Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên: Chắp cánh giấc mơ đại học cho học sinh vùng cao

Khi giảng đường không còn quá xa bản làng

Ở miền cực Tây của Tổ quốc, giấc mơ đại học với nhiều em học sinh dân tộc thiểu số đôi khi phải dừng lại ngay trước ngưỡng cửa, không phải vì thiếu năng lực, mà vì điều kiện tự nhiên miền núi cao, khoảng cách địa lý và gánh nặng cơm áo.

"Nếu học ở Hà Nội hay các thành phố lớn, chi phí sinh hoạt vượt quá khả năng của gia đình. Nhiều anh chị học rất giỏi nhưng đành ở nhà đi làm", một học sinh lớp 12 tại Điện Biên chia sẻ.

Đây cũng là nỗi trăn trở chung của hàng nghìn gia đình vùng cao. Việc thiếu vắng một cơ sở giáo dục đại học tại chỗ đã vô tình tạo nên rào cản, khiến tỷ lệ lao động có bằng cấp tại địa phương còn khiêm tốn, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực và cơ hội phát triển của địa phương.

Trước thực tế đó, việc Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên được thành lập trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên và Trường Cao đẳng Y tế Điện Biên. Đây là bước tiến mới của Đại học Thái Nguyên trong việc mở rộng không gian đào tạo, đưa giáo dục đại học đến gần hơn với các địa phương miền núi, biên giới.

Với cơ sở vật chất tiếp nhận trên diện tích hơn 53.000m², từ năm học 2026-2027, học sinh Điện Biên và các tỉnh lân cận có thể theo học nhiều ngành đào tạo thiết yếu ngay tại địa phương thuộc các lĩnh vực như: Giáo dục, y tế, kinh tế, du lịch, công nghệ thông tin, ngôn ngữ nước ngoài… Việc học tập tại chỗ không chỉ giúp người học giảm chi phí sinh hoạt, mà còn tạo điều kiện để gắn bó lâu dài với địa phương sau khi tốt nghiệp.

Mô hình phân hiệu đại học tại Điện Biên không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt về đào tạo, mà còn hướng tới mục tiêu tạo sự bình đẳng hơn trong tiếp cận giáo dục cho người học vùng sâu, vùng xa. Đây là yếu tố quan trọng để từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.

Từ giảng đường đến góp phần phát triển bền vững vùng biên

Bên cạnh ý nghĩa về dân sinh, sự hiện diện của Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên còn gắn với định hướng lâu dài về ổn định xã hội và quốc phòng, an ninh khu vực biên giới qua đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, nâng cao dân trí và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Lãnh đạo trường nhấn mạnh: “Vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ là vùng lõi của an ninh biên giới. 6/10 tỉnh nghèo nhất nước nằm ở đây, 57% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng này. Do đó, việc đầu tư cho giáo dục đại học chính là đầu tư cho quốc phòng từ gốc rễ”.

Sau hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Đại học Thái Nguyên đã hình thành mạng lưới đào tạo với hàng nghìn giảng viên, trong đó có hơn 1.000 tiến sĩ và trên 200 giáo sư, phó giáo sư. Quy mô đào tạo năm 2025 đạt khoảng 115.000 người học, với tỷ lệ sinh viên là người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ đáng kể gần 35%.

Thực tiễn cho thấy, nhiều địa phương trong khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ hiện có đội ngũ cán bộ, công chức là cựu sinh viên Đại học Thái Nguyên, đang công tác tại cơ sở và đóng góp cho sự phát triển địa phương.

Không dừng lại trong phạm vi trong nước, Đại học Thái Nguyên còn đóng vai trò cầu nối giáo dục khu vực thông qua việc đào tạo sinh viên quốc tế, chủ yếu đến từ Lào và một số quốc gia lân cận, góp phần thúc đẩy giao lưu, tăng cường hiểu biết và hợp tác giữa các địa phương biên giới.

Thông qua việc đào tạo sinh viên quốc tế và hợp tác giáo dục tại các phân hiệu biên giới như Lào Cai, Tuyên Quang, và nay là Điện Biên, Đại học Thái Nguyên đang góp phần xây dựng "vành đai mềm" về văn hóa - tri thức trong cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội văn minh, phát triển bền vững.