Quy định đào tạo Tiến sĩ đang “trói tay” các nhà khoa học

Dân trí Cách mạng CN 4.0 là thời của cách mạng khoa học và sáng tạo với hàng loạt công nghệ mới ra đời và giao thoa lẫn nhau. Trong bối cảnh đó, nếu làm theo danh mục ngành Thông tư 25 của Bộ GD&ĐT thì đang “trói chân”, “trói tay” các nhà khoa học.
>>Quốc hội quyết tiếp tục chi tiền đào tạo tiến sĩ
>>Chính thức ban hành Quy chế mới về đào tạo tiến sĩ
>>Dự thảo Quy chế đào tạo tiến sĩ mới: Ngăn chặn đạo văn

Ngày 10/10/2017, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 25/2017/TT-BGDĐT (Thông tư 25) “Danh mục giáo dục, đào tạo cấp IV trình độ thạc sĩ, tiến sĩ”[1].

Một Giáo sư sau khi nghiên cứu Thông tư 25, liên tưởng đến tuyên bố của Tổng thống Mỹ năm 1972 dùng B52 rải thảm bom để “đưa Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá”, đã đưa ra cảnh báo :”Trong cuộc CMCN 4.0, luận án Tiến sĩ mà bó hẹp trong danh mục ngành của Bộ thì sản phẩm đầu ra của luận án phải cất ngay vào ngăn kéo, vì nếu mang ra ứng dụng sẽ đưa Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá”. Phát biểu trên có phần cực đoan nhưng không phải là không có cơ sở. Bài viết này sẽ phân tích nhằm lý giải một phần cảnh báo trên.


Luận án Tiến sĩ là phải sáng tạo, đóng góp tri thức mới cho kho tàng khoa học của nhân loại.

Luận án Tiến sĩ là phải sáng tạo, đóng góp tri thức mới cho kho tàng khoa học của nhân loại.

Công văn 1891- “mở”, Thông tư 25 – “trói”

Giáo dục Đại học thích ứng với CMCN 4.0 theo tinh thần của Công văn 1891 [2] là phải xây dựng chương trình đào tạo giúp người lao động có khả năng chuyển đổi nghề để thích nghi khi công nghệ thay đổi.

Cao hơn, Luận án Tiến sĩ là phải sáng tạo, đóng góp tri thức mới cho kho tàng khoa học của nhân loại. Nhiều luận án Tiến sĩ phải dùng kiến thức của nhiều ngành đào tạo và kết quả nghiên cứu là giao thoa của các ngành khoa học và ranh giới các ngành ngày càng thu hẹp.

Tuy nhiên, theo điều 2 của Thông tư 25 “Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện phân loại, thống kê, bổ sung các ngành mới vào Danh mục giáo dục, đào tạo cấp IV trình độ thạc sĩ, tiến sĩ. Căn cứ các ngành ĐƯỢC PHÉP đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học chủ động phát triển các chuyên ngành đào tạo để đáp ứng nhu cầu xã hội”. Trong đó nhấn mạnh cụm từ “CÁC NGÀNH ĐƯỢC PHÉP ĐÀO TẠO”, mặc định của Thông tư 25 là các cơ sở giáo dục đại học chỉ được phép đào tạo các ngành có trong danh mục mà Bộ đã qui định, muốn đào tạo nghành mới phải xin phép.

Bộ Giáo dục trở thành “cảnh sát Giáo dục” có nhiệm vụ “trấn áp” các cơ sở đào tạo nào làm trái thông tư 25. Trong CMCN 4.0, do tiến trình phát triển của xã hội, tên một số chương trình đào tạo có thể không còn phù hợp, một số Trường Đại học khi cấp bằng Thạc sĩ đã thay đổi khác với tên chương trình đào tạo trong danh mục của Bộ cho phù hợp với nội hàm nghiên cứu, lập tức bị “thổi còi”, thanh tra, … và nhiều chuyện dở khóc dở cười đã xảy ra.

Chuyện “dở khóc dở cười”, nhận bằng xong là thất nghiệp.

Công văn 1891 khuyến khích “đẩy mạnh sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy như tăng cường mô phỏng, số hóa tài liệu học tập, bài giảng, đào tạo theo phương thức trực tuyến …”. Nếu nghiên cứu theo tinh thần của Công văn này tất yếu hình thành nên Chuyên ngành mới “Công nghệ truyền thông giáo dục”, tên quốc tế là Educational Communication & Technology (viết tắt là ECT). ECT là sự kết hợp khoa học liên ngành giữa ngành Công nghệ thông tin và ngành Giáo dục đã được nhiều Trường Đại học trên Thế giới đào tạo [3].

Đáng tiếc trong danh mục của Thông tư 04/2012/TT-BGDĐT (cũ) và Thông tư 25 (mới) không có chuyên ngành này. Muốn đào tạo ECT phải xin Bộ giáo dục mở mã ngành với các thủ tục nhiêu khê vô cũng tốn kém …và quan trọng hơn là rất mất thời gian.

Như phần 1 đã phân tích, trong CMCN 4.0, nếu thời gian mở mã ngành quá lâu, đến lúc được Bộ chấp nhận thì ngành đó đã lạc hậu và chuyển dịch sang ngành mới…. Các cơ sở đào tạo đành phải “treo đầu dê bán thịt chó”, tạm thời chấp nhận lấy tên ngành gần nhất (Khoa học giáo dục) có trong danh mục của Bộ “gán”cho ngành mới ECT.

“Án tại hồ sơ”, các “tân Thạc sĩ”, “tân Tiến sĩ” khi nhận tấm bằng không đúng ECT sẽ không được hành nghề ECT mà phải làm theo nghề ghi trên bằng trong danh mục, trở thành người “dở ông dở thằng”. Một số tân thạc sĩ, tân Tiến sĩ ECT có nguy cơ thất nghiệp.

Một NCS hiện là Giảng viên Đại học kỹ thuật tâm sự, em muốn nghiên cứu ngành “Công nghệ truyền thông Giáo dục” để chuyển đổi bài giảng kỹ thuật lên E-learning nhằm đổi mới phương pháp dạy học ở Trường em, nhưng nếu phải nhận bằng Tiến sĩ tên Khoa học Giáo dục, em sẽ thất nghiệp, phải chuyển khỏi Trường.


Quy định đào tạo Tiến sĩ đang “trói tay” các nhà khoa học

Quy định đào tạo Tiến sĩ đang “trói tay” các nhà khoa học

“Bỏ của chạy lấy người”.

Nghiên cứu theo tiếp cận đơn ngành, theo danh mục ngành của Bộ giáo dục qui định đã hằn sâu trong tư duy và nếp nghĩ của nhiều nhà khoa học “bô lão” Việt Nam.

Một tân Tiến sĩ kể về hành trình làm NCS của mình.

Trong buổi bảo vệ đề cương, thành viên Hội đồng đặt câu hỏi:

- Đề tài này có nằm trong danh mục ngành mà NCS đã đăng ký khi làm hồ sơ không?

- Thưa Thầy, đây là đề tài ứng dụng tin học trong lĩnh vực ngành đã đăng ký nên giao thoa với tin học ạ.

- Không được giao thoa như vậy, phải sửa lại đề cương mới được nghiên cứu ở Khoa này.

NCS đành phải chỉnh sửa đề cương theo kiểu “gọt chân cho vừa giày”, đến ngày bảo vệ, các thành viên Hội đồng tiếp tục “soi” :

- Kết quả đề tài của NCS có đóng góp mới cho tiến bộ khoa học trong lĩnh vực ngành đã đăng ký không?

- Thưa Thầy, kết quả nghiên cứu không chỉ đóng góp cho tiến bộ khoa học trong lĩnh vực ngành đã đăng ký mà nội hàm của nó còn phát triển và làm phong phú cho một lý thuyết trong lĩnh vực ứng dụng tin học.

- Đóng góp mới trong lĩnh vực Tin học như thế nào thì Hội đồng này không biết. NCS phải tách bạch tường minh giữa tin học và chuyên ngành đang nghiên cứu. Nếu không, xin mời NCS sang Hội đồng Tin học bảo vệ.

Do NCS đã có bài báo khoa học đăng trên tạp chí ISI, nên được nhiều nhà khoa học thế giới biết đến. Đang lúc hoang mang không bảo vệ được ở chuyên ngành đã đăng ký, NCS được một Giáo sư Đài Loan mời sang Hội thảo, tại đây NCS đã xin được học bổng ở lại nghiên cứu tiếp và bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ ở nước ngoài, một kết quả viễn mãn như mơ.

Kết luận

CMCN 4.0 là thời của cách mạng khoa học và sáng tạo với hàng loạt công nghệ mới ra đời và giao thoa lẫn nhau. Trong bối cảnh đó, nếu làm theo danh mục ngành của thông tư 25, “cảnh sát Giáo dục” đang “trói chân”, “trói tay” các nhà khoa học.

Để tồn tại trong “khuôn viên thông tư 25, các nhà khoa học chỉ còn biết “tái chế rác thải khoa học”. Từ các đề tài khoa học đã được nghiệm thu cất vào ngăn kéo, các giáo viên hướng dẫn và NCS tìm cách “xào nấu tinh xảo” để biến thành một đề tài khác sao cho nội dung nghiên cứu nằm trong danh mục Thông tư 25.Với cách sử dụng “tái chế rác thải khoa học”, không cần đến B52 của Mỹ, sớm muộn Việt Nam cũng trở về “thời kỳ đồ đá”.

Việt Nam đang mở cửa và Hội nhập với thế giới văn minh, Bộ giáo dục phải chuyển chức năng từ “cảnh sát giáo dục” sang đồng hành, mở đường, kiến tạo cho các Trường. Những Đại học đã được giao quyền tự chủ, hãy để Trường quyết định tên ngành đào tạo và tên bằng được cấp.

Bộ giáo dục không cần thiết phải yêu cầu các Trường Đại học làm hồ sơ mở các chuyên ngành đã được các Trường Đại học uy tín trên thế giới đào tạo thử nghiệm. Đó chính là cách tốt nhất để Bộ Giáo dục hoàn thành công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học của Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

[1]. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-25-2017-TT-BGDDT-Danh-muc-giao-duc-dao-tao-cap-IV-trinh-do-thac-si-tien-si-364013.aspx

[2] https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=forums&srcid=MDU3NjcxMzY2MTI3ODA5NzM0OTgBMTIxODM2NjY3NDk5NjU4OTY0OTcBd1dQOG54M3ZBQUFKATAuMQEBdjI

[3]. http://steinhardt.nyu.edu/alt/ect

Ngô Minh Thanh

MỚI NHẤT
Đừng chỉ dạy sinh viên kiến thức, cần dạy cả sự văn minh
Đừng chỉ dạy sinh viên kiến thức, cần dạy cả sự văn minh

(Dân trí) - Những ứng xử đẹp cần được rèn luyện từ những thói quen tưởng chừng đơn giản trong đời sống thường nhật. Trong phạm vi giảng đường đại học, là người đứng trên bục giảng, người thầy rất cần quan tâm đầu tư xây dựng những thói quen lịch sự cho người học.

Thứ năm, 05/04/2018 - 05:03

Cựu thủ khoa đầu vào ĐH Ngoại thương giành học bổng 5,5 tỷ đồng
Cựu thủ khoa đầu vào ĐH Ngoại thương giành học bổng 5,5 tỷ đồng

(Dân trí) - “Cái đích của em không phải việc được một ngôi trường nào đó ở Mỹ nhận vào, mà là việc em có thể được tiếp nhận nền văn hóa hiện đại, kiến thức chuyên sâu từ môi trường học hàng đầu thế giới để phục vụ cho ước mơ nghiên cứu kinh tế và góp phần cải tiến tình hình kinh tế và môi trường tại Việt Nam”.

Thứ năm, 05/04/2018 - 01:03

Các cựu du học Mỹ gợi ý cách giúp trẻ học tốt tiếng Anh
Các cựu du học Mỹ gợi ý cách giúp trẻ học tốt tiếng Anh

(Dân trí) - Rất nhiều phụ huynh Việt có con đang theo học các trường cấp 1, cấp 2 băn khoăn câu hỏi: “Làm sao để con học tiếng Anh hiệu quả hơn và lựa chọn môi trường học tập quốc tế (trường song ngữ, trường quốc tế, du học) như thế nào là hợp lý?” Buổi tọa đàm “Giúp con học giỏi tiếng Anh ngay từ nhỏ” với kinh nghiệm của nhiều cựu du học sinh Việt đã tập trung giải đáp băn khoăn đó.

Thứ năm, 05/04/2018 - 12:10

Hà Nội: Công bố 30 địa điểm nhận hồ sơ dự thi THPT quốc gia của thí sinh tự do
Hà Nội: Công bố 30 địa điểm nhận hồ sơ dự thi THPT quốc gia của thí sinh tự do

(Dân trí) - Theo quy định của kì thi THPT quốc gia, thí sinh cư trú và làm việc tại đâu thì nộp phiếu đăng ký dự thi tại địa điểm nhận phiếu đăng ký dự thi của phòng giáo dục và đào tạo quận, huyện, thị xã đó.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:58

Xuống hồ tắm, 2 em học sinh chết đuối thương tâm
Xuống hồ tắm, 2 em học sinh chết đuối thương tâm

(Dân trí) - Tan trường, 2 em học sinh tại xã Hương Trà (huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) rủ nhau đi tắm tại hồ nước gần nhà. Do bị sẩy chân vào khu vực nước sâu nên cả 2 em bị đuối nước tử vong.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:50

Thí sinh tự do phải nộp hồ sơ đăng ký trước ngày 10/4?
Thí sinh tự do phải nộp hồ sơ đăng ký trước ngày 10/4?

(Dân trí) - Một số thí sinh tự do tại TPHCM lo lắng phản ánh việc một vài trung tâm GDTX thông báo phải nộp hồ sơ đăng ký dự thi trước ngày 10/4. Tuy nhiên đại diện Sở GD-ĐT TPHCM khẳng định các đối tượng được đăng ký dự thi đến chiều ngày 20/4.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:08

Trường ĐH Mỏ Địa chất đạt kiểm định chất lượng giáo dục
Trường ĐH Mỏ Địa chất đạt kiểm định chất lượng giáo dục

(Dân trí) - Ngày 4/4, Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã tổ chức Lễ Công bố Quyết định, trao Giấy chứng nhận kiểm định chất lượng giáo dục và Công bố quyết định bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2018.

Thứ tư, 04/04/2018 - 04:40

Trường ĐH Giao thông vận tải mở nhiều ngành học mới
Trường ĐH Giao thông vận tải mở nhiều ngành học mới

(Dân trí) - Năm 2018, trường ĐH Giao thông vận tải mở 4 ngành học mới. Theo đó, tổng chỉ tiêu của trường năm nay là 5050.

Thứ tư, 04/04/2018 - 04:03

Sinh viên háo hức với cuộc thi “Lái xe ô tô an toàn”
Sinh viên háo hức với cuộc thi “Lái xe ô tô an toàn”

Với mục đích đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về an toàn giao thông, nâng cao kỹ năng điều khiển ô tô trong sinh viên đồng thời khuyến khích phong trào tìm hiểu về ATGT và góp phần giảm thiểu TNGT trong độ tuổi thanh niên và cộng đồng, cuộc thi “Sinh viên lái xe ôtô an toàn” chỉ vừa mới phát động nhưng ngay lập tức thu hút sự được sự quan tâm của các bạn trẻ.

Thứ tư, 04/04/2018 - 03:30

Đề nghị ổn định tâm lý nữ sinh lên tiếng về cô giáo lên lớp không giảng bài
Đề nghị ổn định tâm lý nữ sinh lên tiếng về cô giáo lên lớp không giảng bài

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu Trường THPT Long Thới, Nhà Bè phối hợp cùng với phụ huynh quan tâm, ổn định tâm lý của em Phạm Song Toàn - nữ sinh dũng cảm phản ánh sự việc cô giáo nhiều tháng lên lớp không giảng bài tại diễn đàn của Sở.

Thứ tư, 04/04/2018 - 12:02

Hai tiến sĩ Việt lọt tốp 100 nhà khoa học hàng đầu châu Á 2018
Hai tiến sĩ Việt lọt tốp 100 nhà khoa học hàng đầu châu Á 2018

(Dân trí) - Theo bình chọn của tạp chí Asian Scientist (Singapore), Việt Nam có hai nhà khoa học lọt vào danh sách 100 nhà nghiên cứu hàng đầu châu Á năm 2018. Đó là GS.TS Phan Thanh Sơn Nam, trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) và PGS.TS Nguyễn Sum, trường ĐH Quy Nhơn.

Thứ tư, 04/04/2018 - 11:25

Trên 60% sinh viên “mặc kệ” với hành vi không đẹp ngay trong trường
Trên 60% sinh viên “mặc kệ” với hành vi không đẹp ngay trong trường

(Dân trí) - Có đến trên 60% sinh viên mặc kệ, không quan tâm đến hành vi không đẹp ngay trong trường; nhiều sinh viên nhắc nhở cho có; chưa đến 26% sinh viên liên hệ tìm đến người có thẩm quyền để giải quyết.

Thứ tư, 04/04/2018 - 09:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Thanh Hóa: Đình chỉ nhiều trung tâm ngoại ngữ hoạt động không phép
Thanh Hóa: Đình chỉ nhiều trung tâm ngoại ngữ hoạt động không phép

(Dân trí) - Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Thanh Hóa đã tiến hành kiểm tra, phát hiện và đình chỉ nhiều trung tâm ngoại ngữ, tin học hoạt động khi chưa được cấp phép theo quy định của pháp luật.

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:39

Bí quyết hiện thực hóa “giấc mơ Mỹ” của cựu sinh viên Việt tại Harvard
Bí quyết hiện thực hóa “giấc mơ Mỹ” của cựu sinh viên Việt tại Harvard

(Dân trí) - Không ít du học sinh khi cầm trên tay tấm visa du học Mỹ đã háo hức, chỉ mong thời gian trôi qua thật nhanh để tới ngày đến với miền đất hứa, chạm tới và “American dream” (giấc mơ Mỹ). Nhưng rồi những điều khác biệt đến mức khó tưởng tượng đã khiến các bạn hụt hẫng, vỡ mộng.

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:28

Vụ 500 giáo viên dôi dư: Kỷ luật khiển trách Bí thư và Chủ tịch huyện
Vụ 500 giáo viên dôi dư: Kỷ luật khiển trách Bí thư và Chủ tịch huyện

(Dân trí) - Liên quan đến việc ồ ạt tuyển hàng trăm giáo viên dẫn đến tình trạng dôi dư trầm trọng gây bức xúc dư luận, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk đã làm việc cùng Ban thường vụ huyện ủy Krông Pắk nhằm làm rõ trách nhiệm của Bí thư và Chủ tịch huyện này.

Thứ tư, 04/04/2018 - 07:03

TPHCM: Bỏ điểm khuyến khích, vẫn cộng điểm nghề trong năm nay
TPHCM: Bỏ điểm khuyến khích, vẫn cộng điểm nghề trong năm nay

(Dân trí) - TPHCM sẽ không cộng điểm khuyến khích cho thí sinh đạt giải cao kỳ thi học sinh giỏi khi tuyển sinh lớp 10, riêng việc cổng điểm nghề chỉ áp dụng trong năm học 2018-2019.

Thứ tư, 04/04/2018 - 06:50

Giáo viên trăn trở: Học sinh đang quá lệ thuộc vào văn mẫu
Giáo viên trăn trở: Học sinh đang quá lệ thuộc vào văn mẫu

(Dân trí) - Tôi là một giáo viên dạy Văn cấp 2. Thực trạng học sinh cũng như phụ huynh xem nhẹ môn học luôn khiến tôi băn khoăn, trăn trở. Việc học sinh bây giờ không biết viết Văn không phải là chuyện lạ.

Thứ tư, 04/04/2018 - 05:03

Vụ cô giáo lên lớp không giảng bài: Xem xét xử lý hiệu trưởng
Vụ cô giáo lên lớp không giảng bài: Xem xét xử lý hiệu trưởng

(Dân trí) - Liên quan đến sự việc cô giáo Trường THPT Long Thới (huyện Nhà Bè) lên lớp không giảng bài diễn ra trong thời gian dài, Sở GD-ĐT đề xuất xem xét kỷ luật với hiệu trưởng nhà trường.

Thứ ba, 03/04/2018 - 09:03

Giáo sư Mỹ: Sẽ "biến" VinUni lọt tốp đại học hàng đầu thế giới?
Giáo sư Mỹ: Sẽ "biến" VinUni lọt tốp đại học hàng đầu thế giới?

(Dân trí) - GS. Rohit Verma – Hiệu trưởng phụ trách Đối ngoại, Trường Kinh doanh Cornell SC Johnson, Đại học Cornell khẳng định: “Tôi hoàn toàn tin tưởng và chắc chắn chúng ta có cơ hội khi tạo dựng Đại học VinUni, để biến đây thành đại học hàng đầu trên thế giới".

Thứ ba, 03/04/2018 - 07:55

Trường mầm non nơi chung cư bị cháy gửi đơn cầu cứu
Trường mầm non nơi chung cư bị cháy gửi đơn cầu cứu

(Dân trí) - 10 ngày kể từ khi xảy ra vụ cháy Chung cư Carina Plaza, chủ đầu tư xây dựng toà nhà vẫn chưa xác định thiệt hại và hỗ trợ/bồi thường đối với trường mầm non đóng tại đây. Trong khi đó, nhiều áp lực cho nhà trường khi phụ huynh có yêu cầu gửi con trở lại.

Thứ ba, 03/04/2018 - 07:50

Danh sách 53 ứng viên đạt tiêu chuẩn giáo sư, phó giáo sư sau khi rà soát
Danh sách 53 ứng viên đạt tiêu chuẩn giáo sư, phó giáo sư sau khi rà soát

(Dân trí) - Chiều ngày 3-4, Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước đã công bố danh sách 53 ứng viên đạt tiêu chuẩn giáo sư, phó giáo sư sau khi rà soát 94 hồ sơ ứng viên theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, cũng đã lộ diện danh tính nhiều ứng viên không được công nhận đợt này.

Thứ ba, 03/04/2018 - 06:11

Trên đường tan trường, nhóm học sinh nhặt được của rơi trả lại
Trên đường tan trường, nhóm học sinh nhặt được của rơi trả lại

(Dân trí) - Ngày 3/4 thầy Nguyễn Văn Quang, Phó Hiệu trưởng THPT Nguyễn Sinh Cung (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế) cho biết đang làm đề xuất tuyên dương nhóm học sinh đã có hành động tốt khi trên đường tan trường nhặt được của rơi trả lại.

Thứ ba, 03/04/2018 - 05:09

Bổ nhiệm nhân sự trường Cao đẳng Công nghệ Bách khoa Hà Nội
Bổ nhiệm nhân sự trường Cao đẳng Công nghệ Bách khoa Hà Nội

(Dân trí) - Sáng nay 3/4, Trường Cao đẳng Công nghệ Bách khoa Hà Nội (HPC) đã long trọng tổ chức công bố các quyết định bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo trường Cao đẳng Công nghệ Bách khoa Hà Nội.

Thứ ba, 03/04/2018 - 04:23

Các trường “chạy nước rút” trước kỳ thi THPT Quốc gia 2018
Các trường “chạy nước rút” trước kỳ thi THPT Quốc gia 2018

(Dân trí) - Hiện nay, các trường THPT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bắt đầu thu hồ sơ đăng ký dự thi THPT Quốc gia năm 2018. Đồng thời, các trường cũng đang “chạy nước rút” trong việc ôn tập, trang bị kiến thức cho học sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi sắp tới.

Thứ ba, 03/04/2018 - 01:57