "mắt thần" trên không, phát hiện nguy cơ sự cố từ những chi tiết nhỏ nhất.
Thay vì phải trèo cao hàng chục mét hay lội qua đồi núi, sông hồ đầy nguy hiểm như trước đây, những kỹ sư thuộc Công ty Lưới điện cao thế TP. Hà Nội giờ đây điều khiển thiết bị bay không người lái (UAV) như những "mắt thần" trên không, kịp thời phát hiện sớm nguy cơ sự cố.
13h, tổ bay thuộc Trung tâm Giám sát vận hành (Công ty Lưới điện cao thế TP. Hà Nội) có mặt tại tuyến đường Mễ Trì để bắt đầu buổi kiểm tra định kỳ đường dây cao thế.
Kỹ sư Nguyễn Tiến Công (28 tuổi) cẩn thận lấy thiết bị UAV ra khỏi vali chuyên dụng, tiến hành lắp ráp cánh bay và kiểm tra tổng thể phần cứng trước chuyến bay.
Mỗi tổ bay chỉ gồm 2 người, toàn bộ thiết bị được đóng gọn trong vali chuyên dụng và di chuyển linh hoạt bằng xe máy.
Tận dụng 15 phút chuẩn bị tại hiện trường, kỹ sư Công nạp thẻ nhớ chứa các tọa độ hành trình bay tự động đã được lập sẵn vào UAV, đồng thời thiết lập đường truyền dữ liệu trực tiếp về Trung tâm Giám sát vận hành.
"Để thực hiện một chuyến bay định kỳ, chúng tôi phải lên kế hoạch chi tiết trước khoảng 3 ngày và gửi thông báo cho Ban chỉ huy quân sự phường/xã địa phương trước 24 giờ. Khi nhận được sự chấp thuận của cơ quan quân sự, tổ bay mới được phép triển khai tại hiện trường”, kỹ sư Công chia sẻ.
Chia sẻ về khối lượng công việc, ông Hoàng Quang Thọ - Trưởng trung tâm Giám sát vận hành - Công ty Lưới điện cao thế TP. Hà Nội cho biết: "Hiện đơn vị đang quản lý, giám sát 136 tuyến đường dây 110kV, 220kV và 69 trạm biến áp tỏa khắp các khu vực trung tâm Hà Nội, Bắc sông Hồng và Tây Hà Nội.
Việc đưa UAV vào vận hành đã giúp thay thế 100% công tác kiểm tra leo trèo định kỳ, rút ngắn thời gian và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động”.
Chiếc drone cất cánh thẳng đứng từ vị trí bãi trống an toàn, vút lên không trung hướng về phía chuỗi cách điện và dây dẫn của đường dây cao thế.
Để làm chủ thiết bị và bay an toàn gần lưới điện cao thế, các kỹ sư phải trải qua khóa đào tạo cơ bản kéo dài 1 tháng với khoảng 8 đến 12 buổi học, từ khâu chuẩn bị, điều khiển phạm vi rộng cho đến kỹ năng xử lý dữ liệu hình ảnh sau khi bay.
Kỹ sư điều khiển tập trung theo dõi màn hình tay cầm, duy trì khoảng cách an toàn tiêu chuẩn giữa thiết bị bay và lưới điện cao thế, tối thiểu 7m đối với đường dây 110kV và 10m đối với đường dây 220kV.
Kỹ sư Nguyễn Tiến Công phân tích: "Lưới điện cao thế có điện áp rất lớn, nếu vi phạm khoảng cách an toàn sẽ gây nguy hiểm cho thiết bị. Ngoài ra, nếu gặp thời tiết bất lợi như gió lớn hoặc mưa phùn, các cảm biến của UAV dễ bị ảnh hưởng, chúng tôi sẽ quyết định tạm dừng chuyến bay ngay lập tức để đảm bảo an toàn tuyệt đối”.
Được trang bị cụm camera hiện đại gồm camera quang, camera nhiệt và camera zoom lên tới 112x, chiếc UAV dễ dàng chụp lại chi tiết từng tạ chống rung, chốt chẻ, mắt nối hay bát cách điện.
"Những chi tiết quá nhỏ hoặc nằm ở góc khuất trên đỉnh cột thì mắt thường hay ống nhòm đứng dưới đất hoàn toàn không thể thấy được. Nhờ độ phóng đại 112x của UAV, từng vết sứt mẻ cách điện hay sợi dây bị tước nhỏ nhất cũng hiển thị rõ trên màn hình", kỹ sư Công chia sẻ.
Trong buổi kiểm tra thực địa, hiệu quả của "mắt thần" đã được chứng minh trực quan. Khi thiết bị bay rà soát qua các vị trí cột, tín hiệu từ camera nhiệt lập tức cảnh báo điểm bất thường.
Qua phân tích hình ảnh nhiệt, tổ bay ghi nhận vị trí kẹp cực đầu cáp pha C đang bị phát nhiệt nghiêm trọng, mức nhiệt đo được lên tới 42°C, chênh lệch lớn so với mức nhiệt môi trường và các pha còn lại (25°C).
Hiện tượng phát nhiệt nếu không phát hiện kịp thời sẽ dẫn đến nguy cơ nóng chảy, đứt kẹp cực và gây sự cố ngắt điện trên diện rộng.
Ngay tại hiện trường, kỹ sư Nguyễn Tiến Công lập tức thực hiện thao tác lưu lại toàn bộ dữ liệu hình ảnh, thông số nhiệt độ và truyền về Trung tâm Giám sát vận hành.
Theo dõi màn hình truyền tải trực tiếp tại trung tâm, bà Nguyễn Thị Hoa Lý - Nhân viên trực giám sát vận hành cho biết, hệ thống camera tích hợp trên UAV cho phép theo dõi trực quan liên tục theo lịch công tác kế hoạch cũng như các tình huống bất thường trên toàn bộ 136 tuyến đường dây và 69 trạm biến áp.
Sau 40 phút hoạt động liên tục trên không, chiếc UAV hạ cánh an toàn xuống bãi trống. Buổi tuần tra kết thúc khi 12 vị trí cột cao thế đã được kiểm tra hoàn tất, giúp tiết kiệm hàng giờ đồng hồ và loại bỏ hoàn toàn rủi ro leo trèo nguy hiểm cho công nhân.
Trung bình một tuần, tổ bay triển khai khoảng 3 buổi kiểm tra thực địa. Mỗi chuyến bay kéo dài khoảng 40 phút tương ứng với dung lượng pin của máy, cho phép rà soát từ 10 đến 12 vị trí cột đơn. Nhờ đó, trong một ngày làm việc, tổ bay có thể kiểm tra định kỳ từ 50 đến 60 vị trí cột điện.
Nhân viên trực trao đổi qua điện thoại ngay tại bàn làm việc, phía sau là màn hình tổng hợp các cảnh báo và dữ liệu giám sát thiết bị. Từ những “mắt thần” trên không đến phòng giám sát, hình ảnh và thông số được kết nối, hỗ trợ phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trên lưới điện Thủ đô.
