Thấm thía lời "gan ruột" của các hiệu trưởng gửi tân sinh viên đầu năm học

Tại Lễ khai giảng năm học mới, điểm nhấn ở nhiều trường đại học không chỉ là không khí rộn rã, tươi vui mà còn là những thông điệp, lời dặn dò đong đầy tâm huyết và truyền cảm hứng mạnh mẽ từ các vị hiệu trưởng gửi đến thế hệ trẻ.

Thông điệp “bốn năm không vay lại được”

Nhắn nhủ đến tân sinh viên Khóa 26 tại Lễ khai giảng, PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh - Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Luật (UEL), Đại học Quốc gia TPHCM đã truyền đi thông điệp về bốn năm không vay lại được.

Hiệu trưởng Khánh chia sẻ: “Trong kinh tế học, khan hiếm là một khái niệm căn bản. Nguồn lực luôn có hạn trong khi thứ chúng ta muốn thì nhiều, do đó chọn cái này thường là chấp nhận đánh đổi cái khác. Bốn năm đại học là câu chuyện khan hiếm thời gian.

Các em khóa 26 vào đại học ở thời điểm mà thông tin nhiều hơn bao giờ hết, nhiều công việc mới liên tục xuất hiện. Dường như cái gì cũng đang nhiều hơn, trừ thời gian. Các em không thể đem bốn năm sắp tới gửi tiết kiệm cho mai sau. Ở tuổi 25, không ngân hàng nào cho các em vay lại dù chỉ một học kỳ của tuổi 18”.

Tuy nhiên, PGS.TS Khánh cho rằng không vì thế mà các bạn phải tự áp lực cho bản thân về việc sắp xếp thời gian hay cố gắng tham gia và trải nghiệm tất cả.

“Ở UEL, các em có rất nhiều lựa chọn. Nhiều môn học tự chọn, các câu lạc bộ, rồi bạn bè, yêu đương hay đơn giản chỉ là những buổi chiều ngơ ngác nghêu ngao chẳng làm gì. Điểm cao hay ngoại ngữ giỏi, có kinh nghiệm đi làm thêm hoặc tham gia mùa hè xanh đều là lợi thế.

Thực tế, khó ai có thể làm hết cùng một lúc và khó nhất là khi có nhiều việc đều tốt nhưng chỉ được chọn một. Theo tôi, khi phân vân, các em có thể dựa vào hai câu hỏi. Thứ nhất, việc này có phải chỉ lúc này mới làm được không? Thứ hai, việc mình đổ công sức vào, đến ngày ra trường còn giá trị không?”, Hiệu trưởng nhắn nhủ.

Và PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh khẳng định nhà trường sẽ đồng hành trên hành trình đại học của mỗi sinh viên, từ việc giữ chuẩn mực học thuật đến kết nối các nguồn lực để tài trợ học bổng và mở rộng cơ hội để các em trải nghiệm, tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế ngay từ sớm.

Hãy mạnh dạn dấn thân, cho mình cơ hội để thử nghiệm

Đứng trước thế hệ tân sinh viên sở hữu bảng thành tích đầu vào rất ấn tượng, PGS.TS Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia TPHCM) đã đưa ra một lời thức tỉnh nhẹ nhàng nhưng sâu sắc: "Từ ngày hôm nay, thành tích trong quá khứ không quyết định giới hạn của các em trong tương lai. Tất cả chúng ta cùng bắt đầu một hành trình mới". 

Theo người đứng đầu nhà trường, thế hệ sinh viên khóa 2026 đang bước vào ngưỡng cửa đại học trong một thời điểm rất đặc biệt, khi trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu và những công nghệ mới đang làm thay đổi thế giới từng ngày. Chính vì vậy, kiến thức học hôm nay có thể sẽ thay đổi rất nhanh trong tương lai. 

"Điều nhà trường mong muốn trao cho các em không chỉ là kiến thức hay một tấm bằng. Đó là khả năng tự học, tư duy sáng tạo, bản lĩnh thích nghi và trách nhiệm của một người làm công nghệ", PGS.TS Khang nhấn mạnh. 

PGS.TS Nguyễn Tấn Trần Minh Khang khuyến khích các bạn trẻ hãy mạnh dạn dấn thân, hãy cho mình cơ hội để thử nghiệm trong suốt những năm tháng thanh xuân tại trường: bước vào phòng thí nghiệm, tham gia nhóm nghiên cứu, bắt đầu một dự án, thử sức ở các cuộc thi, học ngoại ngữ mới, hay thậm chí đi đến một quốc gia mới và kết giao những người bạn mới.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh sinh viên đừng bao giờ e ngại những lần bản thân chưa thành công.  "Bởi đại học không chỉ là nơi để các em tìm một nghề nghiệp. Đại học là nơi để các em tìm thấy phiên bản tốt hơn của chính mình", Hiệu trưởng nhắn nhủ.

Sự tiến bộ đều bắt đầu từ kỷ luật, nỗ lực và tinh thần không bỏ cuộc

Còn tại Trường Đại học Luật TPHCM (ULAW), chia sẻ với tân sinh viên Khóa 51, đặc biệt là các thủ khoa đầu vào, Tiến sĩ Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh đây là một khởi đầu đáng tự hào nhưng chưa phải là đích đến.

Ông nhắn nhủ một thông điệp mạnh mẽ về định vị giá trị bản thân trong hành trình đại học:  "Phía trước các em là một hành trình mới, nơi thành công không chỉ được đo bằng điểm số mà còn bằng sự trưởng thành, bản lĩnh, lòng chính trực và những giá trị mà các em tạo ra cho cộng đồng". 

Tiến sĩ Lê Trường Sơn chỉ rõ, đổi mới tư duy chính là bước chuyển mình từ việc học đối phó sang học thực chất.

"Đó là chuyển từ học để vượt qua kỳ thi sang học để làm chủ tri thức; từ tiếp nhận thụ động sang chủ động đặt câu hỏi, nghiên cứu, trải nghiệm và sáng tạo... Mỗi sinh viên cần tiến thêm ít nhất một bước so với chính mình của ngày hôm qua", Hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh. 

Bên cạnh việc trau dồi tri thức, vị Hiệu trưởng cũng đặc biệt lưu tâm đến giáo dục toàn diện khi nhắn nhủ sinh viên rằng, sự tiến bộ trên giảng đường hay trên sân đấu thể thao đều bắt đầu từ kỷ luật, nỗ lực và tinh thần không bao giờ bỏ cuộc.

“Hành trang” thiết yếu là ngoại ngữ, làm chủ công nghệ

Ở một ngôi trường đặc biệt là Học viện Hàng không Việt Nam, khi phát biểu với tân sinh viên, PGS.TS Trần Hoài An – Giám đốc Học viện, khẳng định mạnh mẽ: Dù công nghệ có thay đổi đến đâu, yếu tố quyết định vẫn chính là con người.  Bước vào giảng đường đại học không chỉ để tích lũy kiến thức hay kỹ năng chuyên môn, mà còn là nơi người học rèn luyện cách tự học, tự chịu trách nhiệm, hợp tác và chủ động kiến tạo tương lai của chính mình.

Vị Giám đốc Học viện thẳng thắn chỉ ra sự khác biệt lớn nhất giữa một cỗ máy và một sinh viên thế hệ mới:  "Kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp ngày nay có thể được tiếp cận rất nhanh, nhưng thái độ, bản lĩnh, khả năng tư duy và tinh thần trách nhiệm thì phải trông cậy vào chính bản thân các em.

Vì vậy, đừng chỉ học để hoàn thành một môn học hay có một tấm bằng. Hãy học để hiểu mình, để làm nghề tốt, để thích nghi với thay đổi và để tạo ra giá trị cho gia đình, tổ chức và xã hội". 

Đặc biệt, PGS.TS Trần Hoài An không quên dặn dò sinh viên những "hành trang" thiết yếu để không bị tụt hậu trong kỷ nguyên số. Ông khuyên các bạn trẻ hãy học ngoại ngữ thật tốt, làm chủ công nghệ nhưng tuyệt đối không để công nghệ thay thế tư duy của chính mình. Song song với việc tích cực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và giao lưu quốc tế, điều cốt lõi nhất mà mỗi sinh viên cần giữ lại cho mình chính là sự tử tế, tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật. 

Tư duy – kiểm chứng – trung thực – trách nhiệm trước AI

Tại Lễ Khai giảng năm học 2026-2027, GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa TPHCM nhấn mạnh, hành trang cốt lõi mà sinh viên cần chuẩn bị ngay từ bây giờ chính là tinh thần tự lập, sự chủ động thích ứng, dám khác biệt để theo đuổi đam mê và hướng đến các mục tiêu dài hạn. 

Ông chỉ ra rằng nhà trường cũng phải thay đổi chiến lược đào tạo, trong đó chú trọng hàng đầu vào tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng mềm và năng lực số.

Ông đưa ra lời khuyên "gan ruột" để sinh viên không bị tụt hậu hay bị máy móc chi phối:  "Là thế hệ sinh viên được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nền tảng kỹ thuật - công nghệ của đất nước, tôi mong rằng các em hãy sử dụng AI một cách thông minh, xem AI là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế trí óc của con người, luôn giữ vững tư duy độc lập, khả năng kiểm chứng, tính trung thực và trách nhiệm với những gì AI mang lại".